Σήμερα είναι «μια πολύ συναρπαστική ημέρα, που προετοιμαζόταν εδώ και καιρό». Με αυτήν τη φράση ξεκίνησε την ομιλία του ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατά την παρουσίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» με 19 χώρες να υπογράφουν την ένταξή τους στο νέο σχήμα, σε μια τελετή που συνοδεύτηκε από περιορισμένες διευκρινίσεις για την εντολή, τη δομή και τον τρόπο λειτουργίας του οργάνου. Από την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην τελετή συμμετείχαν μόνο η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, σε ένα σκηνικό όπου απουσίαζαν συνολικά οι παραδοσιακοί δυτικοευρωπαϊκοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πρόκειται για τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς σχήματος με τίτλο «Board of Peace» το οποίο παρουσιάζεται ως εργαλείο ειρήνευσης αρχικά με επίκεντρο τη Γάζα αλλά σταδιακά θα επεκτείνεται ως φόρουμ «διαχείρισης κρίσεων» και σε άλλες συγκρούσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το Συμβούλιο «κάτι πραγματικά μοναδικό για τον κόσμο» και, μιλώντας στην τελετή υπογραφής του ιδρυτικού καταστατικού, ανέφερε ότι θα μπορούσε να συνεργαστεί με τα Ηνωμένα Έθνη για την επίλυση πολέμων, όχι μόνο στη Μέση Ανατολή όπου ο πόλεμος Ισραήλ-Χαμάς στη Γάζα αποτέλεσε, όπως είπε, την αφετηρία της ιδέας. Παρά ταύτα, δεν παρείχε συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί ή να υλοποιηθεί μια τέτοια συνεργασία με τον ΟΗΕ.
«Όλοι θέλουν να είναι μέρος» του Συμβουλίου Ειρήνης είπε χαρακηριστικά ο Τραμπ αν και επισήμανε ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ τους και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έχουν ακόμη υπογράψει. Πρόσθεσε ότι θα συνεργαστούν «με πολλούς άλλους, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος επανέλαβε επίσης τη ρητορική του για τον τερματισμό πολέμων, λέγοντας ότι «έχουμε ειρήνη στη Μέση Ανατολή» και ότι «έχουμε διευθετήσει οκτώ πολέμους», εκτιμώντας πως «έρχεται σύντομα άλλος ένας», αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία. Όπως είπε, ήταν η σύγκρουση που «νόμιζα ότι θα ήταν εύκολη», αλλά «αποδείχθηκε πιθανόν η πιο δύσκολη».
Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης τον Τόνι Μπλερ, ο οποίος δεν θα είναι μέλος του Συμβουλίου, αλλά θα συμμετέχει στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του Συμβουλίου Ειρήνης, το οποίο θα υλοποιήσει το όραμα του Συμβουλίου στη Γάζα. «Σ’ ευχαριστούμε, Τόνι, που είσαι εδώ. Το εκτιμούμε», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε με συμμετοχή αισθητά μικρότερη από τις περίπου 35 χώρες που, σύμφωνα με προαναγγελία κυβερνητικού αξιωματούχου νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αναμενόταν να λάβουν μέρος. Η σύνθεση των συμμετεχόντων εμφάνισε γεωγραφική κλίση προς τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Αμερική και την Κεντρική Ασία, ενώ στη σκηνή βρέθηκαν εκπρόσωποι και ηγέτες από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αργεντινή και την Παραγουάη, μεταξύ άλλων. Ο Τραμπ τους ευχαρίστησε δημόσια, χαρακτηρίζοντάς τους «στην πλειονότητά τους πολύ δημοφιλείς ηγέτες, σε ορισμένες περιπτώσεις όχι και τόσο».
Στο Συμβούλιο Ειρήνης υπέγραψαν, σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, εκπρόσωποι από το Μπαχρέιν και το Μαρόκο, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας. Συμμετέχουν επίσης ο πρόεδρος της Ινδονησίας, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ιορδανίας, ο πρόεδρος του Κοσσυφοπεδίου, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας. Στο σχήμα μετέχουν ακόμη ο πρόεδρος του Ουζμπεκιστάν και ο πρωθυπουργός της Μογγολίας.
Ο Τραμπ μίλησε για «τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο» μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα
Στην ομιλία του, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και στη Βενεζουέλα, μιλώντας για τη δράση των ΗΠΑ και περιγράφοντας τον αμερικανικό στρατό ως «μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο», μετά την επιχείρηση που, όπως είπε, οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. «Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, χάρη στην απαράμιλλη δεξιοτεχνία, ισχύ και δύναμη του αμερικανικού στρατού — έχουμε μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο — συλλάβαμε τον παράνομο δικτάτορα Νικολάς Μαδούρο και απελευθερώσαμε τον λαό της Βενεζουέλας», είπε. Συμπλήρωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν «εξαιρετικές σχέσεις με τους νέους ηγέτες της Βενεζουέλας» και ότι «οι σχέσεις αυτές είναι καλές».
Στη συνέχεια, δήλωσε ότι «ανοίγουμε τη χώρα στις μεγάλες πετρελαϊκές μας εταιρείες και αυτό πηγαίνει πολύ καλά. Έχουμε ήδη αντλήσει 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και ένα μεγάλο μέρος από αυτά θα επιστρέψει στη Βενεζουέλα». Όπως είπε, η Βενεζουέλα «θα έχει περισσότερα έσοδα μαζί μας σε σύντομο χρονικό διάστημα απ’ όσα είχε μέσα σε χρόνια», ενώ πρόσθεσε: «Οι πετρελαϊκές εταιρείες θέλουν να μπουν, θέλουν να μπουν άμεσα. Είμαστε ήδη εκεί και επιθεωρούμε τις εγκαταστάσεις».
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε αναφορά και στη διακίνηση ναρκωτικών, υποστηρίζοντας ότι αμερικανικά πλήγματα κατά φερόμενων σκαφών διακίνησης στην Καραϊβική και στα γύρω ύδατα έχουν μειώσει τις παράνομες θαλάσσιες αποστολές προς τις ΗΠΑ κατά 98,1%, ποσοστό που, όπως είπε, ήταν αυξημένο κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τα στοιχεία που είχε λάβει την προηγούμενη ημέρα. Παράλληλα, επανέλαβε τη δέσμευσή του να μεταφέρει τις επιχειρήσεις κατά των λατινοαμερικανικών καρτέλ από τη θάλασσα στη στεριά, χωρίς να κατονομάσει χώρες στις οποίες σκοπεύει να διατάξει πλήγματα, σημειώνοντας ότι οι χερσαίες επιχειρήσεις θα είναι ευκολότερες σε σύγκριση με επιθέσεις σε σκάφη εν πλω.
Ολόκληρη η τελετή παρουσίασης του Συμβουλίου Ειρήνης:
Ο Τραμπ εμφανίστηκε τελευταίος στη σκηνή, αφού προηγήθηκαν τα μέλη του «Board of Peace», και ξεκίνησε την τοποθέτησή του λέγοντας ότι πρόκειται για «μια πολύ συναρπαστική ημέρα, που προετοιμαζόταν εδώ και καιρό», ενώ η φωνή του ακούστηκε βραχνή, μετά τη χθεσινή μακρά ομιλία του στο Νταβός διάρκειας άνω των 70 λεπτών. Υποστήριξε ότι «όλοι θέλουν να είναι μέρος» του νέου σχήματος, επισημαίνοντας ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ τους και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έχουν ακόμη υπογράψει. Πρόσθεσε ότι θα συνεργαστούν «με πολλούς άλλους, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών».
Αναφερόμενος στη διεθνή ατζέντα, επανέλαβε τη ρητορική του για τον τερματισμό πολέμων, λέγοντας ότι «έχουμε ειρήνη στη Μέση Ανατολή» και ότι «έχουμε διευθετήσει οκτώ πολέμους», εκτιμώντας πως «έρχεται σύντομα άλλος ένας», αναφερόμενος στον πόλεμο στην Ουκρανία. Όπως είπε, ήταν η σύγκρουση που «νόμιζα ότι θα ήταν εύκολη», αλλά «αποδείχθηκε πιθανόν η πιο δύσκολη». Παράλληλα, είπε ότι «σήμερα, ο κόσμος είναι πλουσιότερος, ασφαλέστερος και πολύ πιο ειρηνικός από ό,τι ήταν πριν από ένα χρόνο» και πρόσθεσε: «Σβήσαμε όλες αυτές τις φωτιές που πολλοί άνθρωποι δεν γνώριζαν, συμπεριλαμβανομένου και εμού».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Ντόναλντ Τραμπ προσκάλεσε εκπροσώπους από το Μπαχρέιν και το Μαρόκο να υπογράψουν ένα καταστατικό έγγραφο για το Συμβούλιο Ειρήνης. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης στη Γάζα, όπου, όπως είπε, ξεκίνησε το σχέδιο για το Συμβούλιο Ειρήνης.
Νωρίτερα φέτος επιτεύχθηκε ειρηνευτική συμφωνία, η οποία περιελάμβανε την ανταλλαγή Ισραηλινών ομήρων και Παλαιστινίων κρατουμένων. Ο Τραμπ δήλωσε για τη Γάζα ότι η σύγκρουση αποτελείται πλέον από «μικρές φωτιές» που, όπως είπε, μπορούν να σβήσουν εύκολα. Η Χαμάς «πιθανότατα θα» κάνει ό,τι υποσχέθηκε, δήλωσε ο Τραμπ.».
“Συγχαρητήρια πρόεδρε Τραμπ, ο χάρτης είναι πλέον σε ισχύ και το Συμβούλιο Ειρήνης είναι πλέον ένας επίσημος διεθνής οργανισμός”, δήλωσε η Κάρολαϊν Λέβιτ, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, στη διάρκεια αυτής της τελετής παρουσία πολλών ηγετών κρατών που αποδέχθηκαν την πρόταση της Ουάσινγκτον να συμμετέχουν σε αυτό.
Η πρόταση του Αμερικανού προέδρου επισκιάστηκε αρχικά από τις δηλώσεις του για τη Γροιλανδία και στη συνέχεια από την αναδίπλωσή του, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα αποφύγει την επιβολή δασμών σε προϊόντα ευρωπαϊκών χωρών που αντιτίθενται στην προσπάθειά του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδία επικαλούμενος «ένα πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» που, όπως είπε, έχει επιτευχθεί για το νησί. Η απόφαση, την οποία ο Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη μέσω κοινωνικών δικτύων, συνιστά σαφή αναδίπλωση για τον Πρόεδρο που το προηγούμενο διάστημα είχε επιχειρήσει επανειλημμένα να πιέσει την Ευρώπη στο ζήτημα της Γροιλανδίας. Προηγήθηκε συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο περιθώριο του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ έχει στείλει προσκλήσεις σε περίπου 60 χώρες, με στόχο ένα σχήμα που «ξεκινά από τη Γάζα» και «διευρύνεται» σε άλλα μέτωπα, ενώ το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι προβλέπεται μόνιμη συμμετοχή για όσους καταβάλουν $1 δισ. και ότι ο Τραμπ θα είναι chairman for life.
Η ύπαρξη «εισιτηρίου» για μόνιμη θέση (και μάλιστα σε μέγεθος που λειτουργεί ως φίλτρο ισχύος και όχι ως ισότιμη συνεισφορά) είναι η πρώτη μεγάλη πηγή ευρωπαϊκής δυσπιστίας: μετατρέπει το σχήμα σε κλειστό κλαμπ, ευνοώντας τους «πρόθυμους» και τους οικονομικά ισχυρούς, αντί για μια διαδικασία νομιμοποίησης μέσω διεθνών συνθηκών.
Η δεύτερη πηγή δυσπιστίας είναι η πολιτική αρχιτεκτονική: σε ρεπορτάζ του Reuters για την Ιταλία, αναφέρεται ότι η Ρώμη κρίνει πως η συμμετοχή σε έναν οργανισμό «led solely by the U.S. president» θα ερχόταν σε σύγκρουση με την ιταλική συνταγματική αρχή που απαιτεί ισότιμη συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς. Το επιχείρημα της Ιταλίας συμπυκνώνει το ευρωπαϊκό άγχος: το «Συμβούλιο» δεν μοιάζει με πολυμερή θεσμό αλλά με μηχανισμό αμερικανικής ηγεμονίας, όπου η πρόσβαση, η διάρκεια και η ανανέωση θητείας (σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει για draft charter) συνδέονται άμεσα με την κεντρική βούληση του προέδρου των ΗΠΑ.
Το τρίτο πρόβλημα είναι η θεσμική επικάλυψη. Σε τηλεοπτικό απόσπασμα/απομαγνητοφώνηση του CNN (Situation Room), το «peace council» εμφανίζεται ήδη ως πεδίο έντασης Τραμπ–Μακρόν, με τον Τραμπ να κλιμακώνει τη ρητορική του και να επιστρατεύει εμπορικές απειλές σε ένα πλαίσιο που «κανονικά» θα ανήκε στον χώρο της διπλωματίας και της συλλογικής ασφάλειας. Αυτός ο συνδυασμός «σκληρής ισχύος» (tariffs) με «ειρηνευτική αρχιτεκτονική» (board) είναι το βασικό σήμα κινδύνου για τις Βρυξέλλες: μετατρέπει την ειρήνευση σε εργαλείο εξαναγκασμού.
Διαβάστε ακόμη
Εξάρχου από το Νταβός: Λάθος η σύγκριση του LNG με το ρωσικό αέριο
Κρατάει γερά η ζήτηση στα «Airbnb» στην Ελλάδα παρά την αυξημένη προσφορά καταλυμάτων (πίνακας)
Κληρονομιά στην εφορία: Το λάθος που πληρώνεται όταν χαθεί η προθεσμία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα