Οι συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα στο Ομάν ήταν μια καλή αρχή, λέει ο Ιρανός ΥΠΕΞ

Οι συνομιλίες υψηλού κινδύνου για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσινγκτον που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Ομάν ήταν μια καλή αρχή και θα συνεχιστούν, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.

«Ήταν μια καλή αρχή για τις διαπραγματεύσεις. Και υπάρχει κατανόηση για τη συνέχιση των συνομιλιών. Ο συντονισμός για το πώς θα προχωρήσουμε θα αποφασιστεί στις πρωτεύουσες», δήλωσε ο Αραγτσί στην κρατική τηλεόραση του Ιράν.

Αξιωματούχοι από τις δύο πλευρές θα επιστρέψουν στις χώρες τους για διαβουλεύσεις και «ο τοίχος της καχυποψίας» θα πρέπει να ξεπεραστεί, πρόσθεσε.

Ενώ και οι δύο πλευρές έχουν δείξει προθυμία να επαναφέρουν τις διπλωματικές διαδικασίες για την επίλυση της μακροχρόνιας διαμάχης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η Ουάσινγκτον επιθυμεί να επεκτείνει τις συνομιλίες ώστε να περιλαμβάνουν τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα του Ιράν, την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή και τη «μεταχείριση του λαού του», όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, την Τετάρτη.

Ο Αραγτσί δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ότι οι «διάλογοι απαιτούν την αποφυγή απειλών και πιέσεων», προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «συζητά μόνο το πυρηνικό της ζήτημα. Δεν συζητάμε κανένα άλλο θέμα με τις ΗΠΑ».

Οι Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα συζητήσουν για τους πυραύλους του Ιράν — ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα στην περιοχή — και έχουν τονίσει ότι η Τεχεράνη επιθυμεί αναγνώριση του δικαιώματός της να εμπλουτίσει ουράνιο. Για την Ουάσινγκτον, η εκτέλεση του εμπλουτισμού μέσα στο Ιράν είναι κόκκινη γραμμή, αναφέρει το Reuters.

Η ιρανική ηγεσία ανησυχεί βαθιά ότι ο Τραμπ μπορεί να πραγματοποιήσει τις απειλές του για στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, μετά τη στρατιωτική ανάπτυξη του Αμερικανικού Ναυτικού κοντά στη χώρα. «Η έλλειψη εμπιστοσύνης είναι μια τεράστια πρόκληση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και πρέπει να ξεπεραστεί», δήλωσε ο Αραγτσί.

Τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικούς πυρηνικούς στόχους, συμμετέχοντας στα τελικά στάδια μιας 12ήμερης ισραηλινής βομβαρδιστικής εκστρατείας. Από τότε, η Τεχεράνη δήλωσε ότι η εργασία εμπλουτισμού ουρανίου έχει σταματήσει.

Η ανάπτυξη του αμερικανικού ναυτικού ακολούθησε την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα το μήνα που πέρασε, εντείνοντας τις εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι «κακά πράγματα» θα συμβούν αν δεν επιτευχθεί συμφωνία, εντείνοντας την πίεση στην Ισλαμική Δημοκρατία σε μια αντιπαράθεση που έχει οδηγήσει σε αμοιβαίες απειλές αεροπορικών επιθέσεων.

Οι μεγάλες δυνάμεις και οι περιφερειακές χώρες φοβούνται ότι η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η οποία ίσως να επηρέαζε ολόκληρη την πετρελαιοπαραγωγική περιοχή.

Το Ιράν έχει δεσμευτεί για σφοδρή αντίδραση σε οποιοδήποτε στρατιωτικό πλήγμα και έχει προειδοποιήσει τις γειτονικές αραβικές χώρες του Κόλπου, οι οποίες φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις στην πετρελαιοπαραγωγική περιοχή, ότι μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο αν εμπλακούν σε μια επίθεση.

Οι διαπραγματευτές στο Ομάν θα πρέπει να διαχειριστούν την κόκκινη γραμμή του Ιράν σχετικά με τη συζήτηση του πυραυλικού του προγράμματος για να επιτύχουν μια συμφωνία και να αποφύγουν μελλοντική στρατιωτική δράση. Η Τεχεράνη έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις συνομιλίες για τις «αμυντικές της δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων και της εμβέλειάς τους».

Ως δείγμα αποδεικτικής άρνησης, η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε λίγες ώρες πριν από τις συνομιλίες ότι «ένας από τους πιο προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς της χώρας, ο Khorramshahr-4», είχε αναπτυχθεί σε μία από τις εκτενείς υπόγειες «πόλεις πυραύλων» της Φρουράς Επαναστατών.

Ωστόσο, το Ιράν είναι διατεθειμένο να δείξει «ευελιξία» στον εμπλουτισμό ουρανίου, περιλαμβανομένης της παράδοσης 400 κιλών υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) και της αποδοχής του μηδενικού εμπλουτισμού σε συνεργασία με διεθνείς φορείς ή συμφωνίες για την προμήθεια του καυσίμου, όπως ανέφεραν οι Ιρανοί αξιωματούχοι την περασμένη εβδομάδα.

Το Ιράν απαιτεί επίσης την άρση των κυρώσεων, οι οποίες επιβλήθηκαν εκ νέου το 2018 όταν ο Τραμπ αποχώρησε από τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με έξι μεγάλες δυνάμεις.

Οι ΗΠΑ, οι Ευρωπαίοι και το Ισραήλ κατηγορούν το Ιράν ότι χρησιμοποιεί το πυρηνικό του πρόγραμμα ως κάλυψη για τις προσπάθειές του να αναπτύξει την ικανότητα παραγωγής όπλων. Το Ιράν υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι για ειρηνικούς σκοπούς μόνο.