Η οικονομία της Ρωσίας επέστρεψε σε ανάπτυξη το δεύτερο τρίμηνο, μετά την πρώτη συρρίκνωση που είχε καταγράψει σε διάστημα τριών ετών. Ωστόσο, το κλιμακούμενο κύμα ουκρανικών επιθέσεων με drones βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια απειλεί πλέον να εκτροχιάσει αυτή την εύθραυστη ανάκαμψη.
Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,3% την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε την Τετάρτη η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Ρωσίας. Η επίδοση ξεπέρασε τη μέση εκτίμηση των οικονομολόγων που περίμεναν ανάπτυξη στο 0,9%.
Η μεγάλη αύξηση των κρατικών δαπανών, οι οποίες κινούνται ταχύτερα από τους αρχικούς δημοσιονομικούς σχεδιασμούς, εξακολουθεί να αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της ρωσικής οικονομίας εν μέσω πολέμου. Παράλληλα, οι διψήφιες αυξήσεις των μισθών έχουν στηρίξει την ανθεκτική καταναλωτική ζήτηση, αν και ταυτόχρονα ασκούν πρόσθετες πιέσεις στην κερδοφορία των επιχειρήσεων. Θετική επίδραση στην ετήσια ανάπτυξη φαίνεται ότι είχε και το ημερολόγιο, καθώς υπήρχαν περισσότερες εργάσιμες ημέρες, αντιστρέφοντας την αρνητική επίδραση του προηγούμενου τριμήνου.
Η διατήρηση της ρωσικής οικονομίας σε αναπτυξιακή τροχιά, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται πλέον στο πέμπτο έτος του, παραμένει βασική προτεραιότητα για τον Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έχει επανειλημμένα καλέσει τους αξιωματούχους να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, η ανάκαμψη ενδέχεται να αποδειχθεί βραχύβια, καθώς η Ουκρανία αυξάνει τόσο την ένταση όσο και την εμβέλεια των επιθέσεων εναντίον παραγωγικών εγκαταστάσεων, διυλιστηρίων πετρελαίου, δικτύων logistics και άλλων κρίσιμων υποδομών.
Η παραγωγή που συνδέεται με τον στρατιωτικό τομέα παρέμεινε ο ισχυρότερος κλάδος της οικονομίας, ιδιαίτερα στις βιομηχανίες που κατασκευάζουν drones και πυραύλους. Η κυβέρνηση συνέχισε να αυξάνει τις δαπάνες για κρατικές προμήθειες, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 39% τους πρώτους επτά μήνες του έτους, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών.
Η κατανάλωση των νοικοκυριών επίσης κινήθηκε αντίθετα από την ευρύτερη επιβράδυνση της οικονομίας, σημειώνοντας άνοδο άνω του 7% στο δεύτερο τρίμηνο σε ετήσια βάση, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας. Οι μισθολογικές αυξήσεις, που τροφοδοτήθηκαν από τον έντονο ανταγωνισμό των επιχειρήσεων για εργαζομένους σε χειρωνακτικές και τεχνικές ειδικότητες, μόλις πρόσφατα άρχισαν να επιβραδύνονται.
Σε άλλους μεταποιητικούς κλάδους, ωστόσο, η συρρίκνωση συνεχίστηκε, με τη διύλιση πετρελαίου να εμφανίζει τις χειρότερες επιδόσεις. Οι ουκρανικές επιθέσεις με drones έχουν περιορίσει τη λειτουργία αρκετών μεγάλων εγκαταστάσεων, προκαλώντας προβλήματα στην τροφοδοσία καυσίμων σε μεγάλο μέρος της χώρας, τα οποία η κυβέρνηση δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει.
Η κρίση στα καύσιμα έχει συμβάλει σε νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 6% στα τέλη Ιουλίου. Η ομάδα της διοικήτριας της Τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιούλινα, αναγκάστηκε για ακόμη μία φορά να μεταθέσει κατά έναν χρόνο το χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή του πληθωρισμού κοντά στον στόχο του 4%.
Οι πιέσεις έχουν ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά το τέλος του δεύτερου τριμήνου. Η Ουκρανία κλιμάκωσε αυτόν τον μήνα τις επιθέσεις κατά της ρωσικής βιομηχανίας διύλισης πετρελαίου, έπειτα από μια σύντομη ανάπαυλα στο δεύτερο μισό του Ιουλίου, η οποία είχε δώσει στα διυλιστήρια χρόνο να πραγματοποιήσουν επισκευές και να αυξήσουν την προσφορά καυσίμων. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, οι ουκρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε πέντε ρωσικά διυλιστήρια.
Ταυτόχρονα, η Ουκρανία έχει βάλει στο στόχαστρο αποθήκες του ρωσικού κολοσσού ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries, προκαλώντας απώλειες αποθεμάτων σε χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις.
Ο Πούτιν είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ότι η οικονομία συνολικά, αλλά και οι βασικοί κλάδοι της, παραμένουν ανθεκτικοί παρά τις προσπάθειες να διαταραχθεί η ενεργειακή βιομηχανία, χαρακτηρίζοντας τα προβλήματα στην αγορά καυσίμων προσωρινά. Ωστόσο, ένα νέο σοκ στην προσφορά απειλεί να ανακόψει την ανάκαμψη του δεύτερου τριμήνου, ενώ ακόμη και Ρώσοι αξιωματούχοι δεν περιμένουν ότι η δυναμική θα διατηρηθεί εάν συνεχιστούν οι διακοπές λειτουργίας των διυλιστηρίων.
Η Τράπεζα της Ρωσίας προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί περίπου στο 0,5% το τρίτο τρίμηνο, ενώ έχει μειώσει την πρόβλεψή της για το σύνολο του 2026 σε μόλις 0%-1%. Αυτό υποδηλώνει ότι η παραγωγή ενδέχεται ουσιαστικά να παραμείνει στάσιμη, εξαιτίας αυτού που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής περιγράφουν ως μείωση της παραγωγικής δυναμικότητας σε ορισμένους κλάδους.
Η οικονομολόγος του Bloomberg Economics για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία, Εκατερίνα Βλάσοβα, εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα κινηθεί γύρω από το υποτονικό 1% κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και μέσα στο 2027. Όπως σημειώνει, η επερχόμενη δημοσιονομική σύσφιγξη και η νομισματική πολιτική, η οποία παρά τη χαλάρωσή της παραμένει περιοριστική, δεν αναμένεται να επιτρέψουν στην οικονομία να αποκτήσει σημαντική δυναμική. Μέχρι στιγμής, οι επιθέσεις με drones είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στη συνολική οικονομική δραστηριότητα, αποτελούν όμως σημαντικό καθοδικό κίνδυνο.
Οι Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η διακοπή λειτουργίας των διυλιστηρίων μπορεί να περιορίσει όχι μόνο την παραγωγή καυσίμων αλλά και την παραγωγή αργού πετρελαίου, καθώς οι εξαγωγείς δεν έχουν πάντοτε τη δυνατότητα να διοχετεύσουν γρήγορα στις ξένες αγορές τις ποσότητες αργού που δεν μπορούν να υποστούν επεξεργασία στο εσωτερικό.
Παράλληλα, οι διαταραχές εξαπλώνονται στο χονδρικό εμπόριο και στις εμπορευματικές μεταφορές, επηρεάζοντας ένα ολοένα μεγαλύτερο τμήμα της οικονομίας. Τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της κεντρικής τράπεζας έδειξαν ότι οι αξιωματούχοι ανησυχούν πως, εάν οι προσπάθειες της κυβέρνησης να σταθεροποιήσει την αγορά καυσίμων μέσω εισαγωγών και ανακατανομής της εγχώριας προσφοράς αποτύχουν, οι επιπτώσεις στους υπόλοιπους κλάδους μπορεί να γίνουν μεγαλύτερες και πιο επίμονες.
«Τα υψηλά επιτόκια και η κρίση καυσίμων στη Ρωσία, η οποία προκαλείται από τις ουκρανικές επιθέσεις με drones, είναι πιθανό να επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα», δήλωσε ο Λίαμ Πιτς, οικονομολόγος της Capital Economics.
Όπως εκτίμησε, υπάρχουν ελάχιστοι λόγοι να θεωρεί κανείς ότι η ανάκαμψη του ΑΕΠ στο δεύτερο τρίμηνο σηματοδοτεί την αρχή μιας διατηρήσιμης αντιστροφής της τάσης. Αντίθετα, η Capital Economics θεωρεί ότι η ρωσική οικονομία θα παραμείνει σε κατάσταση στασιμότητας για το ορατό μέλλον.
Διαβάστε ακόμη
Μυθικό deal στο NBA: Κούσνερ και Άιγκερ αγοράζουν τους LA Lakers για 12,5 δισ. δολάρια (upd)
UBS: Γιατί οι ευρωπαϊκές μετοχές μπορούν να συνεχίσουν το ράλι – Ποιους κλάδους επιλέγει
JPMorgan: Γιατί η Fed πρέπει να κρατήσει «παγωμένα» τα επιτόκια – Τι δείχνει ο πληθωρισμός
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ