Ανοικτό αφήνουν κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών το ενδεχόμενο της έκδοσης ενός 12μηνου εντόκου γραμματίου, ενώ δεν αποκλείουν και μια νέα έξοδο της Ελλάδας στις αγορές, με ένα 7ετές ή 3ετές ομόλογο, μετά τη διαφαινόμενη επιτυχία του 5ετούς. Μάλιστα, αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να κάνουν δεκτές προσφορές ύψους έως 3 δισ. ευρώ.
Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, το έντοκο γραμμάτιο θα μπορούσε να απευθύνεται στα ελληνικά νοικοκυριά και όχι πια σε θεσμικούς επενδυτές. Ενώ για τις άλλες εκδόσεις ομολόγων, οι επόμενες κινήσεις θα καθοριστούν από την πορεία των αγορών.
“Δεν εφησυχάζουμε, ούτε πανηγυρίζουμε. Το να μεμψιμοιρούμε όμως είναι έγκλημα, όπως κάνουν μερικοί”, λένε στο υπουργείο, σε σχέση με την κριτική που δέχεται η κυβέρνηση από το ΣΥΡΙΖΑ.
“Την τελευταία φορά που βγήκαμε στις αγορές ήταν τον Απρίλιο του 2010, για 20ετές ομόλογο, ζητήσαμε 1 δισ. και πήραμε μόνο 390 εκατ. 4 χρόνια μετά τα πράγματα έχουν αλλάξει άρδην. Οι προσπάθειες του ελληνικού λαού και της κυβέρνηση πιάνουν τόπο”, σημειώνουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών.
“Με λύπη μου ακούω τις τελευταίες ημέρες την αξιωματική αντιπολίτευση να κάνει σχόλια και να μεμψιμοιρεί. Με τα σχόλια αυτά δείχνουν ότι ούτε την Ελλάδα αγαπούν, αλλά και ούτε αριθμητική ξέρουν Σύμφωνα με τους δικούς μας υπολογισμούς το καθαρό όφελος από την έκδοση του ομολόγου αυτού είναι περίπου 200 εκατ. ευρώ το χρόνο. Άρα έχουμε μείωση δημόσιου χρέους. Αναγκάζομαι να πω με λύπη μου ότι τους αφήνουμε στη μιζέρια τους και ότι εμείς θα προχωρήσουμε και προχωρούμε”. αναφέρει πηγή του υπουργείου.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή “λειτουργούμε κάτω από ένα συγκριμένο νομικό καθεστώς έτσι ώστε το ομόλογο να μπορεί να είναι σε ευρύτερους λογαριασμούς αποδεκτό και γι αυτό το λόγο υπάρχουν πολύ αυστηρές συνθήκες δημοσιότητας, όσον αφορά το συγκεκριμένο ομόλογο.
Μετά την ανακοίνωση, τα επιτόκια των 10ετών ομολόγων έπεσαν από το 6,06% στο 5,85% και λίγο αργότερα στο 5,75%. Για να καταλάβετε τη δυναμική που έχει αυτή η άσκηση.
Έχουμε βγει για 2,5 δισ. Το ποσό θα καθοριστεί στο τέλος. Καμία έκδοση δεν έχει από την αρχή της ένα συγκεκριμένο ποσό. Πρέπει να δεις πόσα πιάνεις και ακριβώς τι θέλεις να πάρεις. Ας πούμε ότι έχουμε μια προσφορά 100 δισ. τότε θα τεθεί υπό σκέψη μήπως να πάρω 50 δισ. Όλα είναι συσχετισμός ποσού και τιμής. Εμείς ενδεικτικά, σαν πρώτο στόχο είχαμε πράγματι τα 2,5 δισ. Κι αυτό γιατί δεν αποσκοπούμε στο να μαζέψουμε χρήματα, αλλά βασικά στο να φτιάξουμε μια καμπύλη επιτοκίων. Με άλλα λόγια να αποκτήσουμε ένα συγκεκριμένο επιτόκιο για το περιθώριο των 5 ετών. Αυτό πιστεύω ότι θα το πετύχουμε με πολύ μεγάλη επιτυχία, όπως διαμορφώνονται τα πράγματα αυτή τη στιγμή”.
“Είναι λάθος να αντιμετωπίζεται μια έκδοση στις αγορές σαν ένα αυτοτελές δάνειο, το οποίο έχει κόστος 3%, 3,5% ή 5%. Διότι όταν βγαίνεις στις αγορές επηρεάζεις όλο σου το χρέος, όλη την καμπύλη, τη διετία, την τριετία την 20ετία, τα πάντα.
Κανονικά τα έντοκα γραμμάτια θα έπρεπε να αντικατοπτρίζουν με τον τόκο τους το κόστος ρευστότητας. Με άλλα λόγια τους λογαριασμούς που πηγαίνετε και καταθέτετε στην τράπεζα. Τα έντοκα γραμμάτια θα έπρεπε να είναι στο 0,5%, 0,6%. Γιατί δεν είναι: γιατί δεν έχετε κανένα εργαλείο, όπως ένα ομόλογο, που να αποδίδει το credit quality – την πιστοληπτική ικανότητα -της ελληνικής Δημοκρατίας
Απ΄ τη στιγμή που βγεις και εκδώσεις αληθινό credit instrument εκ των πραγμάτων το έντοκο αρχίζει να πέφτει και αρχίζει πλέον να πλησιάζει ουσιαστικά τα επίπεδα που θα έπρεπε να έχει ένα liquidity instrument, δηλ. περίπου θα πλησιάσει προς το 1%- 1,5%.
Οποιαδήποτε έκδοση ομολόγου κοντινή- αν εκδίδαμε 30ετία που δεν θα μπορούσαμε δεν θα είχε μεγάλη επιρροή- αν εκδίδαμε 5ετία, όπως το κάναμε, ή 3ετία ή 7ετία, θα είχε σίγουρα μια άμεση επίδραση στο έντοκο.
Αυτή η επίδραση είναι εξαιρετικά εμφανής ήδη από τη στιγμή που φημολογείται – που σχεδόν προεξοφλείται από τις αγορές – ότι θα βγάλουμε ένα συγκεκριμένο ομόλογο. Κατ΄ αυτό τον τρόπο τους τελευταίους 2 μήνες τα έντοκα έχουν γκρεμιστεί και θα γκρεμιστούν και άλλο.
Γιατί στην πραγματικότητα, με αυτό τον τρόπο, μειώνεις πολύ ουσιαστικά, σε μια υπολογιστική βάση 15 δισ.- γιατί τόσο ακριβώς είναι τα έντοκα- 1%, 2% επί 15% και βλέπετε πόσο. Μόνο η παρουσία ενός credit instrument, δηλ. ενός ομολόγου μπορεί να πετύχει αυτό το πράγμα. Και αυτό είναι ακριβώς που επιτυγχάνουμε αυτή τη στιγμή. Μειώνεται και θα μειωθεί και άλλο ο δανεισμός των εντόκων γραμματίων. Μάλιστα σε ένα βαθμό, μπορεί αυτός να αντικατασταθεί και τελείως, να αρχίσει δηλαδή να μειώνεται το stock των εντόκων. Στην πραγματικότητα όμως το βασικό όφελος που έχουμε εμείς σαν ελληνική δημοκρατία είναι μια μείωση του χρέους σε απόλυτους όρους, διότι πολύ απλά οι τόκοι που πληρώνουμε πολύ απλά είναι λιγότεροι. Η μείωση που έχουμε στα έντοκα γραμμάτια είναι πολλαπλασιαστικά μεγαλύτερη από την ενδεχόμενη αύξηση που μπορούμε να έχουμε στο ομόλογο.
Οι αποδόσεις των ομολόγων σήμερα γκρεμίστηκαν 35 πόντους. Και είμαι σίγουρος ότι μέχρι το βράδυ θα γκρεμιστούν και άλλο. Σημαίνει ότι αυτό που είχαμε θέσει ως στόχο πριν από ένα χρόνο περίπου, να φτιάξουμε μια λογική καμπύλη που δεν αποδίδει στους επενδυτές αυτό που λέμε το inverter curve, δηλαδή ένα σχήμα που να δείχνει ότι η χώρα είναι υπό πτώχευση, αλλά ένα stick curve, που θα δείχνει ότι η χώρα έχει μια αυξητική τάση στην οικονομία της.
Ο δεύτερος βασικός στόχος ήταν ότι δημιουργώντας ένα πολύ σημαντικό spot στην 5ετία, προτρέπουμε επιτέλους τους ξένους επενδυτές, αντί να σταματάνε στα head lines των όποιων εφημερίδων ή compliance report να προχωρούν και να συγκρίνουν. Ο επενδυτής αρχίζει να συγκρίνει και να βλέπει τα στοιχεία όταν βλέπει μια έκδοση και λέει «α, δεν μπήκα. Τι έχασα; Τι κέρδισα; Πόσο πρέπει να κερδίσω;». η παρουσία ενός σημαντικού επενδυτικού εργαλείου είναι η μόνη που μπορεί να σε κάνει να κοιτάξεις τα νούμερα και να δεις πραγματικά ποια είναι η πρόοδος της οικονομίας. Αυτό είναι το μεγάλο επίτευγμα. Και δεν είναι τυχαίο. Η ζήτηση είμαι σίγουρος ότι θα αποδεχθεί σημαντική, γιατί κάποιοι για πρώτη φορά κάποιοι έχουν κάτι και λένε, κάτσε, τι είναι αυτό, πόσο αξίζει, γιατί αξίζει, είναι τόσο, είναι αλλιώς. Η ουσία είναι να πας στα νούμερα. Τα νούμερα τα επιτυγχάνεις μόνο όταν έχεις ένα σημείο αναφοράς. Και αυτό το τη σημείο αναφοράς το αποκτήσαμε, που δεν υπήρχε πριν καθόλου. ΄
Ο τρίτος λόγος είναι ότι κατ’ εξοχήν οι επενδυτές έχουν την τάση να προσπαθούν συγκρίνουν όμοια ή τουλάχιστον συγκρίσιμα assets. Οι περισσότεροι επενδυτές – τουλάχιστον αυτοί στους οποίους στοχεύουμε εμείς –είναι στην 5ετία, στην 7ετία, στην 3ετία. Και να ήθελαν να μπουν σε κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα δεν υπήρχε μέχρι πρότινος.
Το γεγονός ότι τους δημιουργήσαμε την αφορμή να ασχοληθούν με την ελληνική οικονομία και να επενδύσουν σε ένα συγκεκριμένο asset είναι η αρχή προκειμένου να έρθουν περισσότερες χρηματορροές στην Ελλάδα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση της οικονομίας. Δεν εννοώ μόνο τα ομόλογα, εννοώ και άλλες.
Και τέλος θα βοηθήσει τις τράπεζες να έχουν πια ένα reference point- πάντα οι τράπεζες δανείζονται, όπως και οι εταιρείες, με βάση ένα reference point, το οποίο o sovereign, το κράτος τους δίνει. Το καλύτερο reference point που μπορούσαμε να τους προσφέρουμε είναι η 5ετία. Μια ισχυρή 5ετία που θα αποδειχθεί ακόμη ισχυρότερη στη δευτερογενή, εκ των πραγμάτων θα βοηθήσει όλη την ελληνική οικονομία να βρει αυτό το οποίο στερείται διακαώς αυτή τι στιγμή, που λέγεται ρευστότητα.
Όλοι αυτοί οι λόγοι άμεσοι και έμμεσοι δείχνουν γιατί η έξοδος στις αγορές ήταν καταλυτική- και θα αποδειχθεί αυτό σε 2-3 μήνες – για την ελληνική οικονομία”.
Σε ερώτηση για το εάν υπάρχει περίπτωση να πάμε σε 12μηνο έντοκο η πηγή του υπουργείου απάντησε πως:
“Δεν είναι κάτι που το έχουμε αποκλείσει. Μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο. Είναι μια δεύτερη προσέγγιση, η οποία βασικά θα προσεγγίζει το retail πια, το οποίο πιθανόν να προσφερθεί σε νοικοκυριά –να το πω έτσι- και όχι σε θεσμικούς. Αυτή τη στιγμή πάντως υπάρχει ζήτηση από θεσμικούς. Μάλιστα real man investors για ετήσιο ελληνικό κίνδυνο. Το έντοκο είναι εργαλείο ρευστότητας, δεν είναι credit. Είναι εργαλείο credit για όποιον είναι συντηρητικός. Δεν είναι μια κατ΄ εξοχήν τιμολόγηση του credit κινδύνου της χώρας. Είναι liquidity και πρέπει να μείνει έτσι. Κατά συνέπεια ένα καλό εργαλείο για το retail. Το άλλο αν χρησιμοποιηθεί έτσι – αν θέλετε- δεν θα είναι η σωστή του χρήση”.
Σχετικά με το εάν θα ξαναβγούμε στις αγορές με 7ετές ή 3ετές η ίδια πηγή σημείωσε πως: “ό,τι δείξουν οι αγορές. Γι αυτό δεν εφησυχάζουμε, ούτε πανηγυρίζουμε. Το να μεμψιμοιρούμε όμως είναι έγκλημα, όπως κάνουν μερικοί. Εμείς δεν πανηγυρίζουμε. Ενώ οι αγορές έχουν αυτή την πορεία, δεν βγήκαμε να πανηγυρίσουμε. Επαναλαμβάνω ότι δεν εφησυχάζουμε. Δεν εφησυχάζουμε, δεν πανηγυρίζουμε, αλλά να μεμψιμοιρούμε και να προσπαθούμε να παρουσιάσουμε το άσπρο μαύρο είναι έγκλημα.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο να φτάσουμε τα 3 δισ. σε άντληση αναφέρεται πως ο στόχος “ήταν πράγματι 2,5 δισ. Πάντα πρέπει να έχεις ένα στόχο όταν ξεκινάς, αλλά ποια θα είναι η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από παραμέτρους που έχουν να κάνουν με ένα συσχετισμό μια καλής απόδοσης και ενός ικανοποιητικού ποσού”.
Σχτικά με το πότε ανοίγει το βιβλίο σημειώνεται πως “ανοίγει αύριο το πρωί”. “Δεν έχουμε αποφασίσει ακόμη ώρα. Θα είναι το πρωί, Λονδίνου”, τονίζεται..
Στην ερώτηση για την σύγκριση με τα πορτογαλικά ομόλογα πηγή του υπουργείου αναφέρει πως:
“Είναι μια συζήτηση που φοβάμαι ότι δεν μπορεί να εξαντληθεί εδώ, ποιο είναι το αληθινό spread με την Πορτογαλία. Κάποιος μπορεί να σου πει ότι τα δικά σου funding needs είναι καλύτερα από της Πορτογαλίας. Ότι εσύ έχει πρωτογενές πλεόνασμα ενώ η Πορτογαλία δεν έχει. Δηλαδή η συζήτηση πόσο είναι ακριβώς και εάν θα έπρεπε να είναι, έχει να κάνει και με τεχνικές παραμέτρους. Δηλ. εμείς ήμασταν έξω από την αγορά 4 χρόνια, αυτοί είναι μέσα στην αγορά 2-3 χρόνια. Έχει να κάνει με μακροοικονομικές παραμέτρους, που είναι συζητήσιμες- προσωπικά πιστεύω ότι είναι καλύτερες οι δικές μας. Αλλά τεχνικά είναι πράγματι πολύ χειρότερες οι δικές μας”.
Στην ερώτηση για το εάν οι επενδυτές φοβούνται «κούρεμα» η ίδια πηγή τονίζει ότι:
“Αυτό δείχνει – και είναι και μία παράμετρος της επιτυχίας και της ανάγκης της έκδοσης, γιατί είναι ένα statement… Άμα ήταν ιδιωτική τοποθέτηση θα το βλέπατε. Θα βλέπατε ένα τούβλο 1,5 δισ. που θα πήγαινε εκεί. Μάλιστα υπήρχαν τέτοιες προτάσεις, τις απορρίψαμε ακριβώς γιατί δεν θέλαμε να δώσουμε αυτή την παράμετρο. Δεύτερη τεχνική ένδειξη, είναι ότι η καμπύλη είναι flat. Το επιτόκιο στην 3ετία θα ήταν το ίδιο με το επιτόκιο της 10ετίας. Βλέπε χώρες τύπο Σλοβενίας. Σε μας αντίθετα αυτό που πετύχαμε – μάλλον θα το πετύχουμε γιατί είναι νωρίς ακόμη- και αυτός ήταν ο στόχος μας να φτιάξουμε κάτι τέτοιο, δηλαδή μια χαμηλότερη 5ετία από τη 10ετία, για να δώσουμε αυτό το δίδαγμα, ότι δεν κινδυνεύουμε πια από πτώχευση, ότι η καμπύλη μας είναι ανοδική. Αυτό είναι ακριβώς το δείγμα ότι το time value of money είναι σωστό. 10 χρόνια αξίζουν περισσότερο από τα 5. Αν 3 χρόνια άξιζαν όσο και τα 10, είσαι υπό πτώχευση”.
Σχετικά με το τι θα γίνει στην δευτερογενή, σημειώνεται πως:
“Άλλη μια βασική παράμετρος αυτής της νέας έκδοσης είναι το γεγονός ότι χωρίς καινούργια ομόλογα δεν μπορείς να κάνεις ρέπος. Χωρίς ρέπος δεν μπορείς να κάνεις refinance στα υπάρχοντα ομόλογα. Αυτό σε κάνει να πηγαίνεις στην ECB. Αυτό κάνει την τρόικα πολύ φειδωλή όσον αφορά τη χρήση των ομολόγων και της αγοράς την οποία έχεις να κάνεις. Επειδή βλέπω πολλά σχόλια που δείχνουν όχι γνώση των παραμέτρων της αγοράς, η δευτερογενής δεν κινείται έτσι. Όταν αγοράσει κάποιος ένα ομόλογο θέλει να ξέρει ότι μπορεί να το χρηματοδοτήσει. Υπάρχουν δύο πηγές: να πας στην ECB- που κανείς δεν το θέλει – να πας στον ELA – που αυτά είναι μεγαλύτερα δεσμά για την οικονομία- ή υπάρχει απλά και μόνο αυτό που σας είπα προηγουμένως, δηλ. ο ιδιωτικός τομέας να αυτοχρηματοδοτείται, επειδή ακριβώς έχει χαρτί. Αυτή τη στιγμή, μετά το PSI το χαρτί είναι discounted”.