Τη βοήθεια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ζήτησε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Mario Draghi, στην προσπάθειά του να εφαρμόσει τα επιθετικά μέτρα που ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα, για τη στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όπως αποκαλύπτει το Bloomberg, η απάντηση της Γερμανίας και της Γαλλίας ήταν κατηγορηματική: Όχι.
Η Γερμανία και η Γαλλία, που αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης, θα πουν ότι δεν τους ενδιαφέρει να δώσουν κρατικές εγγυήσεις για το πρόγραμμα αγοράς τιτλοποιήσεων (ABS) της ΕΚΤ, αποκαλύπτει το Bloomberg, καθώς έχει στα χέρια του προσχέδιο σχετικού εγγράφου.
Ο Draghi ζήτησε από τις κυβερνήσεις να εγγυηθούν κάποια κομμάτια των ABS στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος, ώστε να μπορέσει η ΕΚΤ να αγοράσει και πιο ριψοκίνδυνους τίτλους και έτσι να μεγιστοποιήσει τη θετική επίδρασή της στην αγορά αυτή και στην πραγματική οικονομία. Έχοντας λάβει επιθετικότατα μέτρα, όπως η μείωση των επιτοκίων του ευρώ σε σχεδόν μηδενικά επιτόκια και η παροχή φθηνών δανείων στις τράπεζες, η ΕΚΤ πιέζει τώρα τους πολιτικούς της Ευρώπης να συμβάλλουν και αυτοί με τα δικά τους χρήματα στην προσπάθεια για την επανεκκίνηση της οικονομίας του ευρώ.
“Κάποιοι φορείς έχουν ζητήσει μια κρατική παρέμβαση, για να διευκολυνθεί η ανάπτυξη της αγοράς τιτλοποιήσεων, και κυρίως να βελτιωθούν τα οικονομικά των τιτλοποιήσεων. Μία παρέμβαση με τη μορφή κρατικών εγγυήσεων θα ήταν προβληματική”, λένε οι κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας στο έγγραφο, το οποίο ενδέχεται να παρουσιαστεί σε συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, στο Μιλάνο, αυτή την εβδομάδα.
Ενώ το σχέδιο του Draghi για αγορές ABS, με στόχο την αναβίωση της ύψους 1,2 τρισ. ευρώ αγοράς αυτής, εντάσσεται ξεκάθαρα στην αποστολή του, αξιωματούχοι τονίζουν ότι η διεύρυνση του προγράμματος, ώστε σε αυτό να συμπεριληφθούν και πιο ριψοκίνδυνα κομμάτια τιτλοποιήσεων (τα λεγόμενα mezzanine tranches), θα απαιτούσε κρατική στήριξη.
Εάν τα mezzanine tranches έχουν την εγγύηση των κρατών, η ΕΚΤ θα μπορούσε να τα αγοράσει και αυτά, επιτρέποντας στις τράπεζες να τα “ξεφορτωθούν” από τους ισολογισμούς τους assets που απαιτούν υψηλότερο επίπεδο κεφαλαίων.
Έτσι και αλλιώς, είναι γνωστό ότι οι Γερμανοί αντιτάχθηκαν σε όλα τα μέτρα που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ο Draghi. Ο πρόεδρος της Bundesban, Jens Weidmann, μίλησε κατά της μείωσης των επιτοκίων και του σχεδίου για τα ABS.
“Λέγοντας ότι είναι διατεθειμένοι να αγοράσουν mezzanine tranches με κρατικά εγγύηση, αυτό μπορεί να αποτελέσει μια ανακούφιση για τα κεφάλαια των τραπεζών. Αλλά για αυτό θα χρειαστεί η συνεργασία και άλλων μερών. Εάν δεν υπάρξει κάποιου είδους συμφωνία κυρίων για τις εγγυήσεις, θα πρέπει η ΕΚΤ να ελπίζει ότι τα spreads των senior tranches θα συρρικνωθούν αρκετά, ώστε αυτά τα εργαλεία να δώσουν μια ανακούφιση στα κεφάλαια”, εξηγεί ο Ian Bell, της Prime Collateralised Securities, την αρχή που θέτει τους κανόνες στην αγορά των τιτλοποιήσεων.
Κόντρα για τύπωμα χρήματος και επενδύσεις
Η κόντρα των Γερμανών με τον πρόεδρο της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι ξεκίνησε και αναμένεται να εκφραστεί στο eurogroup της Παρασκευής, όπου ανάμεσα σε άλλα θα συζητηθεί γαλλο-γερμανική πρόταση για χρηματοδότηση επενδύσεων, ως αντίβαρο στην πρόθεση Ντράγκι να ξεκινήσει αγορές τιτλοποιημένων δανείων και ομολόγων.
Η κόντρα δείχνει πάντως ότι οι πρωτοβουλίες Ντράγκι τάραξαν τα νερά, καθώς στην ουσία έκανε σαφές στην κυβέρνηση Μέρκελ ότι εάν οι πολιτικές ηγεσίες δεν λάβουν μέτρα για να ενισχύσουν την ανάπτυξη, τότε η ΕΚΤ θα αρχίσει να τυπώνει χρήμα παρά τις όποιες αντιρρήσεις υπάρχουν.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν αφενός ότι οι τριβές με τους Γερμανούς θα ενταθούν το επόμενο διάστημα, αλλά και ότι το «βέτο» που προβάλουν υπέρ των πολιτικών λιτότητας τα τελευταία χρόνια εκ των πραγμάτων αδυνατίζει, καθώς αυξάνονται οι φωνές και οι πιέσεις για αναπτυξιακές παρεμβάσεις, είτε στο νομισματικό πεδίο από την ΕΚΤ είτε από την πλευρά των επενδύσεων.
Ήδη, πάντως στα διεθνή δίκτυα κυκλοφόρησε η πληροφορία ότι Γαλλία και Γερμανία αρνούνται να παράσχουν εγγυήσεις στην ΕΚΤ για την αγορά τιτλοποιημένων δανείων, σηματοδοτώντας έτσι την πρώτη ανοιχτή έκφραστη της κόντρας.
Την ίδια στιγμή, οι δύο μεγαλύτερες χώρες της ευρωζώνης επαναφέρουν ένα παλαιότερο σχέδιο για χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, συνολικού ύψους 300 δισ. ευρώ, το οποίο υποστηρίζει και ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Ένα παρόμοιο σχέδιο είχε ανακοινωθεί και το 2012, για χρηματοδότηση επενδύσεων 120 δισ. ευρώ, η οποία θα βασιζόταν σε αύξηση κεφαλαίου 10 δισ. ευρώ της ΕΤΕΠ, αλλά έκτοτε δεν προχώρησε κάτι συγκεκριμένο. Ο κ. Γιούνκερ προγραμματίζει να καταθέσει αναλυτικές προτάσεις το Φεβρουάριο αν και πολοοί αμφισβητούν ότι ένα παρόμοιο σύστημα χρηματοδότησης επενδύσεων μέσω την ΕΤΕΠ θα ήταν από μόνο του ο ικανός καταλύτης για να πυροδοτηθεί η ανάπτυξη. .
Η πίεση για αναπτυξιακά μέτρα είναι σημαντική, καθώς η γαλλική οικονομία δεν αναπτύχθηκε το πρώτο εξάμηνο, η Ιταλία βρίσκεται σε ύφεση για τρίτη φορά από το 2008, ενώ και το γερμανικό ΑΕΠ υποχώρησε ελαφρά (-,02%) το δεύτερο τρίμηνο, καθώς στο βαρύ οικονομικό κλίμα που προϋπήρχε προστέθηκαν και οι αβεβαιότητες λόγω Ουκρανίας.