Το αμερικανικό Πεντάγωνο αναπτύσσει μια εκτεταμένη και πολυεπίπεδη στρατιωτική δύναμη στη Μέση Ανατολή, με δύο αεροπλανοφόρα, μαχητικά αεροσκάφη και τάνκερ ανεφοδιασμού, την ώρα που ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι η Τεχεράνη έχει στη διάθεσή της «το πολύ 10 με 15 ημέρες» για να καταλήξει σε συμφωνία για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
«Είτε θα πετύχουμε μια συμφωνία είτε τα πράγματα θα είναι δυσάρεστα γι’ αυτούς», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One. Ερωτηθείς για το χρονοδιάγραμμα, απάντησε ότι οι 10 έως 15 ημέρες αποτελούν «περίπου» το ανώτατο όριο που είναι διατεθειμένος να επιτρέψει για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων. «Νομίζω ότι είναι επαρκές διάστημα», πρόσθεσε.
Η κλίμακα της ανάπτυξης δεν έχει προηγούμενο από το 2003, όταν οι ΗΠΑ συγκέντρωναν δυνάμεις πριν από την εισβολή στο Ιράκ. Υπερβαίνει ακόμη και την κινητοποίηση που είχε διατάξει ο Τραμπ ανοιχτά της Βενεζουέλας, λίγο πριν από την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο.
Παρότι δεν διαφαίνεται αποστολή χερσαίων στρατευμάτων, η συγκέντρωση δυνάμεων υποδηλώνει ότι ο Τραμπ θέλει να έχει την ευχέρεια να εξαπολύσει μια επιχείρηση που θα διαρκέσει ημέρες, ενδεχομένως σε συντονισμό με το Ισραήλ. Στο τραπέζι βρίσκεται τόσο ένα ευρύ σχέδιο επιχειρήσεων, πολύ πιο εκτεταμένο από τα νυχτερινά πλήγματα που είχαν πραγματοποιήσει οι ΗΠΑ κατά ιρανικών πυρηνικών στόχων τον περασμένο Ιούνιο, όσο και ένα περιορισμένο αρχικό χτύπημα με στόχο να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε διαπραγματεύσεις.
«Ίσως καταλήξουμε σε συμφωνία», είπε ο Τραμπ σε ομιλία του το πρωί της Πέμπτης. «Θα το μάθετε πιθανότατα μέσα στις επόμενες 10 ημέρες».
Η κλιμάκωση των γεωπολιτικών ανησυχιών γύρω από την ένταση ΗΠΑ–Ιράν οδήγησε σε υποχώρηση τις αγορές μετοχών, ενώ ενίσχυσε το ράλι του πετρελαίου. Το Brent ξεπέρασε τα 71 δολάρια το βαρέλι, αντανακλώντας τον φόβο διαταραχής της προσφοράς.
Ανοιχτό παραμένει αν το Ιράν μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον και κατά πόσο η εκτεταμένη ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων δημιουργεί δυναμική που ενδέχεται να ωθήσει τον Λευκό Οίκο στη χρήση τους αντί στην υπαναχώρηση.
Δεδομένα της πλατφόρμας FlightRadar24 καταγράφουν αυξημένη δραστηριότητα αμερικανικών στρατιωτικών μεταγωγικών, τάνκερ, αεροσκαφών επιτήρησης και drones προς βάσεις στο Κατάρ, την Ιορδανία, την Κρήτη και την Ισπανία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-46 και KC-135, μεταγωγικά C-130J, καθώς και ιπτάμενα ραντάρ E-3 Sentry και μη επανδρωμένα RQ-4 Global Hawk.
Στην περιοχή βρίσκονται το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, συνοδευόμενο από τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων κλάσης Arleigh Burke με δυνατότητα εκτόξευσης Tomahawk και μαχητικά F-35C, καθώς και το USS Gerald R. Ford, το ακριβότερο πολεμικό πλοίο που έχει κατασκευαστεί στις ΗΠΑ, με αεροσκάφη F/A-18E και F/A-18F Super Hornet, ιπτάμενα ραντάρ E-2D και ελικόπτερα Seahawk.
Οι δύο ομάδες κρούσης προσφέρουν «περισσότερες επιλογές» και τη δυνατότητα διεξαγωγής επιχειρήσεων σε πιο διαρκή βάση, εφόσον απαιτηθεί, σημειώνουν αναλυτές, επισημαίνοντας ότι το μήνυμα προς την Τεχεράνη είναι σαφές: μεγαλύτερη ευελιξία στις διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ συναντήθηκε με τον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ για ενημέρωση σχετικά με την πορεία των συνομιλιών, ενώ στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου εξετάστηκαν πιθανά σενάρια δράσης.
Ένα εκτεταμένο πλήγμα κατά του Ιράν, σε μια περίοδο που η ηγεσία της χώρας ανησυχεί για τη σταθερότητα του καθεστώτος έπειτα από εσωτερικές αναταραχές, θα μπορούσε να εμπλέξει τις ΗΠΑ σε έναν ακόμη πόλεμο επιλογής στη Μέση Ανατολή, απέναντι σε έναν ισχυρότερο αντίπαλο από όσους έχει αντιμετωπίσει τις τελευταίες δεκαετίες.
Παρά τις προηγούμενες «χειρουργικές» επιχειρήσεις με περιορισμένο κόστος για τις αμερικανικές δυνάμεις, μια νέα κλιμάκωση ενδέχεται να προκαλέσει ευρύτερη ανάφλεξη. Το Ιράν έχει απειλήσει με σφοδρή απάντηση, ενώ διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να πλήξουν αμερικανικές βάσεις και πλοία στον Περσικό Κόλπο, την Αραβική Θάλασσα και την Ερυθρά Θάλασσα.
Επιπλέον, η Τεχεράνη θα μπορούσε να επιχειρήσει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Ένα πιο φιλόδοξο σενάριο θα μπορούσε να στοχεύσει δομές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και ανώτατη ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χωρίς ωστόσο να είναι βέβαιο ότι μια τέτοια στρατηγική θα επέφερε κατάρρευση του καθεστώτος.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι η ιρανική απάντηση στις διαπραγματεύσεις αναμένεται «τις επόμενες δύο εβδομάδες», χωρίς να αποκλείει στρατιωτική ενέργεια νωρίτερα. «Ο Πρόεδρος θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις», ανέφερε.
Διαβάστε ακόμη
Έλεγχοι–φωτιά πριν το τέλος του 2026: Ποιες υποθέσεις μπαίνουν πρώτες
Αττική Οδός: Τι άλλαξε στις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα