Όλοι μπορούν να θυμηθούν ότι η κατάρρευση της Lehman Brothers, πριν πέντε χρόνια, προκάλεσε πρωτοφανή οικονομική καταστροφή που πέρασε και στις απέναντι όχθες του Ατλαντικού. Όπως λένε όμως οι αναλυτές, μια στάση πληρωμών από την αμερικανική κυβέρνηση λίγες ημέρες πριν τη συζήτηση για το όριο χρέους στο Κογκρέσο, απειλεί να προκαλέσει μια οικονομική συμφορά πρωτόγνωρη για τα παγκόσμια δεδομένα.
Καθώς το “λουκέτο” της κυβέρνησης φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, αυξάνονται και οι ανησυχίες πως το ΥΠΟΙΚ θα χάσει την προθεσμία της 17ης Οκτωβρίου προκειμένου να αυξήσει το όριο χρέους των 16,7 τρισ. δολαρίων. Εάν η αμερικανική κυβέρνηση κηρύξει στάση πληρωμών, οι συνέπειες θα ήταν φοβερές σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, ο CEO της Moody’s υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει περίπτωση για στάση πληρωμών, ακόμα και σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αύξηση στο όριο του χρέους στα μέσα Οκτωβρίου.
Σημειώνεται δε, ότι η Moody’s διατηρεί την αξιολόγηση ΑΑΑ για το χρέος της κυβέρνησης των ΗΠΑ με σταθερό outlook. Η S&P ωστόσο, απέσυρε το τριπλό Α τον Αύγουστο του 2011 και έχει αξιολογήσει τις ΗΠΑ με ΑΑ-, διατηρώντας σταθερό outlook, ενώ η αξιολόγηση του οίκου Fitch είναι μεν ΑΑΑ, αλλά με αρνητικές προοπτικές.
Σε συνέντευξή του χθες στο ABC, ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Συνδρίου στη Βουλή των Αντιπροσώπων John Boehner απέκλεισε την ψήφιση νομοσχεδίου για την αύξηση του ορίου χρέους, χωρίς να υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις. Οι Ρεπουμπλικάνοι εξακολουθούν να καλούν τον πρόεδρο Obama να επιφέρει αλλαγές στο Obamacare πριν δώσουν τη συγκατάθεσή τους για τον προϋπολογισμό.
“Δεν θα περάσουμε μια αύξηση του χρέους χωρίς όρους”, είπε χαρακτηριστικά ο Boehner.
Από την πλευρά του ο Obama έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα διαπραγματευτεί με τους Ρεπουμπλικάνους για τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ή για την αύξηση του ορίου χρέους, καθώς θεωρεί ότι το Κογκρέσο δεν πρέπει να χρησιμοποιεί τέτοια θέματα ως μοχλό πίεσης για να πετύχδει αυτά που θέλει.
Σε κάθε περίπτωση, οι απόψεις των ειδικών συγκλίνουν στο ότι μια στάση πληρωμών στις ΗΠΑ που είναι η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη παγκοσμίως θα είχε ως αποτέλεσμα να καταρρεύσουν οι χρηματαγορές από τη Βραζιλία μέχρι τη Ζυρίχη, θα έβαζε φρένο στον δανειοδοτικό μηχανισμό ύψους 5 τρισ. δολαρίων για τους επενδυτές που βασίζονται στα αμερικανικά ομόλογα, θα προκαλούσε έκρηξη στο κόστος δανεισμού για δισεκατομμύρια ανθρώπους κι επιχειρήσεις, θα αφάνιζε το δολάριο και θα βύθιζε την αμερικανική, αλλά και την παγκόσμια οικονομία σε πρωτοφανή ύφεση.
Κι αυτό γιατί τα 12 τρισ. δολάρια του επίσημου χρέους, είναι 23 φορές περισσότερα από το χρέος της Lehman που ανερχόταν σε 517 δισ. όταν έκανε αίτηση για πτώχευση στις 15/9/2008.
Και την ώρα που οι πολιτικοί σπάνε το κεφάλι τους για την αύξηση στο όριο χρέους, επιφανείς οικονομολόγοι όπως της Berkshire Hathaway του Warren Buffett ή της Goldman Sachs προειδοποιούν ότι αν ξεπεραστούν τα όρια θα έλθει η καταστροφή.
Μετά την κατάρρευση της Lehman, η αμερικανική χρηματαγορά έχασε το 50% της αξίας της μέσα σε πέντε μήνες και η χώρα βίωσε τη χειρότερη ύφεση από το Μεγάλο Κραχ, συμπαρασύροντας την παγκόσμια αγορά. Η ανεργία έφτασε το 10% – στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών.
Αν σκεφτεί κανείς ότι όλα αυτά τα προκάλεσε μια και μόνο εταιρεία, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί τις θα συμβεί αν χρεοκοπήσει η κυβέρνηση.
Ο ίδιος ο Buffett ζήτησε από τους πολιτικούς να μην χρησιμοποιούν το όριο χρέους ως όπλο τους στους πολιτικούς διαξιφισμούς. Ο CEO της Morgan Stanley, James Gorman, κάλεσε τους εργαζομένους να θυμίσουν στους γερουσιαστές τις συνέπειες μιας στάσης πληρωμών.
Η στάση πληρωμών θα πάγωνε την αγορά ρέπος σε χειρότερο βαθμό από την κατάρρευση της Lehman κι αυτό γιατί το αμερικανικό χρέος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά αυτής της αγοράς. Τουλάχιστον 2,8 τρισ. δολάρια ομολόγων λειτουργούν ως εγγύηση για συμφωνία επαναγοράς και αντίστροφης επαναγοράς δανείων, σύμφωνα με στοιχεία της Fed.
Το 2011, όταν το Κογκρέσο είχε βρεθεί σε αδιέξοδο για την επέκταση του ορίου χρέους, τα επιτόκια των ρέπος αυξήθηκαν καθώς τα money-market funds αποσύρθηκαν γιατί απλούστατα δεν ήθελαν να έχουν στα χέρια τους τίτλους που κινδυνεύουν από μια στάση πληρωμών.
Την τελευταία στιγμή τότε Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί κατάφεραν να βρουν λύση στο θέμα και να αυξήσουν το όριο δανεισμού. Ωστόσο, ακόμα κι έτσι, η καθυστέρηση έπληξε την καταναλωτική εμπιστοσύνη και 6 τρισ. δολάρια αφανίστηκαν από τις διεθνείς αγορές.