Από έλλειμμα σχεδόν 46.000 δολαρίων ανά φορολογούμενο στο Νιου Τζέρσεϊ έως πλεόνασμα 72.300 δολαρίων στη Βόρεια Ντακότα, ο δημοσιονομικός χάρτης των αμερικανικών πολιτειών αποκαλύπτει εντυπωσιακές αποκλίσεις. Σύμφωνα με το Forbes, πίσω από τις διαφορές βρίσκονται οι φυσικοί πόροι, η οικονομική ανάπτυξη και η φορολογική βάση, αλλά κυρίως ο τρόπος χρηματοδότησης υποχρεώσεων που εκτείνονται πολλά χρόνια στο μέλλον.
Το πρόβλημα αφορά σχεδόν τις μισές πολιτείες των ΗΠΑ, οι οποίες δεν διαθέτουν αρκετούς πόρους για να καλύψουν το σύνολο των οικονομικών δεσμεύσεών τους. Ωστόσο, μόλις τέσσερις αναγνώρισαν επισήμως στις οικονομικές καταστάσεις του 2025 ότι δεν έχουν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό.
Η απόσταση ανάμεσα στη λογιστική εικόνα και στην οικονομική δυνατότητα αποπληρωμής αποτελεί το βασικό ζήτημα. Ένας προϋπολογισμός μπορεί να πληροί τυπικά την απαίτηση ισοσκέλισης, αφήνοντας εκτός κάδρου παλαιότερα ελλείμματα, μεταγενέστερες πληρωμές ή ανεπαρκώς χρηματοδοτημένες συνταξιοδοτικές παροχές.
Οι υποχρεώσεις που δεν φαίνονται στον ετήσιο λογαριασμό
Οι συντάξεις και η υγειονομική περίθαλψη συνταξιούχων αποτελούν κοινή εστία πίεσης για πολλές πολιτείες με αδύναμη δημοσιονομική θέση. Οι σχετικές δεσμεύσεις έχουν αναληφθεί, αλλά τα αποθεματικά που απαιτούνται για την κάλυψή τους δεν έχουν πάντοτε σχηματιστεί εγκαίρως.
Αυτό σημαίνει ότι η επάρκεια εσόδων για τις τρέχουσες λειτουργικές ανάγκες δεν απαντά στο ερώτημα εάν υπάρχουν χρήματα για όλες τις υποχρεώσεις. Η εικόνα δυσκολεύει περισσότερο όταν συσσωρευμένα ανοίγματα προηγούμενων ετών δεν ενσωματώνονται πλήρως στην παρουσίαση των οικονομικών.
Μεταξύ των πρακτικών που αλλοιώνουν την εικόνα συγκαταλέγονται η παράλειψη δαπανών, η μεταφορά πληρωμών σε επόμενα έτη και οι υπεραισιόδοξες προβλέψεις. Οι αποκλίσεις μπορεί να προκύπτουν είτε από υποεκτίμηση του κόστους είτε από υπερεκτίμηση των αναμενόμενων εσόδων.
Επειδή ο προϋπολογισμός στηρίζεται σε εκτιμήσεις για την επόμενη χρονιά, η τυπική ισορροπία του είναι ευάλωτη. Εάν οι δαπάνες αποδειχθούν υψηλότερες ή οι εισπράξεις χαμηλότερες, το χρηματοδοτικό κενό εμφανίζεται ακόμη και χωρίς την ανάληψη νέων δεσμεύσεων.
Οι διαφορές αυτές εξηγούν γιατί η σύγκριση μόνο των ετήσιων προϋπολογισμών μπορεί να οδηγήσει σε παραπλανητικά συμπεράσματα. Δύο πολιτείες με φαινομενικά ισορροπημένους λογαριασμούς μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικό ύψος ακάλυπτων υποχρεώσεων και αποθεματικών.
Οι φυσικοί πόροι και οι οικονομίες που δημιουργούν πλεονάσματα
Οι ισχυρότερες επιδόσεις εντοπίζονται συχνά στο βόρειο τμήμα της χώρας, χωρίς η γεωγραφία να προσφέρει από μόνη της επαρκή εξήγηση. Για την Αλάσκα, τη Βόρεια Ντακότα, το Ουαϊόμινγκ και τη Μοντάνα, η αξιοποίηση φυσικών πόρων δημιουργεί σημαντικές εισροές.
Αντίστοιχη στήριξη διαθέτουν η Δυτική Βιρτζίνια και η Οκλαχόμα. Ωστόσο, η ύπαρξη παραγωγικού πλούτου δεν αρκεί: καθοριστική είναι η διαχείριση των εσόδων και η επένδυσή τους, ώστε να ενισχύουν διαχρονικά την οικονομική θέση της πολιτείας.
Διαφορετική βάση στήριξης έχουν η Γιούτα, το Τενεσί, το Αϊντάχο και η Βόρεια Καρολίνα. Οι αναπτυσσόμενες, διαφοροποιημένες οικονομίες τους και η αύξηση του πληθυσμού ενισχύουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης των υποχρεώσεών τους.
Η Αϊόβα, η Νότια Ντακότα, η Νεμπράσκα και το Αρκάνσας συνδυάζουν ισχυρούς επιμέρους οικονομικούς κλάδους με συγκρατημένη δημοσιονομική διαχείριση. Οι διαφορετικές αυτές διαδρομές δείχνουν ότι τα πλεονάσματα δεν προκύπτουν από ένα αποκλειστικό αναπτυξιακό ή φορολογικό μοντέλο.
Οι κομματικές διαφορές και οι σημαντικές εξαιρέσεις
Οι παραδοσιακά Ρεπουμπλικανικές πολιτείες εμφανίζονται συχνότερα μεταξύ όσων διαθέτουν σημαντικά πλεονάσματα. Η τάση συνδέεται εν μέρει με τον περιορισμό των δαπανών και τη μικρότερη επέκταση κρατικών και κοινωνικών υπηρεσιών.
Ωστόσο, το Τέξας και το Οχάιο καταγράφουν ελλείμματα, κυρίως λόγω συνταξιοδοτικών δεσμεύσεων. Η κομματική ταυτότητα επομένως δεν εξουδετερώνει το κόστος παλαιότερων υποχρεώσεων.
Στην άλλη πλευρά, Νέα Υόρκη, Καλιφόρνια και Μασαχουσέτη, που παραδοσιακά στηρίζουν τους Δημοκρατικούς, αντιμετωπίζουν μεγάλα ανοίγματα. Σοβαρές αδυναμίες υπάρχουν όμως και στη Λουιζιάνα, στην Αλαμπάμα και στο Μισισιπί, ενώ ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η θέση του Ιλινόις.
Αντίστοιχα, υπάρχουν εξαιρέσεις στις πολιτείες με αυξημένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις. Το Όρεγκον εμφανίζει πλεόνασμα 5.800 δολαρίων ανά φορολογούμενο, συνδυάζοντας υψηλή φορολογική επιβάρυνση, ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και αποτελεσματική επενδυτική διαχείριση.
Η Μινεσότα καταγράφει ακόμη μεγαλύτερο πλεόνασμα, 6.300 δολαρίων ανά φορολογούμενο, με ευρεία φορολογική βάση και διαφοροποιημένη παραγωγή. Στην οικονομική αποτύπωση συμμετέχουν επίσης οι λογιστικές πρακτικές της, περιλαμβανομένης της πρόβλεψης μελλοντικών εσόδων.
Τα ποσά ανά φορολογούμενο αποτελούν μέτρο σύγκρισης της δημοσιονομικής θέσης, όχι αυτόματο λογαριασμό πληρωμής ή διανομής χρημάτων, σύμφωνα πάντα με το Forbes. Η ουσιαστική διαφορά παραμένει στους διαθέσιμους πόρους έναντι των συνολικών δεσμεύσεων: μια πολιτεία μπορεί να καλύπτει τον φετινό προϋπολογισμό της, διατηρώντας παράλληλα σημαντικές ακάλυπτες υποχρεώσεις για τις επόμενες γενιές φορολογουμένων, ιδίως όταν οι συνταξιοδοτικές δεσμεύσεις υπερβαίνουν τα ήδη σχηματισμένα αποθεματικά.