Η Σαουδική Αραβία συγκαταλέγεται στις πλουσιότερες χώρες του κόσμου χάρη στις εξαγωγές πετρελαίου. Ωστόσο, στο εσωτερικό του βασιλείου, ορισμένες από τις ισχυρότερες επιχειρηματικές οικογένειες δημιούργησαν μια περιουσία που ξεπερνά τα 9 δισ. δολάρια, επενδύοντας σε ένα αγαθό ακόμη πιο απαραίτητο από τον μαύρο χρυσό: το νερό.
Η εταιρεία τους, ACWA Power, ξεκίνησε κατασκευάζοντας μια μονάδα παραγωγής νερού και ηλεκτρικής ενέργειας για την τροφοδοσία της Μέκκας, της ιερότερης πόλης του Ισλάμ. Έκτοτε, εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους αφαλάτωσης στις χώρες του Περσικού Κόλπου, όπου η πρόσβαση σε πόσιμο νερό αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε ακόμη περισσότερο την εξάρτηση της περιοχής από τις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης. Καθώς ορισμένες υποδομές βρέθηκαν στο στόχαστρο επιθέσεων κατά την κορύφωση της σύγκρουσης, οι κυβερνήσεις έσπευσαν να διαβεβαιώσουν τους πολίτες ότι μπορούν να διασφαλίσουν την αδιάλειπτη υδροδότηση.
Παρότι οι υποδομές του Κόλπου εξακολουθούν να απειλούνται όσο παρατείνεται η σύγκρουση, η γεωγραφική διασπορά των εγκαταστάσεων της ACWA εκτιμάται ότι προσφέρει στην εταιρεία έναν βαθμό προστασίας. Ο σαουδαραβικός όμιλος επεκτείνει σταθερά το χαρτοφυλάκιό του, προσθέτοντας μονάδες αφαλάτωσης, ηλεκτροπαραγωγής και έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και σε άλλες αγορές.
Περιουσία δισεκατομμυρίων και ισχυρή κρατική συμμετοχή
Η χρηματιστηριακή αξία της ACWA Power ανέρχεται σε 34,9 δισ. δολάρια. Οι σαουδαραβικές οικογένειες Abunayyan και Al Muhaidib ελέγχουν από κοινού τουλάχιστον το 26,3% της εταιρείας, τόσο μέσω άμεσων συμμετοχών όσο και μέσω της κοινής εταιρείας συμμετοχών τους, Vision Invest, σύμφωνα με εταιρικές γνωστοποιήσεις και υπολογισμούς του Bloomberg Billionaires Index.
Μεγαλύτερος μέτοχος είναι το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Σαουδικής Αραβίας, Public Investment Fund (PIF), το οποίο διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 905 δισ. δολαρίων και κατέχει το 44,2% της ACWA Power.
Η επένδυση στην ACWA αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις δημιουργίας πλούτου στον ιδιωτικό τομέα της Σαουδικής Αραβίας. Αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οικογενειακοί επιχειρηματικοί όμιλοι δημιουργούν τεράστιες περιουσίες, ευθυγραμμίζοντας τις δραστηριότητές τους με τις στρατηγικές προτεραιότητες του κράτους.
Σε ολόκληρο τον Κόλπο, οι τοπικές επιχειρηματικές οικογένειες ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε ένα νέο κύμα ευκαιριών, καθώς η περιφερειακή σύγκρουση ωθεί τις κυβερνήσεις να ενισχύσουν τις εγχώριες υποδομές τους, προκειμένου να περιορίσουν την έκθεσή τους σε μελλοντικές κρίσεις.
Η αφαλάτωση ως κινητήρας ανάπτυξης
Η αφαλάτωση νερού αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης των εσόδων της ACWA, ενώ οι μακροχρόνιες συμβάσεις που χαρακτηρίζουν τον συγκεκριμένο κλάδο προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις ταμειακές ροές.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής της Jefferies, Prateek Bhatnagar, οι συμβάσεις αυτές «προστατεύουν εν μέρει την ACWA από βραχυπρόθεσμες οικονομικές υφέσεις». Παράλληλα, η ανάπτυξη υποδομών αφαλάτωσης, καθαρής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών αποτελεί κεντρικό στοιχείο του μακροπρόθεσμου οικονομικού σχεδιασμού της Σαουδικής Αραβίας.
Την περασμένη χρονιά, η ACWA πραγματοποίησε μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου με δικαιώματα προτίμησης στην ιστορία της σαουδαραβικής αγοράς. Ωστόσο, η χρηματιστηριακή πορεία της δεν υπήρξε ομαλή, καθώς η μετοχή έχει καταγράψει έντονες διακυμάνσεις και σημαντικές απώλειες σε ορισμένες χρονιές.
Παρά τη μεταβλητότητα, ακόμη και μεγάλοι χρηματοοικονομικοί οίκοι της Wall Street εκτιμούν ότι η ζήτηση για υποδομές νερού θα παραμείνει σταθερή. Καθώς ολοένα περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν ακραία καιρικά φαινόμενα και ελλείψεις καθαρού νερού, διαχειριστές κεφαλαίων και επενδυτικά funds, από τη BlackRock έως την EQT, διοχετεύουν σημαντικά ποσά σε έργα που σχετίζονται με τους υδάτινους πόρους.
Σε ελάχιστες περιοχές του κόσμου, πάντως, η ανάγκη είναι τόσο επιτακτική όσο στις ερημικές χώρες της Μέσης Ανατολής.
Στον Περσικό Κόλπο η μισή παγκόσμια δυναμικότητα αφαλάτωσης
Περίπου το 50% της εγκατεστημένης δυναμικότητας αφαλάτωσης παγκοσμίως βρίσκεται στις έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι στην περιοχή εξαρτώνται από το επεξεργασμένο νερό για την καθημερινή τους διαβίωση.
Ωστόσο, ο πόλεμος δημιούργησε νέες προκλήσεις, αποκαλύπτοντας πόσο ευάλωτες μπορούν να αποδειχθούν οι κρίσιμες υποδομές. Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ανέφεραν επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων αφαλάτωσης στις επικράτειές τους νωρίτερα φέτος.
Σε έκθεση προς τους επενδυτές τον Ιούνιο, η ACWA αναγνώρισε ότι ορισμένες από τις εγκαταστάσεις του ομίλου στην περιοχή είχαν δεχθεί επιθέσεις μετά την έναρξη της σύγκρουσης, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η εταιρεία υπογράμμισε, πάντως, ότι διαθέτει ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο για τη διαχείριση των σχετικών κινδύνων. Εκπρόσωποι των τριών ιδρυτικών οικογενειών και της ACWA δεν ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα του Bloomberg για σχολιασμό.
Οι τρεις επιχειρηματικές δυναστείες πίσω από την ACWA
Η ιστορία της ACWA Power ξεκίνησε το 2004, όταν τρεις ισχυρές επιχειρηματικές δυναστείες της Σαουδικής Αραβίας ένωσαν τις δυνάμεις τους. Ο Mohammad Abunayyan, ο οποίος εξακολουθεί να κατέχει τη μεγαλύτερη ατομική συμμετοχή στην εταιρεία, διέθετε ήδη σημαντική εμπειρία στον τομέα του νερού.
Είχε εργαστεί στο πλευρό του πατέρα του, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στη χρήση αντλιών με πετρελαιοκίνητους στροβίλους για αρδευτικές εφαρμογές. Ωστόσο, η οικογενειακή επιχείρηση είχε αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, μεταξύ άλλων εξαιτίας του Πολέμου του Κόλπου, που προκάλεσε μεγάλες αναταράξεις στον κλάδο.
Όπως είχε εξηγήσει ο ίδιος ο Abunayyan σε επιχειρηματική εκδήλωση το 2009, οι εμπειρίες αυτές τον οδήγησαν στην απόφαση να διαφοροποιήσει τις δραστηριότητές του πέρα από την άρδευση.
Ο δεύτερος ιδρυτής, Sulaiman Al Muhaidib, προερχόταν από μια ισχυρή εμπορική οικογένεια, με επενδύσεις στους τομείς των τροφίμων, των ακινήτων και άλλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Ο τρίτος, Ahmad Al Rajhi, ήταν επίσης μέλος μιας από τις μεγαλύτερες επενδυτικές και βιομηχανικές δυναστείες της χώρας. Κατά την εισαγωγή της ACWA στο χρηματιστήριο το 2021, η οικογένεια Al Rajhi κατείχε, μέσω της Al Rajhi Holding Group, ποσοστό 11,2%.
Στο πλαίσιο εσωτερικής αναδιάρθρωσης το 2023, ο όμιλος ανακοίνωσε ότι μετέφερε τις μετοχές της ACWA σε επενδυτικά χαρτοφυλάκια συνδεδεμένων εταιρειών, οι οποίες είχαν τους ίδιους μετόχους με την Al Rajhi Holding.
Οι εταιρείες που απέκτησαν τις μετοχές δεν κατονομάστηκαν στη σχετική γνωστοποίηση. Παράλληλα, καμία εταιρεία συνδεδεμένη με την οικογένεια Al Rajhi δεν εμφανίζεται στις πιο πρόσφατες δημοσιοποιήσεις μεταξύ των βασικών μετόχων της ACWA Power με συμμετοχή τουλάχιστον 5%.
Με βάση τις τρέχουσες τιμές, ένα ποσοστό 11,2% θα είχε αξία περίπου 3,9 δισ. δολαρίων.
Από την υδροδότηση της Μέκκας σε έναν παγκόσμιο κολοσσό
Το πρώτο μεγάλο βήμα της ACWA πραγματοποιήθηκε το 2005, όταν ξεκίνησε την ανάπτυξη του έργου Shuaibah Independent Water and Power Project, μιας επένδυσης πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η πρωτοβουλία ήρθε λίγο μετά την απελευθέρωση της αγοράς υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στη Σαουδική Αραβία. Η εξασφάλιση επαρκούς υδροδότησης για τη Μέκκα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Χατζ, του ετήσιου μουσουλμανικού προσκυνήματος, αποτελούσε τόσο ζήτημα εθνικής ασφάλειας όσο και θρησκευτικό καθήκον.
Δύο δεκαετίες αργότερα, η ACWA Power έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους ιδιωτικούς ομίλους αφαλάτωσης στον κόσμο και σε έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας του βασιλείου να αυξήσει τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό του μείγμα.
Πρόσφατα, μάλιστα, εξασφάλισε κυβερνητική έγκριση που της παρέχει το αποκλειστικό δικαίωμα εξαγωγής πράσινου υδρογόνου, το οποίο παράγεται στη Σαουδική Αραβία, προς τις διεθνείς αγορές.
Το 2024, η εταιρεία ξεκίνησε την επέκτασή της στην Κίνα, με επίκεντρο έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ παράλληλα εξετάζει ευκαιρίες εισόδου στην αμερικανική αγορά.
Η διεθνής επέκταση ως ασπίδα απέναντι στον πόλεμο
Σύμφωνα με τον αναλυτή της Jefferies, Prateek Bhatnagar, η ACWA εμφανίζεται σχετικά προστατευμένη από τους κινδύνους ασφαλείας που συνδέονται με τον πόλεμο, χάρη στη μεγάλη διασπορά των δραστηριοτήτων της.
Ο όμιλος διαθέτει χαρτοφυλάκιο περισσότερων από 100 εγκαταστάσεων και έργων σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, ενώ διευρύνει σταδιακά την παρουσία του πέρα από τον Περσικό Κόλπο.
Μεταξύ των αγορών στις οποίες επεκτείνεται περιλαμβάνονται το Μαρόκο, το Ουζμπεκιστάν, η Αίγυπτος και η Τουρκία.
Η διαφοροποίηση αυτή περιορίζει την εξάρτηση της εταιρείας από μία μόνο χώρα ή περιοχή, μειώνοντας την πιθανότητα μια τοπική διαταραχή να επηρεάσει το σύνολο των δραστηριοτήτων της.
«Κατά συνέπεια, ο δυνητικός αντίκτυπος στο συνολικό χαρτοφυλάκιο περιορίζεται εν μέρει χάρη στη διαφοροποίηση», σημειώνει ο αναλυτής.
Η περίπτωση της ACWA Power αποτυπώνει μια ευρύτερη αλλαγή στο οικονομικό μοντέλο της Σαουδικής Αραβίας: σε μια χώρα που έχτισε τον πλούτο της πάνω στο πετρέλαιο, το νερό εξελίσσεται σε στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Διαβάστε ακόμη
«Φωτιά» στην… αυλή του Ερντογάν βάζει το σκάνδαλο των funds
Δημόσιο: Στα 3,82 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη
Σε αυτή την οικογένεια υπάρχουν 14 δισεκατομμυριούχοι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ