Περισσότερα χιλιόμετρα, υψηλότερο κόστος, εβδομάδες καθυστέρησης: Το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η ακύρωση κρίσιμων παραδοσιακών εμπορικών οδών έχει ανατρέψει τις γραμμές εφοδιασμού σε Ευρώπη, Αφρική και Ασία, προκαλώντας ντόμινο επιπτώσεων.
Απέναντι σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) του ΟΗΕ, ο μεγαλύτερος ανθρωπιστικός οργανισμός στον κόσμο, δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου.
Όπως εξήγησε στο newmoney ο Martin Rentsch, επικεφαλής επικοινωνίας του WFP στο Βερολίνο, το WFP ενεργοποίησε άμεσα εναλλακτικές διαδρομές, με υψηλό όμως κόστος:
«Οι εναλλακτικές διαδρομές μας βοηθούν να διατηρήσουμε τη ροή της βοήθειας όταν διαταράσσονται βασικοί διάδρομοι, αλλά δεν είναι εύκολο ή γρήγορο να δημιουργηθούν. Η αναδρομολόγηση μπορεί να προσθέσει χιλιάδες χιλιόμετρα και εβδομάδες καθυστέρησης, όπως βλέπουμε να συμβαίνει τώρα.
Όταν η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ επιβραδύνεται και φτάνει μέχρι τη στασιμότητα, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού μπορούν σταδιακά να προσαρμοστούν, αλλά οι επιπτώσεις στις αγορές τροφίμων, καυσίμων και λιπασμάτων γίνονται αισθητές παγκοσμίως.
Για παράδειγμα, η μεγαλύτερη επιχείρηση του WFP βρίσκεται στο Σουδάν, το οποίο εφοδιαζόταν μέσω της πόλης Πορτ Σουδάν με τρόφιμα που έρχονταν κυρίως από την Ινδία.
Η διαδρομή που ακολουθούμε σήμερα είναι 9.000 χιλιόμετρα μεγαλύτερη από ό,τι πριν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, προσθέτοντας 25 ημέρες χρόνου αποστολής.»
Το WFP και οι συνεργάτες του προσάρμοσαν τις οδούς εφοδιασμού αυξάνοντας την εξάρτηση από προμηθευτές και διαδρόμους διαμετακόμισης μέσω Τουρκίας, Αιγύπτου, Ιορδανίας και Πακιστάν. Παράλληλα γίνεται μεγαλύτερη χρήση χερσαίων οδών μεταξύ των ΗΑΕ και της Μεσογείου, όπου αυτό είναι δυνατόν.
«Ως η ραχοκοκαλιά της εφοδιαστικής αλυσίδας του ΟΗΕ, που έχουμε υπό τη διεύθυνσή μας χιλιάδες φορτηγά, αεροπλάνα και πλοία, έχουμε συνηθίσει να προσαρμοζόμαστε» σημειώνει ο Μ. Rentsch. «Αναζητούμε εναλλακτικές διαδρομές ή διαφορετικούς προμηθευτές κάθε φορά που η πρόσβαση περιορίζεται. Αλλά όταν οι τιμές των καυσίμων και τα ασφάλιστρα αυξάνονται, αυξάνονται και τα έξοδά μας.»
Ο κεντρικός ρόλος της Τουρκίας
Δεν είναι μόνο το WFP που αναζητά λύσεις στο πρόβλημα των προμηθειών.
Τα κράτη του Κόλπου, αλλά και οι διεθνείς εταιρείες logistics επιστρατεύουν εναλλακτικές διαδρομές για να συνεχίσουν να τροφοδοτούν πελάτες και πολίτες.
Όπως αναφέρουν οι FT, πολλοί στρέφονται στον «Δρόμο της Ανάπτυξης» (Development Road), έναν διάδρομο μήκους σχεδόν 1.200 χλμ. που αποσκοπεί στη σύνδεση του λιμένα Grand Faw του Ιράκ με την Ευρώπη (Ελλάδα και Βουλγαρία), μέσω της Τουρκίας.
Παράλληλα αναπτύσσονται διαδρομές που ξεκινούν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή τη Σαουδική Αραβία και μεταφέρουν φορτία οδικώς προς τη Μεσόγειο, μέσω Ιορδανίας ή Ιράκ και Τουρκίας.
Τα φορτία φτάνουν αρχικά σε λιμάνια του Κόλπου, όπως το λιμάνι της Φουτζάρα (Port of Fujairah) στον Κόλπο του Ομάν ή το λιμάνι Ουμ Κασρ (Umm Qasr) στο νότιο Ιράκ και μεταφέρονται με φορτηγά μέσα από τη Σαουδική Αραβία ή το Ιράκ και στη συνέχεια φορτώνονται ξανά σε πλοία σε λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου για να συνεχίσουν προς την Ευρώπη.
Τα δίκτυα αυτά δεν μπορούν ακόμη να αντικαταστήσουν πλήρως τις μεγάλες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου, όμως θεωρούνται όλο και πιο σημαντικά ως «βαλβίδες ασφαλείας» για τις αλυσίδες εφοδιασμού σε περιόδους γεωπολιτικής κρίσης.
Έρχεται κύμα ανατιμήσεων
Η άνοδος του κόστους μεταφοράς θα περάσει σύντομα στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας και θα φτάσει μέχρι τα ράφια των καταστημάτων στην Ευρώπη εκτιμά ο Μ. Rentsch.
«Οι νέες διαταραχές θα αυξήσουν περαιτέρω το κόστος» μας εξήγησε. «Οι τιμολογιακές κρίσεις εξαπλώνονται γρήγορα. Ακριβώς όπως οι άνθρωποι βλέπουν τις επιπτώσεις στα βενζινάδικα στη Γερμανία, οι άνθρωποι στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή — με πολύ λιγότερα μέσα για να απορροφήσουν ένα τέτοιο σοκ — τις αισθάνονται ακόμη περισσότερο.
Η σύγκρουση έχει διαταράξει το εμπόριο μέσω των Στενών του Ορμούζ και θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτός ο συνδυασμός ασκεί πίεση στις αγορές ενέργειας και λιπασμάτων. Όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, ακολουθούν και οι τιμές των τροφίμων, και αυτό συμβαίνει παγκοσμίως.»
Διαβάστε ακόμη
CNN: Tα τρία σενάρια για την επόμενη μέρα στο Ιράν
Zalando: Βλέπει ευκαιρία στην Ελλάδα καθώς εντείνεται η μάχη των marketplaces (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα