Μόνιμη ζημιά στην ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύσσεται, έχουν προκαλέσει η χρηματοοικονομική κρίση του 2008 και η ευρωπαϊκή κρίση χρέους που ακολούθησε, σύμφωνα με τη Bank of America Merrill Lynch.
Όπως εξηγούν οι αναλυτές του οίκου, η κρίση που ξέσπασε το 2008 προκάλεσε μία τεράστια συρρίκνωση της θεμελιώδους ανάπτυξης, ξεκινώντας με τις επενδύσεις σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, οι οποίες σημείωσαν απότομη μείωση σε όλη την Ευρώπη. Παρότι οι επενδύσεις έχουν πλέον ανακάμψει στα προ της κρίσης επίπεδα στις ΗΠΑ, δεν συμβαίνει το ίδιο στην Ευρώπη.
Επιπλέον, στην Ευρώπη, η ανεργία βρίσκεται σε ταχεία άνοδο, ενώ σταθερά ανοδικά κινείται και το ποσοστό των μακροπρόθεσμα άνεργων, με τη BofA ML να εντοπίζει κίνδυνο αύξησης της θεμελιώδους ανεργίας.
Σε μερικές χώρες, μάλιστα, παρατηρείται και η κατάρρευση της παραγωγικότητας, εν μέρει λόγω της χαμηλής ευελιξίας των αγορών εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών στην Ευρώπη.
«Θεωρούμε ότι η ζημιά θα έχει μακρά διάρκεια, πλήττοντας για πάντα την ανάπτυξη, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από τη γήρανση του πληθυσμού και χρειάζεται υψηλότερη δυναμικότητα ανάπτυξης από ό,τι προηγουμένως», σημειώνουν οι αναλυτές του οίκου.
«Η ανάλυσή μας διαπιστώνει ότι η κρίση προκάλεσε αμετάκλητη ζημιά στην ικανότητα της Ευρώπης να αναπτύσσεται, εκτός και εάν οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις μπορέσουν να ενισχύσουν και πάλι τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα».
Στο πλαίσιο αυτό, η BofA ML υπολογίζει ότι η δυνητική ανάπτυξη των μεγάλων οικονομιών της Ευρώπης έπεσε από το 2,2% την περίοδο 1995-2007 μόλις στο 0,1% στο διάστημα 2008-2014. Χωρίς διορθωτικές κινήσεις πολιτικής, και με την εκτίμηση ότι η Ευρώπη θα βιώσει μία τυπική ανάκαμψη, η δυνητική ανάπτυξη του διαστήματος 2015-2020 προβλέπεται περίπου στο 1,3%.
Όμως, η Bank of America Merrill Lynch θεωρεί ότι πέραν της θεμελιώδους ικανότητας της Ευρώπης να αναπτύσσεται, η κρίση σε συνδυασμό με τις δημογραφικές τάσεις κατάφεραν να αλλάξουν και την ιεραρχία των χωρών, με τη δυνητική ανάπτυξη της Γερμανίας, για παράδειγμα, να πέφτει από το 1,6% που ήταν πριν από την κρίση, στο 1,1% το διάστημα 2015-2020.
Η δυνητική ανάπτυξη στην Ευρώπη, με βάση το κεντρικό σενάριο της Bank of America Merrill Lynch:
| Γαλλία | Γερμανία | Ισπανία | Ιταλία | Ην. Βασίλειο | Μέσος όρος |
|
| 1995-2007 | 2,2% | 1,6% | 3,7% | 1,5% | 3,1% | 2,2% |
| 2008-2014 | 0,3% | 1,0% | -0,7% | -0,9% | 0,0% | 0,1% |
| 2015-2020 | 1,4% | 1,1% | 1,8% | 0,7% | 1,9% | 1,3% |
Μετά από αυτά, και με την προϋπόθεση ότι η ευρωπαϊκή παραγωγικότητα θα κινηθεί πιο κοντά στην αμερικανική, η BofA ML αναμένει την επιστροφή της Ευρώπης σε υγιή δυνητική ανάπτυξη μετά το 2015.