Η Κούβα αναμένεται να εγκρίνει ένα νέο νόμο που θεωρητικά θα προσελκύσει περισσότερες ξένες επενδύσεις στη σοσιαλιστική χώρα. Πρακτικά όμως, το πλαίσιο θα είναι ανεπαρκές ώστε να δώσει διαβεβαιώσεις για χρήματα των επενδυτών.
Σύμφωνα με τον προτεινόμενο νόμο, οι εξολοκλήρου ξένες εταιρίες θα επιτρέπεται να επενδύσουν στη χώρα ενώ η φορολόγηση τους θα μειωθεί ή θα καταργηθεί για κάποιο περιορισμένο χρονικό διάστημα. Επιπλέον οι φόροι θα κατευθυνθούν για την κάλυψη του καθαρού εισοδήματος και όχι του κόστους εργασίας.
Ο γνωστός Αμερικανός νομικός, Jason Poblete, υποστηρίζει ότι η Κούβα ακόμη υστερεί σε δυο θεμελιώδη θέματα που αφορούν τις επενδύσεις: στο νομικό πλαίσιο και στην προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας.
“Χρειάζεται ένα σταθερό νομικό σύστημα που προστατεύει τους επενδυτές και η κατεύθυνση του να είναι προς την επίλυση των διαφορών”, λέει ο Poblete, ο οποίος έχει αναλάβει Αμερικανούς πελάτες κι έχει προσφύγει νομικά ενάντια στην μαζική κρατικοποίηση των ιδιωτικών περιουσιών τους στις αρχές της δεκαετίας του ’60, μετά την ανάληψη εξουσίας από τον Φιντέλ Κάστρο.
Εξολοκλήρου ξένες εταιρίες
Θεωρητικά, οι εξολοκλήρου ξένης ιδιοκτησίας εταιρίες έχουν λάβει το “πράσινο φως” ωστόσο ποτέ δεν δόθηκε έγκριση. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση της χώρας επιμένει στις κοινοπραξίες, τις οποίες θα ελέγχει με ποσοστό πάνω από το 50%. Η αδυναμία ελέγχου μιας επένδυσης υπήρχε μεγάλο θέμα για τις ξένες απευθείας επενδύσεις.
Σε ιδιωτικές συζητήσεις μέχρι πρόσφατα, οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έλεγαν στο CNBC ότι αυτό θα αλλάξει όταν εφαρμοστεί ο νέος νόμος. Τώρα μένει να αποδειχτεί αν θα επιτραπεί μια τέτοια εξέλιξη.
Ο εν λόγω νόμος προβλέπει και τη δραματική μείωση των φόρων. Προς το παρόν, οι λίγες ξένες εταιρίες που επιχειρούν σε κοινοπραξίες με την κυβέρνηση, είναι υποχρεωμένες να καταβάλλουν φόρους της τάξης του 30% σε όλα τα κέρδη και 20% στην εργασία. Σύμφωνα με την παρούσα κυβερνητική πρόταση, ο φόρος για τα κέρδη των εξορυκτικών θα μειωθεί στο 22,5% από 45%. Ο φόρος εργασίας θα καταργηθεί και ο φόρος επί των κερδών θα πέσει στο 15%.
Η Βουλή της Κούβας θα ψηφίσει το Σάββατο την κυβερνητική πρόταση.
Οι εξόριστοι λένε ναι, οι Κουβανοί λένε όχι
Δεν είναι ασυνήθιστο για την κυβέρνηση της Κούβας να δημιουργεί ρυθμίσεις που αντιμετωπίζουν τους Κουβανούς με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με τους μη-Κουβανούς. Για παράδειγμα, οι Κουβανοί που ζουν στην Κούβα απαγορεύεται να μπαίνουν σε συγκεκριμένα ξενοδοχεία και εστιατόρια όπου ξένοι τουρίστες διαμένουν. Ο Poblete λέει ότι ο νέος νόμος κατοχυρώνει “το επενδυτικό απαρτχάιντ όπως το τουριστικό απαρτχάιντ”.
Αυτή τη στιγμή, η Κούβα επιτρέπει στους εξόριστους να επενδύσουν, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απαγορεύουν στους πολίτες να δημιουργήσουν οποιαδήποτε επιχείρηση στην Κούβα. Και ενώ οι εξόριστοι μπορούν να στέλνουν χρήματα στους συγγενείς τους στο νησί, σύμφωνα με τη νομοθεσία των ΗΠΑ τα χρήματα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν το εμπάργκο κατά της Κούβας 50 χρόνια πριν, σε ένδειξη διαμαρτυρίας των κομμουνιστικών πολιτικών του Κάστρο.
Πρόβλημα ο μεγάλος αριθμός αποζημιώσεων
Άλλο ένα πρόβλημα είναι το θέμα του μεγάλου αριθμού διεκδικούμενων αποζημιώσεων. Αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια διεκδικούνται ακόμη από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν ο Κάστρο δήμευσε όλες τις επιχειρήσεις στην χώρα, απαγόρευσε την ιδιωτική ιδιοκτησία και αποφάσισε ότι κάθε πολίτης θα πρέπει να εργάζεται για την κυβέρνηση. Μία από τις ρήτρες του εμπάργκο των ΗΠΑ είναι ότι οι εκκρεμείς απαιτήσεις θα πρέπει να επιλυθούν.
Γιατί τώρα;
Από το 2010, η Κούβα έχει κάνει αυξητικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Για παράδειγμα, σε ορισμένες κατηγορίες απασχόλησης, οι κάτοικοι της χώρας επιτρέπεται πλέον να εργάζονται για τον εαυτό τους και όχι την κυβέρνηση. Ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων αυξήθηκε όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να αναλαμβάνουν ορισμένες επιχειρήσεις σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως οι μεταφορές, επιχειρώντας να βγάλουν κέρδος, το οποίο στη συνέχεια θα μοιράζονται με την κυβέρνηση σε ποσοστό 50-50.
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το άνοιγμα της Κούβας σε ξένες επιχειρήσεις έχει να κάνει με την αναταραχή και την αστάθεια σε μια άλλη σοσιαλιστική χώρα της Λατινικής Αμερικής. “Δεν μπορούν να στηριχθούν πλέον στη Βενεζουέλα”, υποστηρίζουν. Η Βενεζουέλα, πετρελαιοπαραγωγός χώρα, προμηθεύει την Κούβα με περισσότερα από 100.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, με μεγάλη έκπτωση. Πρόκειται για μια κρίσιμη παροχή που κρατά τα φώτα αναμμένα και τα αυτοκίνητα στο δρόμο. Ωστόσο, οι πρόσφατες ταραχές στη Βενεζουέλα εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της προμήθειας πετρελαίου.
Πηγή: CNBC