Το προβάδισμα των ευρωσκεπτικιστών στις ευρωεκλογές της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Δανίας, καθώς και τα υψηλά ποσοστά της άκρας δεξιάς στην Ουγγαρία και την Ελλάδα αποτελούν πολύ πιο σοβαρό πρόβλημα από την οικονομική κρίση και υπαγορεύουν την επανίδρυση της Ευρώπης, λένε τώρα οι πολιτικοί αναλυτές.
“Χάσαμε την αίσθηση της χρησιμότητας της Ευρώπης”, ανέφερε στο AP ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης.
“Αυτό που χρειάζεται η Ευρώπη είναι λιγότερους μικροπρεπείς κανονισμούς”, λέει ο Klaus-Dieter Sohn, ειδικός του think tank Centre for European Policy. “Αυτό που χρειαζόμαστε επειγόντως είναι να ανοίξουμε τη συζήτηση γύρω από το τι περιμένουμε από την Ευρώπη και την επόμενη Κομισιόν”. Και πρόσθεσε ότι σε αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνονται αμφιλεγόμενα ζητήματα, όπως η ενεργειακή πολιτική, η ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων και των πολιτών και το σπιράλ της ανεργίας.
Ο Γάλλος πρωθυπουργός Manuel Valls τόνισε πως χρειάζεται μια στροφή της Ευρώπης. “Είμαι πεπεισμένος ότι η Ευρώπη μπορεί να ανα-κατευθυνθεί για να στηρίξει την ανάπτυξη και την απασχόληση, κάτι που δεν έχει κάνει εδώ και χρόνια”, είπε.
Η Γερμανίδα καγκελάριος Angela Merkel δήλωσε ότι “μια πολιτική ανταγωνιστικότητας, ανάπτυξης και θέσεων εργασίας είναι η καλύτερη απάντηση”, προκειμένου η Ευρώπη να κερδίσει ξανά τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους.
Στροφή στην ανάπτυξη και την απασχόληση ζήτησαν επίσης ο Γάλλος πρόεδρος και ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Είναι επείγουσα η ανάγκη να προσδιοριστεί ξανά η ευρωπαϊκή οικοδόμηση με επίλυση των προβλημάτων της ανεργίας, είπε ο Francois Hollande. “Η Ευρώπη πρέπει να ακούσει τι συνέβη στη Γαλλία”, είπε και προειδοποίησε ότι εάν δεν αναληφθούν άμεσα πρωτοβουλίες που να απαντούν στις προσδοκίες των πολιτών θα υπάρξουν νέα εκλογικά αποτελέσματα στη Γαλλία και αλλού κατά της Ευρώπης. “Είμαι Ευρωπαίος και θέλω να αλλάξει η Ευρώπη”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αλλά και ο David Cameron τόνισε ότι “η Ευρώπη θα πρέπει να αλλάξει και να επικεντρωθεί στα ουσιώδη, την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίες και όχι να προσπαθεί να κάνει όλο και περισσότερα”, δήλωσε. “Οι Βρυξέλλες δεν θα πρέπει να είναι υπέρμετρα μεγάλες και να μην παρεμβαίνουν σε υπερβολικό βαθμό”, τόνισε. Σύμφωνα με τον Βρετανό πρωθυπουργό, έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην ανταγωνιστικότητα και την ευελιξία.
Πάντως, ο Giovanni Orsina, καθηγητής ιστορίας και πολιτικής του Πανεπιστημίου Luiss-Guido Carli της Ρώμης, εκτιμά ότι η ζημιά δεν είναι μη αναστρέψιμη. “Είναι ξεκάθαρο ότι η Ευρώπη έχει δώσει ένα σημαντικό μήνυμα αγανάκτισης, αλλά η αντιευρωπαϊκή ψήφος είναι ακόμα το ένα τρίτο του συνόλου”.
“Η βασική γραμμή είναι ακόμα φιλο-ευρωπαϊκή. Εάν η Ευρώπη καταφέρει να εκπληρώσει τις προσδοκίες των ψηφοφόρων και η οικονομία βελτιωθεί, ίσως η αγανάκτηση να μειωθεί”, εκτιμά.
Βέβαια, κάποια από τα ζητήματα που οδηγούν σε αυτή την αντι-ευρωπαϊκή ψήφο ίσως είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν. Ανάμεσα σε αυτά είναι η ευρωπαϊκή ενοποίηση και η απαίτηση για την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας.
Την παραμονή των ευρωεκλογών, ο Γάλλος πρώην πρόεδρος Nicolas Sarkozy άνοιξε δύο αμφιλεγόμενα θέματα, λέγοντας ότι οι Βρυξέλλες έχουν υπερβολικές εξουσίες επί των εθνικών κυβερνήσεων καθώς και ότι η ζώνη ελεύθερης μετακίνησης Σένγκεν έχει αποτύχει με τη σημερινή της μορφή και θα πρέπει να ανασταλεί, έως ότου σχεδιαστεί μια καλύτερη μεταναστευτική πολιτική.
“Η πρόκληση των ευρωσκεπτικιστών στοχεύει στις χώρες μέλη και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς”, λέει ο Jean-Dominique Giuliani, του ευρωπαϊκού ινστιτούτου ερευνών Fondation Robert Schuman. Κατά την άποψή του, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα πρέπει να καταρτίσουν έναν οδικό χάρτη που θα θέτει τις προτεραιότητας και το χρονοδιάγραμμα, και ανάμεσα στα θέματα που θα πρέπει να τεθούν να είναι και το κλείσιμο της ψαλίδας σε δημοσιονομικό και κοινωνικό επίπεδο, ανάμεσα στα διαφορετικά κράτη μέλη.