Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν έχει κλιμακώσει δραματικά τις προσπάθειές του να σφραγίσει το απόθεμα ουρανίου, προκαλώντας εσκεμμένα κατάρρευση σηράγγων και παγιδεύοντας τις εισόδους με εκρηκτικές νάρκες, σύμφωνα με πηγές από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Η πρόσβαση στον περίπου μισό τόνο εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου είναι πλέον πολύ πιο δύσκολη, επικίνδυνη και χρονοβόρα από ό,τι ήταν μόλις πριν από έναν μήνα, όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφηνε δημοσίως να εννοηθεί ότι μπορεί να διατάξει τον αμερικανικό στρατό να το κατασχέσει, ανέφεραν οι πηγές.
Οι νέες οχυρώσεις από τους Ιρανούς προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας στην προτεινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την απομάκρυνση και την καταστροφή του ουρανίου του, και η κίνηση αυτή εγείρει ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα αναλάβει το επικίνδυνο έργο της εκσκαφής του, σύμφωνα με το CNN.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η διασφάλιση του υλικού αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου και το εκ νέου άνοιγμα στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης που ενημέρωσε τους δημοσιογράφους την Παρασκευή, οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε μια συμφωνία που θα απαιτούσε από το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του στις ΗΠΑ. Θα καταστρεφόταν επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνόταν από τη χώρα, σύμφωνα με τον εν λόγω αξιωματούχο.
Ωστόσο, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν παρουσιάσει αντικρουόμενες εκδοχές για την προσχέδιο συμφωνίας, και οι ακριβείς όροι της παραμένουν ασαφείς. Το υποτιθέμενο κείμενο ενός προσχεδίου συμφωνίας διέρρευσε σε ένα ημιεπίσημο ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο την Παρασκευή, προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ακόμη και για τους ίδιους τους Ιρανούς, ανέφεραν αρκετές από τις πηγές, η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού θα ήταν πλέον δύσκολη και επικίνδυνη. Θα απαιτούσε βαρύ εξοπλισμό εκσκαφής και προσπάθειες αποναρκοθέτησης — οι οποίες είναι δύσκολες και ριψοκίνδυνες.
«Εάν αυτές οι πληροφορίες αληθεύουν, θα περιέπλεκαν σίγουρα… την ανάκτηση του εξαιρετικά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU)», δήλωσε ο Σκοτ Ρόκερ, ο οποίος διετέλεσε επικεφαλής του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικών Υλικών της Εθνικής Υπηρεσίας Πυρηνικής Ασφάλειας από το 2017 έως το 2021.
Εάν οι διαπραγματευτές «απαιτήσουν από το Ιράν να μεταφέρει ολόκληρο το απόθεμα σε μια κεντρική τοποθεσία για επαλήθευση και τελικά για την απομάκρυνση ή την υποβάθμιση του υλικού», αυτό θα έθετε την ευθύνη στην Τεχεράνη να αποκτήσει πρόσβαση και «να παράσχει την πλήρη απογραφή» του εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε ο Ρόκερ.
Όμως, «σε αυτό το σενάριο, θα ανησυχούσα ότι το Ιράν θα ισχυριζόταν ότι ένα μέρος του HEU ήταν αδύνατο να ανακτηθεί», είπε ο Ρόκερ. «Δεν θα είχαμε πλήρη εμπιστοσύνη ότι το Ιράν δεν θα μπορούσε να διατηρήσει πρόσβαση σε αυτό σε κάποιο σημείο στο μέλλον».
Η διεθνής κοινότητα πιστεύει ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε κατεστραμμένες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν στο κεντρικό Ιράν, με κάποιο επιπλέον υλικό να φυλάσσεται σε άλλες τοποθεσίες.
Στα μέσα Μαΐου, ο στρατός ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει μια επιχείρηση για την κατάσχεση του πυρηνικού υλικού, η οποία τελικά κρίθηκε πολύ υψηλού κινδύνου, έχει αναφέρει προηγουμένως το CNN. Ωστόσο, στο διάστημα που μεσολάβησε από τότε, το Ιράν οχύρωσε ακόμη περισσότερο τις τοποθεσίες όπου πιστεύεται ότι είναι θαμμένο υπόγεια το εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιό του.
Ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει στο παρελθόν την επικίνδυνη φύση της ανάκτησης του ουρανίου με τη βία, και εξέφρασε σκεπτικισμό σε μια εμφάνισή του τον Μάιο στο Fox News σχετικά με το αν οι Ιρανοί θα ήταν ποτέ ικανοί να αποκτήσουν πρόσβαση και να ανακτήσουν το θαμμένο πυρηνικό υλικό χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
«Ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει», δήλωσε ο Τραμπ στον παρουσιαστή του Fox, Σον Χάνιτι, για την τοποθεσία. «Κανείς δεν έχει καν πλησιάσει σε αυτήν».
Ωστόσο, συζητώντας δημοσίως για το ουράνιο ως πιθανό στόχο, σημείωσαν δύο από τις πηγές, ο πρόεδρος ενδέχεται να έδωσε στο Ιράν το κίνητρο να προστατεύσει καλύτερα τα δικά του περιουσιακά στοιχεία.
Τώρα, ακόμη και αν η συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον υπογραφεί, αναμένονται πρόσθετες τεχνικές διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση των λεπτομερειών σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Η απομάκρυνση του ουρανίου από τη χώρα θα απαιτούσε πιθανότατα την ανάπτυξη μιας εξειδικευμένης κινητής εγκατάστασης ουρανίου που οργανώνεται υπό την Εθνική Υπηρεσία Πυρηνικής Ασφάλειας στο Εθνικό Εργαστήριο Όουκ Ριτζ του Τενεσί. Το CNN ανέφερε προηγουμένως ότι οι κορυφαίοι διαπραγματευτές των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκαν το εργαστήριο νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Όμως, ακόμη και οι κορυφαίοι ειδικοί στον κόσμο στην απομάκρυνση πυρηνικών υλικών θα χρειάζονταν σημαντικό χρόνο για να ολοκληρώσουν το έργο τους — ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι η απομάκρυνση θα χρειαζόταν τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να ολοκληρωθεί.
Διαβάστε ακόμη
Εξωδικαστικός: Οι 4 αλλαγές που δίνουν ευκαιρίες σε 1 εκατομμύριο οφειλέτες
Νέος συναγερμός για τα δημόσια έργα: Αυξήσεις έως 35% στα υλικά-Ανησυχία για πληθωρισμό και καύσιμα
Fourlis: Γιατί επιταχύνει τον μετασχηματισμό και ποιο είναι το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα