Καταρρίπτει την πρόσφατη αισιοδοξία για την Ευρωζώνη ο Mohamed El Erian, επικεφαλής της Pimco, της εταιρείας που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο fund ομολόγων στον κόσμο. Η κρίση της Ευρωζώνης μπήκε απλά “στην αναμονή” για το καλοκαίρι, προειδοποιεί. “Η αίσθηση της ομαλότητας που επικρατεί στην Ευρώπη δεν είναι ούτε φυσική ούτε και κατ΄ ανάγκη διατηρήσιμη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα”, τονίζει με άρθρο του στο Project Syndicate.
Όπως εξηγεί ο El Erian, ο Αύγουστος είναι παραδοσιακά ο μήνας των διακοπών για την Ευρώπη, με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους να απέχουν από τα καθήκοντά τους για αρκετές εβδομάδες. Σε αυτή τη διάρκεια, σημαντικές πρωτοβουλίες μπαίνουν σε αναμονή, μέχρι τη “μεγάλη επιστροφή” στις αρχές του Σεπτεμβρίου, σημειώνει.
Φέτος, η Ευρώπη έχει πατήσει το κουμπί της “παύσης” για έναν ακόμα λόγο: Με τις επερχόμενες εκλογές στη Γερμανία, λίγοι είναι εκείνοι που θέλουν να υπονομεύσουν τη διαφαινόμενη επανεκλογή της Angela Merkel, προσθέτει.
“Όμως, κανείς δεν θα πρέπει να απατάται. Η αίσθηση της ομαλότητας που επικρατεί στην Ευρώπη φέτος το καλοκαίρι δεν είναι ούτε φυσική ούτε και κατ΄ ανάγκη διατηρήσιμη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Είναι το αποτέλεσμα προσωρινών και -εάν η Ευρώπη δεν προσέξει- πιθανώς αντιστρέψιμων παραγόντων. Εάν οι αξιωματούχοι δεν επιστρέψουν γρήγορα στην αντιμετώπιση των οικονομικών προκλήσεων με έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο, η σημερινή ηρεμία ίσως δώσει τη θέση της σε νέα αναταραχή”, προειδοποιεί ο El Erian.
Σύμφωνα με το διαχειριστή, τέσσερα είναι τα βασικά μέτωπα στα οποία η Ευρώπη πρέπει να βρει λύσεις που θα έχουν διάρκεια:
1. Η ανεργία, που συνεχίζει να εξαπλώνεται.
2. Η κόπωση της προσαρμογής που γίνεται πιο έντονη, απειλώντας την πολιτική σταθερότητα σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία.
3. Η κόπωση με τα πακέτα διάσωσης, καθώς οι πολίτες των ισχυρότερων χωρών της Ευρώπης είναι όλο και πιο απρόθυμοι να στηρίξουν οικονομικά τους γείτονές τους.
4. Η πιστωτική ασφυξία του ιδιωτικού τομέα, καθώς παρά την επιτυχία της Ευρώπης στη σταθεροποίηση των αγορών κρατικών ομολόγων, η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε δανεισμό παραμένει προβληματική.
“Όλα αυτά σχηματίζουν μια λυπηρή πραγματικότητα για την Ευρώπη. Παρά τα ευοίωνα αποσπασματικά οικονομικά στοιχεία εδώ και εκεί, υπερβολικά πολλές χώρες δεν έχουν ατμομηχανές για την άμεση και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Ως αποτέλεσμα, το βάρος των χρεών τους παραμένει προβληματικό”, εξηγεί ο El Erian.
Και καταλήγει: “Ας ελπίσουμε ότι οι Ευρωπαίοι χαράσσοντες την πολιτική θα επιστρέψουν επαρκώς ξεκουρασμένοι από το αυγουστιάτικο διάλειμμά τους. Θα χρειαστούν όλη την ενέργεια και αφοσίωση που μπορούν να βρουν για να περάσουν γρήγορα από την τεχνητή ομαλότητα της Ευρώπης σε μια πιο διατηρήσιμη στρατηγική για την ανάπτυξη”.