Στο εσωτερικό της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ μεταφέρεται πλέον η σύγκρουση για το σκάνδαλο της Nvidia, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, στράφηκε δημόσια κατά του υπουργού Εμπορίου, Χάουαρντ Λούτνικ, καταλογίζοντας στο υπουργείο του αδράνεια απέναντι σε πιθανές παραβιάσεις των περιορισμών στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ τεχνητής νοημοσύνης προς την Κίνα.
Η παρέμβαση Μπέσεντ σηματοδοτεί νέα κλιμάκωση της υπόθεσης, η οποία ξέσπασε μετά τις αποκαλύψεις για τις εξωσυζυγικές σχέσεις του Τζένσεν Χουάνγκ και την εμπλοκή του με γυναίκα που οι αμερικανικές αρχές υποπτεύονται για κατασκοπεία υπέρ του Πεκίνου. Το σκάνδαλο οδήγησε την Πέμπτη στην αποχώρηση του συνιδρυτή της Nvidia από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο.
Η πολιτική πίεση επικεντρώνεται πλέον στον Λούτνικ, ο οποίος κατηγορείται ότι καθυστέρησε να λάβει μέτρα κατά της Megaspeed, εταιρείας με έδρα τη Σιγκαπούρη που βρίσκεται στο επίκεντρο των ερευνών για πιθανή διοχέτευση αμερικανικών επεξεργαστών στην Κίνα.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου συζητούν το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του υπουργού Εμπορίου, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ εξακολουθεί επισήμως να του παρέχει την πλήρη υποστήριξή του.
Η δημόσια επίθεση Μπέσεντ και οι ευθύνες του υπουργείου Εμπορίου
Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο κορυφαίων υπουργών της αμερικανικής κυβέρνησης ξέσπασε ανοιχτά την Παρασκευή, όταν ο Σκοτ Μπέσεντ κατηγόρησε το υπουργείο Εμπορίου ότι δεν προχώρησε στην ένταξη της Megaspeed στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ, παρότι άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες υποστήριζαν εδώ και μήνες τη συγκεκριμένη ενέργεια.
«Το υπουργείο Οικονομικών, το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τάσσονταν εδώ και μήνες υπέρ της ένταξης της Megaspeed στον κατάλογο των περιορισμών, αλλά το υπουργείο Εμπορίου έχει την αρμοδιότητα της απόφασης», δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του στο CNBC.
«Διαθέτουμε όλες τις εξουσίες που χρειαζόμαστε. Απλώς πρέπει να εφαρμοστούν», πρόσθεσε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τους χειρισμούς του Λούτνικ.
Η τοποθέτηση του υπουργού Οικονομικών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν πρόκειται πλέον μόνο για καταγγελίες της αντιπολίτευσης ή για επικρίσεις από μέλη του Κογκρέσου, αλλά για ευθεία αμφισβήτηση των χειρισμών του Λούτνικ από συνάδελφό του στο υπουργικό συμβούλιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, η σύγκρουση είχε προηγηθεί και πίσω από κλειστές πόρτες. Σε σύσκεψη στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων του Λευκού Οίκου, ο Μπέσεντ φέρεται να ζήτησε πιεστικά εξηγήσεις από τον Λούτνικ για την απουσία της Megaspeed από την μαύρη λίστα των εταιρειών που θεωρούνται δυνητική απειλή για την αμερικανική εθνική ασφάλεια.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, και ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ.
Κατά το Axios, ο Λούτνικ εμφανίστηκε να συμφωνεί με την ανάγκη ανάληψης δράσης, αλλά στη συνέχεια φέρεται να ανέφερε ότι έπρεπε πρώτα να συνεννοηθεί με τον Πρόεδρο. Η στάση αυτή ενίσχυσε τις ανησυχίες άλλων αξιωματούχων ότι το υπουργείο Εμπορίου εξακολουθούσε να καθυστερεί την εφαρμογή των περιορισμών.
Ο Τραμπ είχε εγκρίνει τρεις φορές μέτρα για τα μικροτσίπ
Πρόσθετα ερωτήματα προκαλούν οι πληροφορίες ότι ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε εγκρίνει επανειλημμένα την αυστηροποίηση των ελέγχων για την αποτροπή της παράνομης διοχέτευσης προηγμένων επεξεργαστών της Nvidia στην Κίνα.
Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ είχε δώσει το πράσινο φως τουλάχιστον τρεις φορές μέσα στο 2026, τον Μάιο, τον Αύγουστο και στις αρχές Νοεμβρίου, για τη λήψη μέτρων κατά εταιρειών που θεωρούνται ύποπτες για παραβίαση των αμερικανικών περιορισμών.
Ωστόσο, ο Λούτνικ φέρεται να καθυστέρησε την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων, ενώ, σύμφωνα με αποκάλυψη των Financial Times, το υπουργείο Εμπορίου ανέβαλε και τις ενέργειες για την ένταξη της Megaspeed στη μαύρη λίστα.
Η υπόθεση περιπλέκεται από τις αποκαλύψεις ότι έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με τη σχέση του Χουάνγκ με τη φερόμενη ως κατάσκοπο είχε διανεμηθεί σε υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ. Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, ο Λούτνικ συγκαταλεγόταν στους αξιωματούχους που είχαν ενημερωθεί για την έκθεση ήδη από τον Μάιο.
Σενάρια αποπομπής Λούτνικ, αλλά ο Τραμπ εξακολουθεί να τον στηρίζει
Οι αποκαλύψεις έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τη θέση του Χάουαρντ Λούτνικ στην κυβέρνηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Associated Press, στον Λευκό Οίκο έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για το κατά πόσον ο υπουργός Εμπορίου θα πρέπει να απομακρυνθεί από τη θέση του, καθώς οι καταγγελίες για τους χειρισμούς του συνεχίζουν να πληθαίνουν.
Πρόσωπα που διατηρούν επαφές με τη διοίκηση Τραμπ αναφέρουν ότι ο Λούτνικ έχει περιθωριοποιηθεί το τελευταίο διάστημα, αν και στο παρελθόν έχουν διαψευστεί προβλέψεις για επικείμενη αποχώρησή του.
Παρά την αυξανόμενη πίεση, ο Αμερικανός Πρόεδρος έσπευσε την Πέμπτη να εκφράσει την εμπιστοσύνη του στον υπουργό, επισημαίνοντας την ικανότητά του να εκτελεί τα καθήκοντά του ως ο πλέον… μεταρρυθμιστικός υπουργός Εμπορίου της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.
Η υποστήριξη αυτή, ωστόσο, συνυπάρχει πλέον με δημόσιες επικρίσεις από κορυφαία στελέχη της ίδιας κυβέρνησης και βουλευτές από αμφότερα τα κόμματα που ζητούν απόδοση ευθυνών.
Διακομματικά πυρά και ακροάσεις στο Κογκρέσο
Η υπόθεση έχει προκαλέσει σπάνια σύμπλευση Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, οι οποίοι ζητούν να διερευνηθεί κατά πόσον οι σχέσεις της Nvidia με την αμερικανική κυβέρνηση επηρέασαν την εφαρμογή των περιορισμών στις εξαγωγές τεχνολογίας.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Νότιας Καρολίνας και πρόεδρος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Τιμ Σκοτ, απέστειλε επιστολές στον Τζένσεν Χουάνγκ και στον Χάουαρντ Λούτνικ, ζητώντας να καταθέσουν σε δημόσιες ακροάσεις στις 3 και 10 Δεκεμβρίου, αντίστοιχα.
Στην επιστολή του προς τον Λούτνικ υπογράμμισε ότι, δεδομένου του κεντρικού ρόλου του υπουργείου Εμπορίου στη θέσπιση και εφαρμογή των περιορισμών στις εξαγωγές, η κατάθεσή του είναι απαραίτητη για την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου.
Μετά τις εξελίξεις αυτές έγινε γνωστό ότι ο υπουργός Εμπορίου συμφώνησε τελικά να προσέλθει οικειοθελώς και να καταθέσει ενώπιον της επιτροπής. Η κατάθεση θα λάβει χώρα στις 10 Δεκεμβρίου, ενώ λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Δεκεμβρίου, θα καταθέσει για την υπόθεση και ο Τζένσεν Χουάνγκ.
Megaspeed: Μικροτσίπ αξίας τουλάχιστον 4,6 δισ. δολαρίων
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η Megaspeed, η εταιρεία με έδρα τη Σιγκαπούρη που συνδέεται με την Άλις Χουάνγκ, τη γυναίκα με την οποία διατηρούσε εξωσυζυγική σχέση ο πρώην επικεφαλής της Nvidia.
Από την ίδρυσή της το 2023, η Megaspeed έχει εισαγάγει εξοπλισμό της Nvidia αξίας τουλάχιστον 4,6 δισ. δολαρίων, γεγονός που την καθιστά τον μεγαλύτερο πελάτη της αμερικανικής εταιρείας στη Σιγκαπούρη.
Οι αμερικανικές αρχές διερευνούν κατά πόσον προηγμένοι επεξεργαστές που αποκτήθηκαν μέσω της εταιρείας κατέληξαν σε μη εξουσιοδοτημένους αγοραστές στην Κίνα, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ.
Η Megaspeed έχει αρνηθεί οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι καταγγελίες για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε την υπόθεση το Γραφείο Βιομηχανίας και Ασφάλειας (BIS), η υπηρεσία του υπουργείου Εμπορίου που είναι αρμόδια για την εποπτεία των εξαγωγών προηγμένης τεχνολογίας.
Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις, στα τέλη του καλοκαιριού του 2025 ο γενικός νομικός σύμβουλος της Nvidia, Τιμ Τέτερ, επικοινώνησε με τον επικεφαλής του BIS, Τζέφρι Κέσλερ, προκειμένου να πληροφορηθεί εάν η υπηρεσία είχε εμπλακεί στην κράτηση της Άλις Χουάνγκ από τις αρχές της Σιγκαπούρης.
Η Nvidia έχει διευκρινίσει ότι ο Τέτερ δεν γνώριζε τότε την προσωπική σχέση της Άλις Χουάνγκ με τον Τζένσεν Χουάνγκ.
Ωστόσο, τις εβδομάδες που ακολούθησαν το τηλεφώνημα, φέρονται να επιβλήθηκαν περιορισμοί στη δυνατότητα των στελεχών του BIS να διερευνούν τη Nvidia, ενώ τα αιτήματα προς την εταιρεία έπρεπε να περνούν προηγουμένως από τον Κέσλερ.
Εκπρόσωποι της υπηρεσίας έχουν αρνηθεί ότι υπήρξε οποιαδήποτε παράτυπη ενέργεια.
Πρόσθετες καταγγελίες έχουν διατυπωθεί από Δημοκρατικούς νομοθέτες σχετικά με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες των γιων του Λούτνικ, οι οποίοι κατέχουν υψηλόβαθμες θέσεις στον χρηματοοικονομικό όμιλο Cantor Fitzgerald, που μέσω των δραστηριοτήτων της κατηγορείται ότι επωφελήθηκε από τις πολιτικές αποφάσεις του υπουργού Εμπορίου.
Οι νομοθέτες εγείρουν ερωτήματα για πιθανό οικονομικό όφελος από κυβερνητικές αποφάσεις του πατέρα τους. Ο Λούτνικ, ο οποίος είχε προηγουμένως διατελέσει διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, είχε μεταβιβάσει τη συμμετοχή του πριν αναλάβει υπουργικά καθήκοντα, όπως απαιτεί η νομοθεσία.
Οι σχέσεις Χουάνγκ με τον Τραμπ και η διαδοχή στη Nvidia
Η κρίση έχει επαναφέρει στο προσκήνιο και τις στενές σχέσεις του Τζένσεν Χουάνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Nvidia είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής της αμερικανικής κυβέρνησης για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας την άρση αυστηρών περιορισμών και αντιτασσόμενος στα εμπόδια που δυσχέραιναν τις πωλήσεις προηγμένων τσιπ σε κινεζικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τους New York Times, ο Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Χουάνγκ δύο ημέρες πριν από την αποχώρησή του, προτρέποντάς τον να αγωνιστεί για να διατηρήσει τη θέση του.
Μάλιστα, μέλη του Κογκρέσου έχουν θέσει δημοσίως το ερώτημα τι γνώριζε ο Πρόεδρος όταν προσκάλεσε προσωπικά τον Χουάνγκ στο προεδρικό αεροσκάφος Air Force One, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στο Πεκίνο νωρίτερα μέσα στο έτος.
Είναι χαρακτηριστικό πως, υππό το βάρος των αποκαλύψεων, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον, δήλωσε ότι διαμορφώνεται πλέον ευρύτερη συναίνεση στο Κογκρέσο υπέρ του περιορισμού των εξαγωγών προηγμένων μικροτσίπ προς την Κίνα.