Η Ρωσία αποκόμισε τεράστια οικονομικά οφέλη από τη ραγδαία άνοδο των τιμών του χρυσού μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ανακτώντας σε μεγάλο βαθμό τη χρηματοοικονομική ισχύ που έχασε λόγω των δυτικών κυρώσεων και του «παγώματος» κρατικών της περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, η αξία των αποθεμάτων χρυσού της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 216 δισ. δολάρια από τον Φεβρουάριο του 2022, όταν ξεκίνησε η εισβολή που διέταξε ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Το ποσό αυτό είναι συγκρίσιμο με τα περίπου 210 δισ. ευρώ ρωσικών κρατικών αποθεματικών που παραμένουν δεσμευμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Δεκέμβριο, τα κράτη-μέλη της ΕΕ ενέκριναν την παράταση του «παγώματος» αυτών των ρωσικών assets. Αν και τα δεσμευμένα μετρητά και ομόλογα δεν μπορούν να πωληθούν ή να χρησιμοποιηθούν ως ενέχυρο, ο χρυσός παραμένει ρευστοποιήσιμος, προσφέροντας στη Μόσχα ένα σημαντικό οικονομικό «μαξιλάρι».
Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χρυσού παγκοσμίως, με ετήσια παραγωγή άνω των 300 τόνων. Ωστόσο, μετά το 2022, ο ρωσικός χρυσός έχει αποκλειστεί από τις δυτικές αγορές και δεν γίνεται πλέον αποδεκτός από τη London Bullion Market Association, γεγονός που τον αποκλείει από τον μεγαλύτερο εξωχρηματιστηριακό κόμβο εμπορίας χρυσού στον κόσμο. Αυτό δυσχεραίνει τυχόν μεγάλες πωλήσεις προς αγοραστές στην Ασία, όπου η κεντρική τράπεζα θα αντιμετώπιζε και ανταγωνισμό από νέο ρωσικό χρυσό, ο οποίος επίσης δεν μπορεί να διοχετευθεί αλλού λόγω κυρώσεων.
Η άνοδος των τιμών του χρυσού τα τελευταία χρόνια υπήρξε εντυπωσιακή, τροφοδοτούμενη από την ισχυρή ζήτηση από κεντρικές τράπεζες, επίμονες πληθωριστικές ανησυχίες, γεωπολιτικούς κινδύνους και την αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων από επενδυτές εν μέσω εμπορικών πολέμων.
Το 2025, ο χρυσός κατέγραψε άνοδο περίπου 65%, την ισχυρότερη ετήσια επίδοση από το 1979. Στα τέλη του περασμένου έτους, τα διεθνή αποθέματα της Ρωσίας ανήλθαν στα 755 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τα 326,5 δισ. ήταν σε χρυσό. Έκτοτε, οι τιμές του πολύτιμου μετάλλου έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 8%, ξεπερνώντας τα 4.700 δολάρια ανά ουγγιά.
Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι η ανοδική τάση θα συνεχιστεί μακροπρόθεσμα, με τον χρυσό να κατευθύνεται προς τα 5.000 δολάρια και υψηλότερα, καθώς όπως υποστηρίζει η εμπιστοσύνη στα παγκόσμια αποθεματικά νομίσματα υποχωρεί.
Η κεντρική τράπεζα άρχισε να αντλεί περιορισμένα από τα αποθέματα χρυσού μόλις στα τέλη του 2025, με μια μικρή μείωση που συνδέεται με κινήσεις του υπουργείου Οικονομικών για τη χρηματοδότηση του δημοσιονομικού ελλείμματος μέσω του Εθνικού Ταμείου Ευημερίας.
Από το 2022 έως το τέλος του 2025, η αξία των αποθεμάτων χρυσού υπερδιπλασιάστηκε, ενώ τα αποθέματα σε ξένα νομίσματα και άλλα περιουσιακά στοιχεία μειώθηκαν κατά περίπου 14%. Ο χρυσός πλέον αντιστοιχεί στο 43% των συνολικών αποθεμάτων, από μόλις 21% πριν από τον πόλεμο.
Η τύχη των δεσμευμένων ρωσικών assets παραμένει αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο των συνομιλιών για μια πιθανή ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση. Η ΕΕ έχει εξετάσει τη χρήση των «παγωμένων κεφαλαίων» για τη χρηματοδότηση δανεισμού προς το Κίεβο, χωρίς όμως να καταλήξει σε συμφωνία.
Σε απάντηση, η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας έχει προσφύγει στη δικαιοσύνη της Μόσχας, διεκδικώντας αποζημίωση 18,2 τρισ. ρουβλίων από την Euroclear, ενώ η διοικήτριά της, Ελβίρα Ναμπιούλινα, έχει δηλώσει ότι η υπόθεση θα συνεχιστεί και σε διεθνή δικαστήρια.
Διαβάστε ακόμη
Κίνδυνος «εμφράγματος» στην αγορά ακινήτων από ενέργεια και αυθαίρετα
ΕΝΦΙΑ 2026: Το «παράθυρο» στο Ε9 που κόβει φόρο πριν έρθει το εκκαθαριστικό
Bud Darr: Χρονιά-σταθμός για την κρουαζιέρα και την Ελλάδα το 2026
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα