Στις αρχές Νοεμβρίου, μέσα σε μια αποθήκη στο Μπρούκλιν, η έκθεση New York Raw Wine 2025 έσφυζε από οινόφιλους που αναζητούσαν τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στον κόσμο του φυσικού κρασιού. Αμπελουργοί και εισαγωγείς, ντυμένοι χαλαρά, σέρβιραν κρασιά σε ένα ενθουσιώδες κοινό με γένια, μάλλινα σκουφιά –το κρύο ήταν αισθητό– φλις γιλέκα, ταλαιπωρημένα τζιν και φθαρμένα μποτάκια, τη χαρακτηριστική «στολή» των φίλων του φυσικού κρασιού.
Το κλίμα ήταν σαφώς πιο ήρεμο σε σχέση με την εκρηκτική αίσθηση που είχε προκαλέσει η πρώτη έκθεση Raw Wine στο Λονδίνο το 2012. Εκείνη την εποχή, το φυσικό κρασί αποτελούσε μια μικρή, σχεδόν επαναστατική σκηνή που αμφισβητούσε την παραδοσιακή οινοποίηση, με χάρτες και μανιφέστα που προέβαλαν τη βιολογική καλλιέργεια και την απουσία προσθέτων. Η κατανάλωσή του λειτουργούσε ως δήλωση ταυτότητας: οι λάτρεις του θεωρούνταν τα «cool kids» που αντιστέκονταν στο κατεστημένο και υμνούσαν τη διαφάνεια, την αυθεντικότητα, τη φύση, το περιβάλλον και τους μικρούς, εικονοκλαστικούς παραγωγούς με ρομαντικές ιστορίες, σε αντίθεση με τους γίγαντες της βιομηχανίας. Τα κρασιά αυτά είχαν έναν ξεκάθαρα αντισυμβατικό χαρακτήρα, μακριά από τις γεύσεις που γνώριζαν οι προηγούμενες γενιές.
Σήμερα, το φυσικό κρασί δεν ανήκει πια σε μια περιθωριακή αγορά. Μια ματιά στο πρόγραμμα της Raw Wine για το 2025 αποκαλύπτει το εύρος της παρουσίας του. Πέρα από τη Νέα Υόρκη, η έκθεση ταξίδεψε στο Βερολίνο, την Κοπεγχάγη, το Μόντρεαλ, το Παρίσι, τη Σαγκάη, το Τόκιο και τη Βερόνα, ενώ την άνοιξη θα προστεθεί και το Σενζέν. Αφρώδη pét-nat, πορτοκαλί κρασιά και ετικέτες ελάχιστης παρέμβασης εμφανίζονται πλέον σε μενού εστιατορίων με αστέρια Michelin, ενώ ακόμη και η Vogue προβάλλει κρασιά χωρίς προσθήκη θείου και εξειδικευμένα wine bars.
Η πρόσβαση είναι ευκολότερη από ποτέ. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της γαλλικής εφαρμογής Raisin, ο αριθμός των σημείων παγκοσμίως που προσφέρουν φυσικό κρασί αυξήθηκε κατά 60% από το 2021 έως το 2024. Το Παρίσι εξακολουθεί να θεωρείται η παγκόσμια πρωτεύουσα, με σχεδόν 600 σημεία το 2024, ενώ στην Ιταλία καταγράφεται 35πλάσια αύξηση από το 2016. Η εφαρμογή καταγράφει 3.870 wine bars και 3.428 καταστήματα σε 2.313 πόλεις και 35 χώρες, όπου τουλάχιστον το 30% των επιλογών πληροί τα κριτήρια του Vin Méthode Nature, ενός εθελοντικού πλαισίου του γαλλικού Υπουργείου Γεωργίας. Η Isabelle Legeron, ιδρύτρια της Raw Wine, σημειώνει ότι η σκηνή παραμένει ιδιαίτερα δυναμική στο Μόντρεαλ και το Τόκιο.
Όλα αυτά δείχνουν ότι το φυσικό κρασί, ως μία από τις πιο σημαντικές εξελίξεις του 21ου αιώνα στον χώρο του οίνου, έχει ξεπεράσει το στάδιο της μόδας. Σύμφωνα με την IWSR Drinks Market Analysis, παρά τη συνολική μείωση της κατανάλωσης κρασιού, η ζήτηση για φυσικά, βιολογικά και εναλλακτικά κρασιά αυξάνεται, με βασικούς καταναλωτές τη Γενιά Ζ και κυρίως τους millennials.
Σε όλες τις αγορές που εξετάστηκαν, το 31% των τακτικών καταναλωτών γνώριζε το φυσικό κρασί το 2024, έναντι 26% το 2021. Στις ΗΠΑ, το 18% είχε επιχειρήσει να το αγοράσει το προηγούμενο εξάμηνο, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 11%. Έκθεση της DataIntelo Consulting (Σεπτέμβριος 2025) προβλέπει ότι η παγκόσμια αγορά φυσικού κρασιού θα αγγίξει τα 3,66 δισ. δολάρια έως το 2033, από 1,48 δισ. το 2024.
«Το φυσικό κρασί έχει πλέον γίνει απλώς κρασί», λέει η Alice Feiring, συγγραφέας και από τις πιο γνωστές φωνές του χώρου. Έχει επηρεάσει τον τρόπο καλλιέργειας, την παραγωγή του mainstream κρασιού και συνολικά τη σχέση μας με το ποτήρι. Τα όρια ανάμεσα στους φυσικούς παραγωγούς και τους υπόλοιπους ποιοτικούς χειροτέχνες θολώνουν, γεγονός που δεν ενθουσιάζει όλους τους πιο σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές.
Τι άλλαξε με το φυσικό κρασί
Καταρχάς, αναβίωσε η ζήτηση για ελαφρύτερα, πιο φρέσκα κρασιά με καθαρότητα, ενέργεια και προσωπικότητα, σε αντίθεση με τα βαριά, δρύινα και υψηλόβαθμα κρασιά του παρελθόντος. Η βιολογική και βιοδυναμική αμπελουργία βρίσκουν απήχηση τόσο σε καταναλωτές με οικολογικές ανησυχίες όσο και σε οινοποιούς που προβληματίζονται για την κλιματική αλλαγή. Η παγκόσμια αγορά βιολογικού κρασιού αναμένεται να τριπλασιαστεί έως το 2030, φτάνοντας τα 25,1 δισ. δολάρια.
Στην οινοποίηση, οι αρχές χαμηλής παρέμβασης –φυσικές ζύμες, απουσία προσθέτων, περιορισμός θείου– υιοθετούνται ολοένα και περισσότερο, αν και η πλήρης απουσία θείου παραμένει σπάνια. Ταυτόχρονα, η ποιότητα έχει βελτιωθεί αισθητά: η επιλογή ενός φυσικού κρασιού δεν μοιάζει πια με ρωσική ρουλέτα.
Πριν από δέκα χρόνια, πολλά δείγματα παρουσίαζαν ανεπιθύμητα αρώματα στάβλου, ασετόν ή ακόμη και «ποντικιού», κάτι που αποθάρρυνε τους καταναλωτές. Η Feiring αποδίδει αυτά τα φαινόμενα στην απότομη αύξηση της ζήτησης μετά το 2015, όταν πολλοί νέοι παραγωγοί έβγαζαν ανώριμα κρασιά στην αγορά. Σήμερα, οι εισαγωγείς είναι πιο αυστηροί, ενώ αρκετοί παραγωγοί προσθέτουν ελάχιστο θείο για μεγαλύτερη σταθερότητα.
Το κίνημα, ωστόσο, έκανε το κρασί πιο προσιτό και λιγότερο ελιτίστικο, με παιχνιδιάρικες ετικέτες, την άνοδο του Instagram και την εξάπλωση απλών, ανεπιτήδευτων wine bars.
Πώς να βρείτε καλά φυσικά κρασιά
Το στερεότυπο ότι είναι δύσκολο να βρεις αξιόλογα φυσικά κρασιά επιμένει. Δεν υπάρχουν ακόμη νομικά πρότυπα, αν και πρωτοβουλίες όπως το Vin Méthode Nature και το VinNatur προσφέρουν έναν μπούσουλα. Για τους καθαρολόγους, το «χωρίς προσθήκη θειωδών» παραμένει το απόλυτο κριτήριο.
Τα πιο αξιόπιστα παραδείγματα προέρχονται από καθιερωμένους παραγωγούς, ενώ οι πορτοκαλί και οι αφρώδεις pét-nat εξακολουθούν να παίζουν ρόλο-κλειδί στη δημοφιλία της κατηγορίας. Πολλοί παραγωγοί προτιμούν πλέον τον όρο «χαμηλής παρέμβασης», αν και και αυτός παραμένει ασαφής. Το ασφαλέστερο στοίχημα συχνά βρίσκεται στο όνομα του εισαγωγέα.
Τελικά, δεν υπάρχουν εγγυήσεις. Όπως είπε κάποτε ο Terry Theise: «Αν θέλεις προβλεψιμότητα, μείνε μακριά από το κρασί. Αν είσαι περίεργος, πρέπει να αποδεχτείς την αβεβαιότητα». Στην υγειά μας.
Διαβάστε ακόμη
4 φυτά που αξίζει να φυτέψετε στα τέλη Ιανουαρίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα