Η μικρή αλλά εξαιρετικά κρίσιμη για την ενεργειακή βιομηχανία του Ιράν νήσος Χαργκ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της γεωπολιτικής προσοχής, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μεταξύ του Ιράν, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα της.
Παρότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει σειρά επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, το μικρό κοραλλιογενές νησί στον βόρειο Περσικό Κόλπο παραμένει μέχρι στιγμής ανέπαφο.
Το νησί βρίσκεται περίπου 24 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές και αποτελεί τον πυρήνα της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας.
Περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν περνά από το νησί πριν τα δεξαμενόπλοια κατευθυνθούν προς τα Στενά του Ορμούζ. Η εγκατάσταση διαθέτει επίσης δυνατότητα φόρτωσης περίπου 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Η στρατηγική σημασία του νησιού
Η τεράστια οικονομική σημασία της νήσου Χαργκ για το Ιράν την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι μια επιχείρηση κατάληψής της θα απαιτούσε χερσαία στρατιωτική επέμβαση, κάτι που η Ουάσιγκτον φαίνεται προς το παρόν απρόθυμη να επιχειρήσει.
Ένα τέτοιο πλήγμα θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί σε θέματα ενέργειας και άμυνας, η κατάληψη του νησιού θα έκοβε ουσιαστικά την «πετρελαϊκή αρτηρία» του Ιράν.
«Η κατάληψη της νήσου θα διέκοπτε τη βασική πηγή εσόδων του ιρανικού καθεστώτος», σημειώνει ο Πέτρας Κατίνας, ερευνητής σε θέματα ενέργειας και άμυνας στο βρετανικό think tank RUSI.
Αν και σήμερα το Ιράν δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο λόγω της διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η κατοχή του νησιού θα μπορούσε να δώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα σε μελλοντικές συνομιλίες, ανεξαρτήτως του ποια κυβέρνηση θα βρίσκεται στην εξουσία στην Τεχεράνη μετά το τέλος της στρατιωτικής σύγκρουσης.
Οι κίνδυνοι μιας στρατιωτικής επιχείρησης
Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη.
Σύμφωνα με αναλυτές, η κατάληψη της νήσου θα απαιτούσε ανάπτυξη αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος και θα μπορούσε να μετατρέψει το νησί σε στόχο επιθέσεων από ιρανικά drones για εβδομάδες.
Παράλληλα, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ωθήσει ακόμη υψηλότερα τις τιμές του πετρελαίου και να επιδεινώσει την ήδη εύθραυστη κατάσταση στις ενεργειακές αγορές.
Υπάρχει μάλιστα το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να εξετάσει ακόμη και την καταστροφή των ίδιων των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων για να αποτρέψει την κατάληψή τους.
Οι τιμές του πετρελαίου σε υψηλά ετών
Οι ανησυχίες αυτές εντείνονται καθώς οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν το πρωί της Δευτέρας το υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2022, μετά από νέο κύμα επιθέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Οι επιθέσεις έπληξαν αποθήκες καυσίμων και άλλες ενεργειακές υποδομές, σηματοδοτώντας μια νέα φάση του πολέμου που διαρκεί πλέον δέκα ημέρες.
Το Brent διαπραγματευόταν περίπου 16% υψηλότερα στα 107,18 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate σημείωνε άνοδο περίπου 12,5%, στα 102 δολάρια.
Σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας
Υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη του προηγούμενου μήνα, η εμπορική ναυσιπλοΐα σε αυτόν τον στρατηγικό θαλάσσιο διάδρομο έχει σχεδόν σταματήσει.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, μπορεί να εξετάζει το ενδεχόμενο κατάληψης της νήσου Χαργκ για στρατηγικούς και πολιτικούς λόγους.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πιθανότητα ενός σημαντικού επικοινωνιακού οφέλους, η δημιουργία ενός φυσικού αμυντικού φραγμού μεταξύ αμερικανικών δυνάμεων και της ηπειρωτικής Ιρανικής επικράτειας, αλλά και η ενίσχυση της πίεσης προς το ιρανικό καθεστώς.
«Το νησί Χαργκ είναι ουσιαστικά το σημείο στραγγαλισμού των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου», σημείωσε ο Γιαν βαν Εκ, επικεφαλής της VanEck.
Όπως είπε, περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν περνά από εκεί, γεγονός που το καθιστά κομβικό μοχλό πίεσης στις ενεργειακές ισορροπίες της περιοχής.
Διαβάστε ακόμη
Οι «πρωταθλητές» της πληροφορικής και η νέα αύξηση εσόδων
Ευρωζώνη: Η τεχνητή νοημοσύνη και ο αντίκτυπος στις θέσεις εργασίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα