Η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE) βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο ο πληθωρισμός στη Βρετανία να επιστρέψει σε επίπεδα κοντά στο 5%, καθώς η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αλλάζει τις εκτιμήσεις των αγορών και των οικονομολόγων για την πορεία των επιτοκίων.
Σύμφωνα με αναλύσεις των ING και RSM UK που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να φτάσει σε επίπεδα υπερδιπλάσια του στόχου του 2% που έχει θέσει η Τράπεζα της Αγγλίας, εάν διατηρηθεί η πρόσφατη άνοδος στις τιμές ενέργειας.
Ο οικονομολόγος της ING Τζέιμς Σμιθ εκτίμησε ότι ο ρυθμός αύξησης των τιμών θα μπορούσε να φτάσει στο 4,7% τον Σεπτέμβριο, εφόσον το ράλι του πετρελαίου συνεχιστεί κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους. Το Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022.
Από την πλευρά του, ο οικονομολόγος της RSM UK Τομ Πιου υπολόγισε ότι η επίδραση των ενεργειακών τιμών θα μπορούσε να οδηγήσει τον πληθωρισμό σε επίπεδα μεταξύ 4,5% και 5%.
Ένα τέτοιο σενάριο θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για την Τράπεζα της Αγγλίας αλλά και για την κυβέρνηση των Εργατικών στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία έχει δεσμευθεί επανειλημμένα ότι θα περιορίσει το κόστος ζωής. Πριν από την έκρηξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η κεντρική τράπεζα ανέμενε ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρούσε στον στόχο του 2% την άνοιξη.
Μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της G7, που συζήτησαν τρόπους αύξησης της προσφοράς πετρελαίου για να περιοριστούν οι πιέσεις στις αγορές, η υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ρέιτσελ Ριβς δήλωσε ότι θα στηρίξει «μια συντονισμένη απελευθέρωση των συλλογικών αποθεμάτων πετρελαίου του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας».
Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υποστήριξε τη Δευτέρα ότι η βρετανική οικονομία μπορεί να αντέξει το διεθνές σοκ. Παρότι οι οικονομολόγοι αναθεωρούν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό, ο Στάρμερ τόνισε ότι οι πρόσφατες μειώσεις των τιμών δείχνουν πως η κυβέρνηση «έχει εργαστεί τα τελευταία 18 μήνες για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας».
Άλλοι οικονομολόγοι εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι στις εκτιμήσεις τους για την επίδραση της ενεργειακής κρίσης. Οι Νταν Χάνσον και Άνα Αντράντε της Bloomberg Economics εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός θα κλείσει τη χρονιά λίγο κάτω από το 3%, εφόσον οι τιμές πετρελαίου παραμείνουν γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στις 1,50 λίρες ανά θερμική μονάδα, πριν υποχωρήσουν αργότερα προς τα 80 δολάρια.
Ακόμη και σε αυτό το σενάριο, ωστόσο, ο πληθωρισμός θα είναι υψηλότερος από τις τελευταίες προβλέψεις της Τράπεζας της Αγγλίας.
Ο Ρομπ Γουντ, επικεφαλής οικονομολόγος της Pantheon Macroeconomics για το Ηνωμένο Βασίλειο, εκτιμά επίσης ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει τους επόμενους μήνες, αλλά όχι στο επίπεδο του 2% που προβλέπει η κεντρική τράπεζα, πριν επανέλθει πάνω από το 3% στο δεύτερο μισό του έτους.
Θυμίζουμε ότι η BoE έχει μειώσει σταδιακά τα επιτόκια από το καλοκαίρι του 2024, από το 5,25%, στο 3,75% σήμερα, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις είχαν υποχωρήσει. Ωστόσο, η εκτόξευση των τιμών ενέργειας έχει αλλάξει δραματικά τις προσδοκίες των αγορών για τη νομισματική πολιτική.
Μόλις τρεις εβδομάδες πριν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν, οι αγορές ανέμεναν δύο ακόμη μειώσεις επιτοκίων μέσα στο έτος και έδιναν πιθανότητα 80% για μια πρώτη μείωση στη συνεδρίαση της 19ης Μαρτίου. Πλέον δεν προβλέπεται καμία μείωση, ενώ προηγουμένως είχε αποτιμηθεί ακόμη και πιθανότητα αύξησης επιτοκίων.
Η μεταβολή αυτή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την αγορά στεγαστικών δανείων στη Βρετανία. Το μέσο επιτόκιο για διετές σταθερό στεγαστικό δάνειο αυξήθηκε σε 4,87% από 4,82% μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
«Πιστεύουμε ότι η αντίδραση της Τράπεζας της Αγγλίας σε ένα σοκ αυτού του μεγέθους θα ήταν να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά φέτος — η αδύναμη αγορά εργασίας σημαίνει ότι ο πήχης για αυστηρότερη νομισματική πολιτική είναι υψηλός», ανέφεραν οι Χάνσον και Αντράντε.
Ο Σμιθ επεσήμανε επίσης ότι η αδύναμη αγορά εργασίας ενδέχεται να περιορίσει τις δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό, οι οποίες είχαν διατηρήσει τις τιμές υψηλές μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
«Το πόσο καιρό θα παραμείνουν υψηλές οι τιμές είναι πιθανότατα πιο σημαντικό από το πόσο ψηλά θα φτάσουν, δεδομένου ότι το ανώτατο όριο τιμών ενέργειας για τα νοικοκυριά στο Ηνωμένο Βασίλειο βασίζεται στον μέσο όρο των τιμών χονδρικής σε διάστημα τριών μηνών», σημείωσε.
Παράλληλα, οι αξιωματούχοι στο Λονδίνο εμφανίζονται πιο προσεκτικοί στο ενδεχόμενο να υποτιμήσουν ένα νέο ενεργειακό σοκ, μετά την έντονη κριτική που δέχθηκαν για την αργή αντίδραση στις πληθωριστικές πιέσεις που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Τότε ο πληθωρισμός είχε ξεπεράσει το 11%, ενώ η ισχυρή αγορά εργασίας είχε δυσκολέψει σημαντικά την προσπάθεια περιορισμού της ανόδου των τιμών.
Ο Μάρτιν Γουίλ, πρώην μέλος της επιτροπής καθορισμού επιτοκίων της Τράπεζας της Αγγλίας και σήμερα καθηγητής οικονομικών στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε ότι τα μέλη της νομισματικής επιτροπής «θα είναι επιφυλακτικά στο να αγνοήσουν την άνοδο των τιμών ενέργειας, έχοντας καεί από την προηγούμενη κρίση».
Η άνοδος των τιμών ενέργειας περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τον πληθωρισμό. Όπως τόνισε ο Γουίλ, η κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να αποτρέψει το οικονομικό πλήγμα, μπορεί όμως να προσπαθήσει να αποτρέψει μια σπείρα αυξήσεων μισθών και τιμών.
«Αν συμμετείχα σήμερα στην Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής, θα ανησυχούσα για το ενδεχόμενο να ενισχύσουμε τη ζήτηση, δεδομένου του επιπέδου στο οποίο βρίσκεται σήμερα ο πληθωρισμός», σημείωσε.
Διαβάστε ακόμη
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Ποια μέτρα συζητούν στην κυβέρνηση κατά της ακρίβειας
Ανάλυση CNN: Πώς ο πολεμος του Τραμπ στο Ιράν θα αλλάξει τον κόσμο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα