Στον κόσμο των δισεκατομμυριούχων, υπάρχουν εκείνοι που επιδιώκουν τα φώτα της δημοσιότητας και εκείνοι που κάνουν τα πάντα για να τα αποφύγουν. Η οικογένεια Besnier, οι ιδιοκτήτες του ομίλου Lactalis, ανήκουν αναμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία. Ωστόσο, για την οικογένεια που ελέγχει τη μεγαλύτερη γαλακτοκομική αυτοκρατορία στον πλανήτη, η σιωπή δεν είναι πλέον επιλογή. Η πρόσφατη ανάκληση δυνητικά επικίνδυνου βρεφικού γάλακτος έφερε στο προσκήνιο ερωτήματα που η δυναστεία προσπαθούσε να θάψει εδώ και οκτώ χρόνια.
Η σκιά του παρελθόντος
Η τρέχουσα κρίση θυμίζει έντονα τα γεγονότα του 2017. Τότε, ο Emmanuel Besnier, ο απόγονος τρίτης γενιάς που ηγείται του ομίλου, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας θύελλας όταν δεκάδες βρέφη δηλητηριάστηκαν από σαλμονέλα σε προϊόντα που παρήχθησαν στη δυτική Γαλλία. Η Lactalis κατηγορήθηκε για εγκληματική αργοπορία και απόκρυψη στοιχείων. Σήμερα, η ιστορία επαναλαμβάνεται με μια νέα απειλή: την τοξίνη σερουλίδιο, η οποία φέρεται να προήλθε από έναν Κινέζο προμηθευτή πρώτων υλών.
Ενώ κολοσσοί όπως η Nestle και η Danone είδαν τις μετοχές τους να υποχωρούν στο χρηματιστήριο λόγω του ίδιου προβλήματος, η Lactalis, ως ιδιωτική εταιρεία, δεν έχει να λογοδοτήσει σε μετόχους. Έχει όμως να λογοδοτήσει στις γαλλικές αρχές, οι οποίες ερευνούν αν δύο θάνατοι βρεφών συνδέονται με τη μάρκα Guigoz. Για τους Besnier, το διακύβευμα είναι η ίδια η ηθική νομιμοποίηση της οικογενειακής τους διοίκησης.
Η «αχίλλειος πτέρνα» της οικογενειακής διοίκησης
Ο Philippe Pele-Clamour, καθηγητής στη σχολή HEC Paris, επισημαίνει ότι στην περίπτωση της Lactalis, η οικογένεια φέρει την απόλυτη ευθύνη. Αυτό, ενώ προσφέρει σταθερότητα, μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στη διαχείριση κρίσεων. Η κουλτούρα της αδιαφάνειας, που καλλιεργήθηκε επί τρεις γενιές στο Laval της Γαλλίας, συγκρούεται με τη σύγχρονη απαίτηση για άμεση διαφάνεια όταν διακυβεύεται η δημόσια υγεία.
Η Lactalis δήλωσε ότι ενήργησε «αμέσως» μόλις έλαβε την προειδοποίηση, όμως η ανάκληση των προϊόντων Picot ξεκίνησε δύο εβδομάδες μετά τις αντίστοιχες κινήσεις των ανταγωνιστών της. Αυτό το «κενό» χρόνου είναι που αναζωπυρώνει τις κατηγορίες για παράλειψη καθήκοντος.
Παρά τις κρίσεις, η οικονομική άνοδος των Besnier είναι μυθική. Μέσα σε δύο δεκαετίες, οι πωλήσεις της Lactalis εξαπλασιάστηκαν, φτάνοντας το ρεκόρ των 30 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024. Ο Emmanuel Besnier αποδείχθηκε ένας αδίστακτος διαπραγματευτής, ολοκληρώνοντας πάνω από 120 εξαγορές. Από τον ιταλικό κολοσσό Galbani μέχρι την επιχείρηση γιαουρτιού της General Mills, η Lactalis δεν σταματά πουθενά.
Σήμερα, οι τρεις κληρονόμοι —Jean-Michel, Emmanuel και Marie— διαθέτουν συνολική περιουσία που αγγίζει τα 18 δισεκατομμύρια δολάρια. Η επιτυχία τους βασίζεται στο γεγονός ότι, ως ιδιωτικός όμιλος, μπορούν να σχεδιάζουν σε βάθος δεκαετιών, χωρίς να ανησυχούν για τα τριμηνιαία κέρδη. Αυτή η μακροπρόθεσμη οπτική τούς επέτρεψε, μόλις λίγους μήνες μετά το σκάνδαλο της σαλμονέλας το 2017, να εξαγοράσουν την επιχείρηση βρεφικού γάλακτος της Aspen Group για 740 εκατομμύρια ευρώ. Η φιλοδοξία τους είναι αδιαπραγμάτευτη: θέλουν να ελέγξουν την παγκόσμια αγορά βρεφικής διατροφής των 51 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Συγκρούσεις, φόροι και το «κάστρο» του Laval
Ωστόσο, ο δρόμος προς την κορυφή δεν ήταν χωρίς εμπόδια. Η Lactalis αποτελεί μόνιμο «κόκκινο πανί» για τους Γάλλους αγρότες, οι οποίοι την κατηγορούν για εκμετάλλευση στις τιμές του γάλακτος. Επιπλέον, το 2024, ο όμιλος αναγκάστηκε να καταβάλει 475 εκατομμύρια ευρώ στις γαλλικές φορολογικές αρχές μετά από μακροχρόνια διαμάχη για διεθνείς οικονομικές μεταφορές μέσω Βελγίου και Λουξεμβούργου. Αυτός ο συμβιβασμός πίεσε τα καθαρά κέρδη της εταιρείας, ενώ το χρέος της οικογενειακής εταιρείας χαρτοφυλακίου B.S.A. παραμένει στα ύψη, αγγίζοντας τα 12 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παρόλα αυτά, η οικογένεια Besnier παραμένει στο «κάστρο» της. Η έδρα τους στη βορειοδυτική Γαλλία, μακριά από τα κοσμοπολίτικα σαλόνια του Παρισιού, τους επιτρέπει να διατηρούν μια απόσταση ασφαλείας από την κριτική. Η αδιαφάνεια είναι το DNA τους. Ο Emmanuel Besnier σπάνια δίνει συνεντεύξεις και όταν το κάνει, όπως στην εφημερίδα Les Echos πέρυσι, το μήνυμά του είναι σαφές: τα γαλακτοκομικά είναι η ραχοκοκαλιά μας και η επέκταση είναι ο μόνος δρόμος.
Το μέλλον της Lactalis
Η τρέχουσα υγειονομική περιπέτεια αποτελεί ένα κρίσιμο τεστ. Θα καταφέρει η Lactalis να πείσει τις αγορές και τους γονείς ότι έμαθε από τα λάθη του παρελθόντος; Ή μήπως η κουλτούρα της μυστικότητας θα γίνει τελικά το βαρίδι που θα φρενάρει την «ακόρεστη όρεξη» του ομίλου για εξαγορές;
Για την ώρα, οι Besnier ποντάρουν στη μνήμη του καταναλωτή, η οποία συχνά αποδεικνύεται βραχύβια μπροστά στην ισχύ εμπορικών σημάτων όπως η President και η Galbani. Όμως, σε έναν κόσμο όπου η ασφάλεια των τροφίμων βρίσκεται κάτω από το μικροσκόπιο των social media, η στρατηγική της σιωπής μπορεί να μην είναι πλέον αρκετή για να προστατεύσει μια αυτοκρατορία δισεκατομμυρίων.
Διαβάστε ακόμη
Ευρωπαϊκές μετοχές: Πτώση 15% βλέπει η BofA για τον Stoxx 600 – Πιο αισιόδοξη παραμένει η Citi
Ιαπωνία: Ακυρώνεται το φεστιβάλ με τις ανθισμένες κερασιές λόγω του μαζικού τουρισμού
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα