Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζονται με αμφότερες τις πλευρές να μιλούν για πρόοδο, ωστόσο οι δημόσιες αντιπαραθέσεις γύρω από το περιεχόμενο της συμφωνίας αποκαλύπτουν βαθιές διαφωνίες που απειλούν να υπονομεύσουν την προσπάθεια αποκλιμάκωσης.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, υποστήριξε ότι τα κεφάλαια που θα αποδεσμευτούν από παγωμένους ιρανικούς λογαριασμούς θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και φαρμάκων από τις ΗΠΑ. Η Τεχεράνη, όμως, απέρριψε άμεσα τον ισχυρισμό, επιμένοντας ότι θα διαχειριστεί τα χρήματα χωρίς περιορισμούς.
Οι αντικρουόμενες δηλώσεις δεν περιορίζονται μόνο στο οικονομικό σκέλος. Ανάλογη σύγκρουση καταγράφεται και στο ζήτημα των πυρηνικών επιθεωρήσεων, καθώς και στο μέλλον των Στενών του Ορμούζ, της σημαντικότερης ενεργειακής θαλάσσιας οδού του πλανήτη.
Πολιτικές πιέσεις για τον Τραμπ στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Η αβεβαιότητα γύρω από το πραγματικό περιεχόμενο της συμφωνίας έρχεται σε μια περίοδο όπου η διαχείριση της κρίσης από τον Λευκό Οίκο δέχεται αυξανόμενη κριτική.
Σε μια σπάνια κίνηση διαφοροποίησης από τον Πρόεδρο, η Γερουσία των ΗΠΑ, όπου κυριαρχούν οι Ρεπουμπλικάνοι, ενέκρινε συμβολικό ψήφισμα υπέρ του τερματισμού του πολέμου με το Ιράν. Αν και η απόφαση δεν αναμένεται να μεταβάλει άμεσα την αμερικανική στρατηγική, θεωρείται ένδειξη ότι ο Τραμπ δεν απολαμβάνει καθολική πολιτική στήριξη στο εσωτερικό της χώρας.
Ο ίδιος αντέδρασε μέσω κοινωνικών δικτύων, χαρακτηρίζοντας την ψηφοφορία «άκαιρη και χωρίς νόημα», υποστηρίζοντας ότι το Ιράν βρίσκεται σε θέση αδυναμίας και είναι πρόθυμο να παραχωρήσει σχεδόν τα πάντα προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία.
Τα Στενά του Ορμούζ και η πτώση των τιμών πετρελαίου
Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν ανακοίνωσαν ότι ξεκινούν συνομιλίες για το καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου χρηματοδότησης και των χρεώσεων που ενδέχεται να επιβληθούν στη διέλευση πλοίων.
Η αυξημένη κίνηση πλοίων με ενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού θεωρείται ένδειξη ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες αποκτούν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ασφάλεια της περιοχής. Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα 77 δολάρια το βαρέλι, σημαντικά χαμηλότερα από τα περίπου 125 δολάρια που είχε αγγίξει στα τέλη Απριλίου κατά την κορύφωση της κρίσης.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, τόνισε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και βασίζονται σε ένα μοντέλο «κινήτρων και πιέσεων», με την Ουάσιγκτον να επιδιώκει μια ευρύτερη στρατηγική συμφωνία με την Τεχεράνη.
Η διαμάχη για τα αποδεσμευμένα δισεκατομμύρια
Σύμφωνα με τον Τραμπ, τα δισεκατομμύρια δολάρια που θα απελευθερωθούν θα κατατεθούν σε ειδικό λογαριασμό υπό αμερικανικό έλεγχο και θα χρησιμοποιηθούν για αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων, όπως καλαμπόκι, σιτάρι και σόγια.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «το υψηλότερο επίπεδο πυρηνικών επιθεωρήσεων για απεριόριστο χρονικό διάστημα».
Η Τεχεράνη απέρριψε και τους δύο ισχυρισμούς. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν «ελεύθερα και όπως κρίνει σκόπιμο το Ιράν», ενώ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει συμφωνία για νέους μηχανισμούς επιθεώρησης από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.
Παρά τις διαψεύσεις, ο Τραμπ επέμεινε ότι η συμφωνία προβλέπει «100% επιθεωρήσεις» και προειδοποίησε ότι θα διέκοπτε άμεσα τις διαπραγματεύσεις εάν οι ιρανικές θέσεις ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.
Το αγκάθι των πυρηνικών επιθεωρήσεων
Το ζήτημα των επιθεωρήσεων έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της διαπραγμάτευσης.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, χαρακτήρισε την αποδοχή επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας ως σημαντική πρόοδο. Ωστόσο, η ιρανική πλευρά απάντησε ότι η συνεργασία με τον διεθνή οργανισμό θα συνεχιστεί βάσει των ήδη υφιστάμενων διαδικασιών και ότι δεν έχει αναληφθεί καμία νέα δέσμευση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΔΥΑΕ διαθέτει ήδη περιορισμένη πρόσβαση σε ορισμένες ιρανικές εγκαταστάσεις, γεγονός που καθιστά αμφιλεγόμενο τον ισχυρισμό περί μεγάλης προόδου στις συνομιλίες.
Η μάχη της αξιοπιστίας
Οι αντιφάσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές έχουν αναδείξει ένα ευρύτερο ζήτημα: ποια πλευρά λέει την αλήθεια για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει ότι έχουν συμφωνηθεί σημαντικές παραχωρήσεις από το Ιράν οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στο επίσημο μνημόνιο κατανόησης. Η Τεχεράνη διαψεύδει συστηματικά αυτές τις αναφορές, ενώ παράλληλα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επισημαίνουν ότι αρκετοί από τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου δεν αποτυπώνονται στο επίσημο κείμενο της συμφωνίας.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει δεχθεί κατά το παρελθόν κριτική για υπερβολικές ή ανακριβείς δηλώσεις σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Οι εκκρεμότητες παραμένουν
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία που εκφράζουν οι διαμεσολαβητές, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές από μια οριστική συμφωνία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τις οποίες η Τεχεράνη θεωρεί παραβίαση των όρων αποκλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ επιχειρούν να καθησυχάσουν τους περιφερειακούς συμμάχους τους, με τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, να πραγματοποιεί περιοδεία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Προς το παρόν, οι συνομιλίες συνεχίζονται, αλλά η απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες δηλώσεις και στα όσα φαίνεται να έχουν πραγματικά συμφωνηθεί παραμένει μεγάλη. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν η διαδικασία βρίσκεται πράγματι κοντά σε μια ιστορική συμφωνία ή αν οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαπραγματεύονται εντελώς διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πραγματικότητας.
Διαβάστε ακόμη
Το αμερικανικό όνειρο του Mr Mailo’s και ο νέος συνεταίρος (pics)
MORE: Δύο νέες εταιρείες ΑΠΕ στο «πράσινο» δυναμικό της Motor Oil (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα