search icon

Διεθνή

Γιατί κρυώνουμε περισσότερο μεγαλώνοντας – Νέα ευρήματα για τη φυσική «θέρμανση» του οργανισμού

Νέα μελέτη αποκαλύπτει γιατί ο οργανισμός δυσκολεύεται να παράγει θερμότητα όσο γερνάμε - Πειράματα σε ποντίκια ανοίγουν νέους δρόμους για την κατανόηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2

Ένας φυσικός μηχανισμός θέρμανσης του οργανισμού χάνει σταδιακά την αποτελεσματικότητά του με την ηλικία, επηρεάζοντας τόσο την αντοχή στο κρύο όσο και τον μεταβολισμό. Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει τι συμβαίνει και πώς θα μπορούσε να αποκατασταθεί η λειτουργία του.

Η αίσθηση του κρύου γίνεται συχνά εντονότερη όσο περνούν τα χρόνια, όμως η εξήγηση δεν βρίσκεται απαραίτητα μόνο στις μεταβολές της κυκλοφορίας του αίματος ή στη σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας. Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει έναν φυσικό μηχανισμό παραγωγής θερμότητας, ο οποίος βασίζεται σε έναν εξειδικευμένο τύπο λιπώδους ιστού που καταναλώνει θερμίδες για να διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος.

Με την πάροδο της ηλικίας, ωστόσο, η λειτουργία αυτού του μηχανισμού εξασθενεί. Η αλλαγή αυτή φαίνεται ότι επηρεάζει όχι μόνο την ικανότητα προσαρμογής στις χαμηλές θερμοκρασίες, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός αξιοποιεί και καταναλώνει ενέργεια.

Επιστήμονες του City of Hope, ενός ιδιωτικού μη κερδοσκοπικού κέντρου κλινικής έρευνας στην Καλιφόρνια, εντόπισαν έναν βιολογικό μηχανισμό που μπορεί να εξηγήσει γιατί η φυσική παραγωγή θερμότητας επιβραδύνεται με τη γήρανση.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, εξετάζει πώς οι αλλαγές στην επικοινωνία μεταξύ νευρικού συστήματος, ανοσοποιητικού και λιπώδους ιστού επηρεάζουν τη θερμορύθμιση του σώματος.

«Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο οργανισμός ελέγχει αυτή τη διαδικασία μπορεί να προσφέρει νέες γνώσεις για την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και άλλες μεταβολικές διαταραχές», εξήγησε η Τσονγκ Γουάνγκ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Διαβήτη και Μεταβολισμού Arthur Riggs του City of Hope.

Πώς το λίπος λειτουργεί ως φυσικό σύστημα θέρμανσης

Ο λιπώδης ιστός που συμμετέχει στην παραγωγή θερμότητας δεν αποτελείται από κύτταρα με την ίδια δραστηριότητα. Ορισμένα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην παραγωγή θερμότητας, ενώ άλλα παραμένουν λιγότερο ενεργά και μπορούν να κινητοποιηθούν όταν αυξάνονται οι ανάγκες του οργανισμού.

Παλαιότερη έρευνα του City of Hope είχε δείξει ότι η διαφορά αυτή συνδέεται με την πρωτεΐνη UCP1, η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της θερμογένεσης.

Τα κύτταρα που διαθέτουν υψηλές συγκεντρώσεις της συγκεκριμένης πρωτεΐνης παράγουν περισσότερη θερμότητα, σε αντίθεση με εκείνα που περιέχουν μικρότερες ποσότητες και εμφανίζουν χαμηλότερη δραστηριότητα.

Η νέα έρευνα επιβεβαίωσε ότι παρόμοιες διαφορές παρατηρούνται και σε δείγματα ανθρώπινου λιπώδους ιστού, αν και το μεγαλύτερο μέρος των πειραμάτων πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια.

Αυτή η διαφοροποίηση μεταξύ των κυττάρων φαίνεται ότι επιτρέπει στον οργανισμό να διαθέτει ένα είδος εφεδρικής ικανότητας παραγωγής θερμότητας.

Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος μειώνεται, σήματα από το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιούν τα λιγότερο δραστήρια κύτταρα, ενισχύοντας την παραγωγή θερμότητας. Αντίθετα, όταν η ανάγκη υποχωρεί, η δραστηριότητά τους περιορίζεται.

Τι αλλάζει στον οργανισμό με την ηλικία

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η διαδικασία προσαρμογής γίνεται σημαντικά πιο αργή στα ηλικιωμένα ποντίκια.

Παρότι ο θερμογόνος λιπώδης ιστός εξακολουθούσε να έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή θερμότητας, χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθεί στα ερεθίσματα του περιβάλλοντος.

Η καθυστέρηση αυτή είχε άμεσες συνέπειες στην ικανότητα των ζώων να αντιμετωπίζουν το κρύο, καθώς δυσκολεύονταν περισσότερο να διατηρήσουν σταθερή τη θερμοκρασία του σώματός τους όταν εκτίθεντο σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Το εύρημα υποδηλώνει ότι η γήρανση δεν καταργεί απαραίτητα τη δυνατότητα παραγωγής θερμότητας, αλλά επιβραδύνει την ενεργοποίηση του σχετικού μηχανισμού.

Η φαρμακευτική παρέμβαση που βελτίωσε την παραγωγή θερμότητας

Στο επόμενο στάδιο της μελέτης, οι επιστήμονες διερεύνησαν αν μπορούσαν να παρέμβουν στον βιολογικό μηχανισμό που ευθύνεται για τη μειωμένη απόκριση.

Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποίησαν τη μιφεπριστόνη (mifepristone), ένα φάρμακο με το οποίο ανέστειλαν συγκεκριμένο στάδιο της εμπλεκόμενης βιολογικής οδού.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η παρέμβαση αποκατέστησε εν μέρει την παραγωγή θερμότητας στα ηλικιωμένα ποντίκια.

Μετά τη χορήγηση του φαρμάκου, τα ζώα εμφάνισαν αυξημένη θερμογένεση και μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο μηχανισμός μπορεί, τουλάχιστον σε πειραματικό επίπεδο, να επανενεργοποιηθεί.

Ωστόσο, πρόκειται για προκλινικά ευρήματα, τα οποία δεν αποδεικνύουν ότι η ίδια παρέμβαση είναι ασφαλής ή αποτελεσματική για την αποκατάσταση της θερμογένεσης στον άνθρωπο.

Πώς συνδέεται η ανακάλυψη με την παχυσαρκία και τον διαβήτη

Η σημασία της ανακάλυψης δεν περιορίζεται στην καλύτερη αντιμετώπιση του κρύου. Ο θερμογόνος λιπώδης ιστός συμμετέχει επίσης στην κατανάλωση γλυκόζης και λίπους, συμβάλλοντας στη ρύθμιση της ενεργειακής ισορροπίας του οργανισμού.

Καθώς η δραστηριότητά του μειώνεται με την ηλικία, οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο η αποκατάστασή της θα μπορούσε να προσφέρει νέες δυνατότητες για την κατανόηση μεταβολικών διαταραχών που συνδέονται με τη γήρανση.

«Το εύρημα αυτό έχει σημασία πέρα από την απλή διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος», επισήμανε η Τσονγκ Γουάνγκ.

Όπως εξήγησε, εφόσον οι επιστήμονες καταφέρουν να αναπτύξουν έναν ασφαλή και στοχευμένο τρόπο επανενεργοποίησης του θερμογόνου λιπώδους ιστού, η βασική αυτή έρευνα θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην καλύτερη κατανόηση παθήσεων όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2.

Exit mobile version