Πακιστάν: Πώς από παρίας, έγινε ρυθμιστής της διεθνούς διπλωματίας (tweets)

Στην «Κόκκινη Ζώνη» του Ισλαμαμπάντ, εκεί όπου βρίσκονται τα κυβερνητικά κτίρια και οι ξένες πρεσβείες, η πόλη αλλάζει ρυθμό. Δρόμοι έχουν αποκλειστεί, σημεία ελέγχου ξεφυτρώνουν σε κάθε διασταύρωση και ένοπλες δυνάμεις ασφαλείας έχουν πάρει θέσεις γύρω από το διπλωματικό θύλακα.

Στο παρασκήνιο, αξιωματούχοι πηγαινοέρχονται ανάμεσα σε αίθουσες συσκέψεων, ενώ τεχνικά κλιμάκια ετοιμάζουν χώρους για μια διαπραγμάτευση που συγκεντρώνει τα βλέμματα όλου του πλανήτη.

Το Πακιστάν προετοιμάζεται για τον δεύτερο γύρο συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν.

Στους δρόμους έχουν τοποθετηθεί ενημερωτικές πινακίδες για τη διοργάνωση των συνομιλιών και τα ξενοδοχεία πολυτελείας της περιοχής έχουν αδειάσει για να υποδεχθούν τους επίσημους προσκεκλημένους.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, μία τέτοια εικόνα θα έμοιαζε αδιανόητη.

Το Πακιστάν βρισκόταν στο περιθώριο της διεθνούς κοινότητας. Κατηγορίες για ανοχή ή και στήριξη σε εξτρεμιστικές οργανώσεις, πολιτική αστάθεια και μια οικονομία σε διαρκή εξάρτηση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχαν διαμορφώσει την εικόνα ενός «προβληματικού κράτους».

Σήμερα, ωστόσο, το Ισλαμαμπάντ εμφανίζεται ως ένας απρόσμενος αλλά κρίσιμος διαμεσολαβητής σε μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας.

Η αρχή έγινε όταν το Πακιστάν διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη εκεχειρίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.

Η παρέμβασή του δεν ήταν απλώς διπλωματική διευκόλυνση, αλλά ενεργή μεσολάβηση που συνέβαλε στην αποκλιμάκωση της κρίσης.

Η στροφή της εξωτερικής πολιτικής

Η αλλαγή δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Τα τελευταία δύο χρόνια, το Πακιστάν έχει επαναπροσδιορίσει την εξωτερική του πολιτική, υιοθετώντας μια πιο πραγματιστική και ευέλικτη προσέγγιση.

Οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες επανακάμπτουν, χάρη κυρίως στην καλή σχέση του προέδρου Τραμπ με τον ισχυρό αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.

«Για μια χώρα που εξακολουθεί να βρίσκεται σε συγκρούσεις με τους γείτονές της και που μέχρι πρόσφατα ο Τραμπ θεωρούσε στρατηγικό “αποσταθεροποιητή”, η ανάδειξη του Πακιστάν ως ειρηνοποιού δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια εκπληκτική επανεφεύρεση» γράφει η διακεκριμένη συνεργάτης του βρετανικού Βασιλικού Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων Chatham House, Φαρζάνα Σαΐκ.

Παράλληλα, το Ισλαμαμπάντ διατηρεί στενές σχέσεις με την Κίνα, ιδίως μέσω του Οικονομικού Διαδρόμου Κίνας-Πακιστάν, ενώ ενισχύει τους δεσμούς του με χώρες του Κόλπου όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Το Πακιστάν δεν φιλοξενεί στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και είναι ένας από τους λίγους εταίρους των ΗΠΑ που δεν έχουν γίνει στόχος των πυραύλων του Ιράν. Διαθέτει στρατό 600.000 ανδρών και είναι η μόνη μουσουλμανική χώρα με πυρηνικά στο οπλοστάσιό της.

Το αποτέλεσμα είναι μια εξωτερική πολιτική που βασίζεται σε ταυτόχρονες συνεργασίες με ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος. Αυτή η στρατηγική, που συχνά περιγράφεται ως «εξισορρόπηση» (hedging), επιτρέπει στο Πακιστάν να λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών.

«Ο ρόλος του Πακιστάν στην οικοδόμηση μιας γέφυρας διαλόγου μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δεν αποτελεί μεμονωμένο διπλωματικό γεγονός, αλλά μια επιβεβαίωση της ιστορικής του εμπειρίας στην αξιοποίηση του γεωπολιτικού πλεονεκτήματός του για να ενεργεί ως “μεσάζων” στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων» σημειώνει το Κέντρο Διεθνούς Συνεργασίας (ICC) της Κίνας.

Το Πακιστάν συμμετέχει ενεργά σε τριμερείς και πολυμερείς μηχανισμούς διαλόγου που περιλαμβάνουν την Τουρκία και το Κατάρ, ενώ επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο του και στον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους τόσο με το Ιράν όσο και με τις σουνιτικές μοναρχίες του Κόλπου.

Φιλοδοξίες και αντιφάσεις

Ωστόσο, αυτή η διπλωματική κινητικότητα δεν είναι απαλλαγμένη από αντιφάσεις.

«Η συνεχιζόμενη στρατιωτική εκστρατεία του Πακιστάν κατά του Αφγανιστάν, οι ιστορικά εύθραυστες σχέσεις του με το Ιράν και οι ασαφείς όροι της ακόμη μη επικυρωμένης συμφωνίας αμοιβαίας άμυνας με τη Σαουδική Αραβία, επισκιάζουν την αξιοπιστία του ως ειρηνοποιού και ουδέτερου οικοδεσπότη» παρατηρεί η Φαρζάνα Σαΐκ.

Επίσης, πίσω από τη διπλωματική αναβάθμιση βρίσκεται μια πιο πεζή πραγματικότητα: η οικονομική ανάγκη. Το Πακιστάν παραμένει ευάλωτο, με υψηλό δημόσιο χρέος και περιορισμένα συναλλαγματικά αποθέματα. Η εξάρτηση από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και από διμερείς χρηματοδοτήσεις παραμένει.

Η κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι η ενίσχυση του διεθνούς προφίλ της χώρας θα διευκολύνει την προσέλκυση επενδύσεων, τη διασφάλιση χρηματοδοτικής στήριξης και την αποφυγή μιας νέας κρίσης ισοζυγίου πληρωμών.

Η αναζήτηση διπλωματικής λύσης στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής δεν είναι θέμα μόνο διεθνούς κύρους. Αποτελεί όρο οικονομικής επιβίωσης, αφού το Πακιστάν εισάγει πάνω από 85% των αναγκών του σε πετρέλαιο και σχεδόν όλο το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τις χώρες του Κόλπου. Ο πόλεμος οδήγησε σε περιοριστικά μέτρα, διακοπές ρεύματος και ένα έκτακτο δάνειο 3 δισ. δολαρίων από τη Σαουδική Αραβία.

Επίσης, η εσωτερική ασφάλεια παραμένει εύθραυστη, με αναζωπύρωση επιθέσεων από εξτρεμιστικές ομάδες σε ορισμένες περιοχές, ενώ ο στρατός εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην πολιτική ζωή.

Κρυπτονομίσματα και πολιτική

Με αυτό το σκοτεινό φόντο, το Ισλαμαμπάντ αναζήτησε φως σε μία απροσδόκητη πηγή.

Η απόφασή του να υιοθετήσει τα κρυπτονομίσματα και τις ψηφιακές συναλλαγές -συστήνοντας και ειδικό υπουργείο-, σε εναρμόνιση με την ατζέντα Τραμπ, φαίνεται να λειτούργησε ως καταλύτης για την αλλαγή στάσης του Λευκού Οίκου, αναφέρουν αρκετοί αναλυτές.

Στον κόσμο της νέας αμερικανικής κυβέρνησης, όπου η πολιτική περνά και από τα πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων, το Ισλαμαμπάντ φαίνεται πως κατάλαβε γρήγορα το παιχνίδι.

Επιστράτευσε προσωπικότητες όπως ο «crypto bro»  Μπιλάλ Μπιν Σακίμπ (Bilal Bin Saqib), έριξε γέφυρες με τους κύκλους επιρροής στην Ουάσινγκτον, υποδέχθηκε με τιμές αρχηγού κράτους τον διευθύνοντα σύμβουλο της World Liberty Financial Ζακ Γουίτκοφ  και έκανε κορυφαίους αναλυτές όπως ο Μάικλ Κούγκελμαν του Atlantic Council να συμπεραίνουν:
«Με αυτήν την αντισυμβατική κυβέρνηση των ΗΠΑ, οι αντισυμβατικοί παράγοντες μπορούν να βοηθήσουν τον σκοπό σας – και αυτό σίγουρα ισχύει και για τα κρυπτονομίσματα».

Διαβάστε ακόμη 

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Η βαριά σκιά του στασιμοπληθωρισμού απειλεί την παγκόσμια οικονομία

Μουσική και Ευφυΐα: Τι αποκαλύπτουν οι στίχοι που ακούς για τον τρόπο που σκέφτεσαι

Citi Wealth: Γιατί ο χρυσός και τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα αποτελούν το «καταφύγιο» του 2026

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα