του Παναγιώτη Γκρουμούτη
Είθισται τα κράτη να έχουν διάφορες πηγές εσόδων, αρκετές εναλλακτικές από τις οποίες αντλούν πόρους, αναλόγως πάντα των ιδιαιτεροτήτων τους, της γεωγραφικής τους θέσης και μιας σειράς άλλων παραγόντων, διαφορετικών σε κάθε περίπτωση.
Για χώρες όπως η Ελλάδα η τουριστική βιομηχανία είναι ένας σημαντικός παράγοντας οικονομικής άνθησης, ένας από τους πυλώνες στους οποίους στηρίζεται όλη η οικονομία. Για άλλες πρωταρχικό ρόλο παίζουν η βαριά βιομηχανία, οι εξαγωγές, οι εμπορικές δραστηριότητες ή η αγροτική παραγωγή. Για μια ευρωπαϊκή χώρα, πάντως, η πρωταρχική πηγή εσόδων της τα τελευταία χρόνια είναι ένα τηλεοπτικό σίριαλ!
Οχι οποιοδήποτε σίριαλ, αλλά η τηλεοπτική σειρά που τα τελευταία τρία χρόνια σπάει κάθε ρεκόρ κι έχει μετατραπεί σε φαινόμενο, πρώτα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και σε δεύτερο χρόνο σχεδόν σε κάθε άκρη της Γης: το διάσημο πλέον ανά τον κόσμο «Game of Thrones». Η σειρά που άλλαξε τη σύγχρονη ιστορία των τηλεοπτικών σειρών και τώρα φαίνεται πως αλλάζει και την ιστορία της Ιρλανδίας – ή σωστότερα της Βόρειας Ιρλανδίας.
Η ιδέα των εκατομμυρίων…
Το «Game of Thrones» βγήκε για πρώτη φορά στον αέρα το 2011. Επρόκειτο από την αρχή για μια φιλόδοξη και αρκετά ακριβή παραγωγή αφού τα γυρίσματά της έγιναν σε κεντρικά στούντιο στο Μπέλφαστ, κυρίως όμως σε επιλεγμένες περιοχές σε όλη τη Βόρεια Ιρλανδία, που είναι απομονωμένες, δυσπρόσιτες και με απόκοσμη ομορφιά. Οσοι έχουν παρακολουθήσει έστω ένα επεισόδιο της σειράς σίγουρα έχουν παρατηρήσει την άγρια φύση, το περιβάλλον που σχεδόν μοιάζει από άλλον πλανήτη και σε καμία άλλη περίπτωση δεν θα προσέλκυε το τουριστικό ενδιαφέρον. Περιοχές τόσο άγριες και μουντές που ουδέποτε κανείς είχε διανοηθεί να διαφημίσει ή να προσπαθήσει έστω να εντάξει σε ένα γενικότερο σχέδιο για την τόνωση του τουρισμού. Ολα αυτά όμως έως ότου τα νούμερα της τηλεθέασης του «Game of Thrones» άρχισαν να εκτοξεύονται στην κορυφή όπου κι αν προβάλλεται. Μόλις χιλιάδες χρήστες του Ιντερνετ διερωτήθηκαν πού βρίσκονται τα σκηνικά της σειράς, κάποιοι διορατικοί tour operators άρχισαν να διαφημίζουν περιηγήσεις «στα μέρη όπου γυρίζεται το “Game of Thrones”», και κάπως έτσι, μέσα σε έναν χρόνο, τα έσοδα από την τουριστική εκμετάλλευση των κατσάβραχων της Βόρειας Ιρλανδίας άγγιξαν τα 136 εκατ. δολάρια! Μια νέα βιομηχανία είχε μόλις στηθεί.
Η υπουργός Εμπορίου, Τουρισμού και Επενδύσεων της Βόρειας Ιρλανδίας κυρία Αρλίν Φόστερ ήταν η πρώτη που κατανόησε τις προοπτικές που άνοιγε για την οικονομία η εκμετάλλευση της επιτυχίας του σίριαλ που από μόνο του διαφήμιζε τη χώρα. Με συνοπτικές διαδικασίες ξεκίνησε μια καμπάνια για τη διεθνή προβολή της, σε συνδυασμό με μια σειρά πρωτοβουλιών, όπως η διοργάνωση φεστιβάλ τέχνης, εκθέσεων ζωγραφικής και γλυπτικής και διαγωνισμών τραγουδιού – όλα στις τοποθεσίες που έγιναν διάσημες ανά τον κόσμο μέσα από τις σκηνές του «Game of Thrones».
Εκείνο όμως που πραγματικά εκτόξευσε τα έσοδα της χώρας στα ύψη ήταν ένα τουριστικό πακέτο που προσφέρεται στους τουρίστες – πρωτίστως εκείνους από την Ασία και τις αραβικές χώρες. Ονομάζεται «Set jetting» και επί της ουσίας περιλαμβάνει μια πλήρη περιήγηση στη μαγευτική ύπαιθρο, σε μοναδικής ομορφιάς μέρη πνιγμένα στο πράσινο, σε απόκρημνες βραχώδεις ακτές και απομονωμένα, δυσπρόσιτα βουνά, επίσκεψη στο «φυσικό πλατό», στα μέρη όπου κινηματογραφήθηκε το σίριαλ-σταθμός στη σύγχρονη ιστορία της τηλεόρασης.
Και κάπως έτσι η κυρία Φόστερ εκτιμά πως μέχρι το 2015-16 θα επισκέπτονται τη Βόρεια Ιρλανδία περί τα 1,8 εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο. Η τουριστική βιομηχανία δηλαδή, που δεν ήταν ακριβώς το πιο ισχυρό χαρτί της οικονομίας της Βόρειας Ιρλανδίας, αναμένεται να συνεισφέρει στο ΑΕΠ της χώρας περί τα 3 δισ. δολάρια μέχρι το 2016. Ποσό τόσο εξωπραγματικό όσο εξωπραγματική φάνταζε το 2011 η επιτυχία που θα γνώριζε διεθνώς το «Game of Thrones»!
Η διορατικότητα της κυρίας Φόστερ την οδήγησε ένα βήμα παραπέρα: ήρθε σε συμφωνία με το τηλεοπτικό δίκτυο HBO TV, που έχει τα δικαιώματα του «Game of Thrones», και πέτυχε μια συμφωνία προσοδοφόρα και για τις δύο πλευρές. Μια συμφωνία που προβλέπει πως σε κάθε χώρα στην οποία προβάλλεται το σίριαλ, στο τέλος κάθε κύκλου, θα διενεργείται ένας διαγωνισμός με δώρο ένα ταξίδι για δύο άτομα στη Βόρεια Ιρλανδία, και μάλιστα στα μέρη όπου γυρίστηκε η σειρά.
Η Ιρλανδή υπουργός κατάφερε με αυτές τις κινήσεις το απόλυτο τζακ ποτ: για να προωθήσει τη διαφημιστική της καμπάνια για το πακέτο «Set jetting» του «Game of Thrones» εκταμίευσε περίπου 90 εκατ. στερλίνες. Το 2011 τα συνολικά έσοδα της χώρας από τουριστικό συνάλλαγμα δεν ξεπέρασαν τα 13,8 εκατομμύρια. Την επόμενη χρονιά άγγιξαν τα 90 εκατομμύρια!
Στα πλεονεκτήματα της πρωτότυπης αυτής τουριστικής καμπάνιας και το σύνθημα που επέλεξε να προβάλει η κυρία Φόστερ: η Βόρεια Ιρλανδία είναι ουσιαστικά τόσο απομονωμένη ώστε μπορεί να διαφημίσει στους εν δυνάμει επισκέπτες της την απόλυτη ασφάλειά τους. Γεγονός πολύ σημαντικό στην προσπάθειά της να προσελκύσει και Αμερικανούς τουρίστες. Σε μία ακόμα εντυπωσιακής σύλληψης ιδέα, η κυρία Φόστερ, με τη συνδρομή του διευθύνοντος συμβούλου του ιρλανδικού Οργανισμού Τουρισμού κ. Νάιαλ Γκίμπονς, επικοινώνησε την καμπάνια «Δείτε πού γυρίστηκε το “Game of Thrones”» στους θεατές και συμμετέχοντες μεγάλων αθλητικών γεγονότων που από τη φύση τους προσελκύουν κοινό εθισμένο σε πρωτοποριακά αθλήματα και με αρκετά υψηλή οικονομική επιφάνεια. Ετσι, ο βορειοϊρλανδικός οργανισμός τουρισμού -και εμμέσως το «Game of Thrones»- ήταν φέτος ανάμεσα στους χορηγούς του διεθνούς ποδηλατικού αγώνα «Giro d’ Italia» και του ιστιοπλοϊκού αγώνα «Τhe Clipper Yacht Race».
Το «Game of Thrones» και η UNESCO
Οι δαιμόνιοι Ιρλανδοί δεν αφήνουν καμία ευκαιρία να πάει χαμένη. Κι όσο η επιτυχία της σειράς μεγαλώνει διεθνώς, τόσο προσπαθούν να βρουν νέους τρόπους να την εκμεταλλευτούν. Ετσι, σε συμφωνία πάντα με το τηλεοπτικό δίκτυο ΗΒΟ, τα νέα επεισόδια του «Game of Thrones», που προβάλλονται ήδη στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, γυρίστηκαν στην ιδιαίτερης φυσικής ομορφιάς περιοχή Giant’s Causeway, στις βορειότερες ακτές της Βόρειας Ιρλανδίας, μια περιοχή αναγνωρισμένη και προστατευμένη από την UNESCO ως τόπος παγκόσμιας κληρονομιάς. Ηδη τα τουριστικά πρακτορεία αναδιοργάνωσαν τις περιηγήσεις τους ώστε να περιλαμβάνουν και αυτή την τοποθεσία. Στο ενδιάμεσο πάντως ήδη έχουν δημιουργηθεί νέες θέσεις εργασίας άμεσα συνδεδεμένες με τη νέα «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Εννιακόσιες μόνιμες θέσεις εργασίας σε τουριστικά γραφεία, μέσα μεταφοράς που αφορούν διερμηνείς, ξεναγούς, ιδιοκτήτες ή υπαλλήλους καταλυμάτων, και άλλες 5.700 part time θέσεις εργασίας σε λοιπά τουριστικά ή παρεμφερή επαγγέλματα. Κι όλα αυτά σε μια περιοχή με μόλις 2 εκατομμύρια κατοίκους!
Για την εξέλιξη αυτή πρώτος επιχαίρει ο κ. Μάρτιν Ο’Μιούλερ, δήμαρχος του Μπέλφαστ, ο οποίος δηλώνει σε κάθε ευκαιρία πως «ό,τι είναι καλό για το “Game of Thrones” είναι ακόμα καλύτερο για την πόλη μας». Ο ίδιος πιστεύει πως είναι εφικτός ο στόχος του διπλασιασμού των τουριστών-επισκεπτών της πόλης του μέσα στα επόμενα 5 χρόνια, δηλαδή εκτιμά πως μέχρι το 2020 θα επισκέπτονται το Μπέλφαστ πάνω από 4 εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο. Και ήδη κάνει τους υπολογισμούς του για τα κέρδη, άμεσα και έμμεσα, που θα συρρεύσουν στα ταμεία της πόλης του.