Η άφιξη της ογκώδους αμερικανικής αρμάδας στη Μέση Ανατολή έδωσε στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ νέα και πιο ισχυρά μέσα για να υλοποιήσει τις απειλές του περί επίθεσης κατά του Ιράν, επιλογές όμως που ενέχουν σοβαρούς κινδύνους ιρανικών αντιποίνων.
Την ίδια στιγμή, τα αντιφατικά μηνύματα του Τραμπ για τους στόχους του —είτε πρόκειται για απομάκρυνση της ιρανικής ηγεσίας, είτε για τιμωρία του καθεστώτος λόγω της αιματηρής καταστολής διαδηλωτών, είτε για την επιβολή μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας— έχουν εντείνει τα ερωτήματα γύρω από το ποια θα ήταν τελικά η αποστολή ή αν η απειλή λειτουργεί ως μοχλός πίεσης για διαπραγματεύσεις.
Οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του, σε συνδυασμό με τις απειλές της Τεχεράνης για πλήγματα σε αμερικανικές εγκαταστάσεις στην περιοχή, πυροδότησαν άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Η ομάδα κρούσης «Αβραάμ Λίνκολν» και οι στρατιωτικές επιλογές
«Η άφιξη της ομάδας κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln προσφέρει στον Τραμπ ένα διευρυμένο φάσμα επιθετικών επιλογών», δήλωσε η Ντέινα Στρόουλ, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου και νυν στέλεχος του Washington Institute for Near East Policy. «Παραμένει όμως η ανάγκη να οριστεί ξεκάθαρος στρατιωτικός στόχος».
Ο Τραμπ απέφυγε να αποκαλύψει λεπτομέρειες για ενδεχόμενα πλήγματα κατά του Ιράν σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, περιοριζόμενος σε αναφορά σε «έναν μεγάλο στόλο πλοίων που κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή». Αργότερα, επανήλθε λέγοντας πως «ελπίζουμε να μη χρειαστεί να τον χρησιμοποιήσουμε», σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ είχαν επαφές με το Ιράν και ότι αναμένει τη συνέχισή τους.
«Τους είπα δύο πράγματα: πρώτον, όχι πυρηνικά· και δεύτερον, σταματήστε να σκοτώνετε διαδηλωτές. Τους σκοτώνουν κατά χιλιάδες», δήλωσε.
Πιθανά πλήγματα και περιφερειακές ισορροπίες
Σύμφωνα με τις Μπέκα Γουόσερ και Ντίνα Εσφαντιαρί της Bloomberg Economics, τα αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα παραμένουν πιθανό σενάριο, καθώς η ενίσχυση της παρουσίας διευρύνει τις επιλογές του Τραμπ και ταυτόχρονα θωρακίζει τις αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις έναντι αντιποίνων.
Πέρα από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, μια επιχείρηση θα μπορούσε να στοχεύσει κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές, εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων και drones, θέσεις και ηγετικά στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και κυβερνητικά κτήρια.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προειδοποίησαν ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις, φοβούμενα αντίποινα. Ωστόσο, η παρουσία του αεροπλανοφόρου δίνει στην Ουάσιγκτον τη δυνατότητα να δράσει χωρίς να βασιστεί σε συμμάχους.
Η ομάδα κρούσης «Λίνκολν» διαθέτει περίπου 45 αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35C. «Δεν χρειαζόμαστε την άδεια κανενός κράτους της περιοχής για απογείωση, γεγονός που αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα», ανέφερε ο Μάικλ Άιζενσταντ του Washington Institute. Τόνισε πάντως ότι για μια μεγάλης κλίμακας επίθεση θα απαιτούνταν δύο ή τρεις ομάδες κρούσης ή εκτεταμένη χρήση αεροπορίας από βάσεις ξηράς.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης αναπτύξει στην περιοχή αεροσκάφη F-15E, ικανά να μεταφέρουν βαριές βόμβες GBU-28 για στόχους σε μεγάλο βάθος.
Πυρηνικό πρόγραμμα και ρίσκο κλιμάκωσης
Η μεταστροφή του Τραμπ —από την πίεση για την καταστολή των διαδηλώσεων στην απαίτηση ουσιαστικής «συνθηκολόγησης» στο πυρηνικό ζήτημα— έφερε την ιρανική ηγεσία σε δύσκολη θέση. Αξιόπιστες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν έχουν πραγματοποιηθεί εδώ και εβδομάδες, ενώ η απαίτηση για ταχεία συμφωνία αιφνιδίασε παράγοντες της διαδικασίας.
Μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, ο Τραμπ δήλωσε ότι το πρόγραμμα «εξαλείφθηκε». Ωστόσο, σε πρόσφατη ανάρτηση κάλεσε την Τεχεράνη να «διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία — ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ», χωρίς αναφορά στην καταστολή των διαδηλώσεων.
Παρότι το Ιράν παραδέχεται σοβαρές ζημιές και αναστολή εμπλουτισμού, δεν έχει επιτρέψει στην Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας να επανεκκινήσει τους ελέγχους. Η χώρα διατηρεί τεχνογνωσία που θα της επέτρεπε να ανασυστήσει γρήγορα το πρόγραμμα, όπως δήλωσε ο γενικός διευθυντής Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι.
Οι βομβαρδισμοί από μόνοι τους δύσκολα θα εξαλείψουν τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου — τον πιο άμεσο πυρηνικό κίνδυνο — ενώ η αδυναμία φυσικής επαλήθευσης ενέχει τον κίνδυνο διασποράς του υλικού.
Κίνδυνοι για ναυσιπλοΐα και αντίποινα
Στην περιοχή κατέφθασε αυτή την εβδομάδα αμερικανική αρμάδα με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο «Λίνκολν» και έξι αντιτορπιλικά με πυραύλους Tomahawk, πλαισιωμένη από μικρότερα πλοία και περισσότερους από 30.000 Αμερικανούς στρατιώτες.
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι η «τεράστια αρμάδα» είναι «έτοιμη και ικανή να εκτελέσει την αποστολή της», τονίζοντας πως «η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη» από τα περσινά πλήγματα. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την ανάπτυξη «αμυντική», με στόχο την προστασία αμερικανικών δυνάμεων.
Αν και ο πρόσφατος πόλεμος 12 ημερών του Ισραήλ προκάλεσε σοβαρές ζημιές στην ιρανική αεράμυνα και εξάντλησε αποθέματα πυραύλων, η Τεχεράνη διατηρεί δυνατότητα απειλής. «Έχουν ακόμη σημαντικό απόθεμα πυραύλων που μπορούν να πλήξουν το Ισραήλ», είπε ο Φάμπιαν Χιντς του International Institute of Strategic Studies.
Στη θάλασσα, το Ιράν διαθέτει νάρκες, αντιπλοϊκούς πυραύλους, drones, μικρά υποβρύχια και μη επανδρωμένα σκάφη. «Αν θελήσουν να παρενοχλήσουν την πολιτική ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, θα μπορούσαν να το κάνουν σχετικά εύκολα και θα ήταν δύσκολο να αποτραπεί», προειδοποίησε.
Διαβάστε ακόμη
Η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει την αγορά εργασίας
Mega deal Sony – GIC: $3 δισ. για τη μουσική του αύριο και την εξαγορά μουσικών καταλόγων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ