Ελένη Στεργίου
Η αγάπη των επενδυτών για τα ελληνικά ομόλογα και γενικά της περιφέρειας έχει καταγραφεί σε αριθμούς και εκθέσεις. Πόσο όμως κερδισμένοι είναι όσοι αγόρασαν, αγοράζουν και θα συνεχίσουν να αγοράζουν κρατικούς τίτλους και ειδικά ελληνικούς; Εν τω μεταξύ, το ελληνικό χρηματιστήριο και πολλοί ευρωπαϊκοί δείκτες έχουν σημειώσει μεγάλη βουτιά τον τελευταίο μήνα. Από το καλοκαίρι του 2013 η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς έχει καταρρεύσει και το χρηματιστήριο έχει σημειώσει πολύ μεγάλα κέρδη. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος τόσο για τις μετοχικές αξίες όσο και τα ομόλογα ήταν ο κίνδυνος της χώρας. Πάντως, το τελευταίο μήνα, το ελληνικό χρηματιστήριο έχει υποχωρήσει γύρω στο 8%, ενώ σε ετήσια βάση παραμένει θετικά και στα υψηλά της τάξης του 22,6%.
Πίνακας 1. Βασικοί δείκτες της Ευρώπης
Σε επίπεδο απόλυτων αριθμών, οι αποδόσεις της ευρωπαϊκής περιφέρειας έχουν υποχωρήσει αρκετά, ωστόσο παραμένουν σε υψηλά επίπεδα συγκριτικά με τις πλούσιες χώρες και για αυτό άλλωστε η μεγάλη συμπάθεια των επενδυτών, που θέλουν κέρδη.
Τι δείχνουν τα νούμερα: Η άνοδος των τιμών στα 7ετή έως 10ετή ομόλογα δίνει κέρδη 22% από τις αρχές του έτους στην Ελλάδα και την Πορτογαλία, 10% στην Ισπανία και 8% στην Ιταλία. Τα γερμανικά bunds όμως….. μόλις 4%!
Όμως, δεν έχουμε υπολογίσει τον πληθωρισμό. Ας πάρουμε για παράδειγμα την Ισπανία. Πέρσι, το 10ετές ομόλογο κυμαινόταν στο 4,7%, ενώ ο πληθωρισμός ήταν περίπου στο 1,5%. Το 2014. η απόδοση του 10ετούς ομολόγου βρίσκεται γύρω στο 3% και ο πληθωρισμός στο 0%. Ουσιαστικά, η βελτίωση στην αγορά ομολόγων της Ισπανίας υποσκιάζεται λόγω του χαμηλού πληθωρισμού.
Τι αναφέρει η οικονομική θεωρία: Ο αποπληθωρισμός δεν θεωρείται αρνητικός για τις μετοχές, οι οποίες μπορεί να ενισχύονται εάν υπάρξει ακόμα και μέτρια οικονομική ανάπτυξη. Όμως, οι μετοχές του χρηματοοικονομικού κλάδου θα έχουν χαμηλότερη απόδοση.
Πίνακας 2. Αποδόσεις κρατικών ομολόγων. Πηγή: Bloomberg.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τραπεζικές μετοχές της ευρωπαϊκής περιφέρειας, είναι ο μεγάλος κερδισμένος του 2014. Από τις αρχές του 2014, οι περιφερειακές τράπεζες έχουν ενισχυθεί κατά 16%, με τις μη χρηματοοικονομικές μετοχές της περιφέρειας να σημειώνουν άνοδο 6%. Οι τράπεζες που έχουν φορτώσει κρατικά ομόλογα ωφελούνται άμεσα όταν οι αποδόσεις τους υποχωρούν. Και οι χαμηλότερες αποδόσεις βοηθούν τα δημόσια οικονομικά και μειώνουν το κόστος χρηματοδότησης για τράπεζες και επιχειρήσεις, στηρίζοντας την οικονομία, ενισχύοντας τα φορολογικά έσοδα και μειώνοντας τα κόκκινα δάνεια. Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times τρία είναι τα βασικά χαρακτηριστικά:
1) Η αποτίμηση των μετοχών της ευρωπαϊκής περιφέρειας, τουλάχιστον με βάση το p/e των εκτιμώμενων κερδών τους, είναι πλέον υψηλότερη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
2) Οι αποδόσεις των ιταλικών 10ετών ομολόγων είναι οι χαμηλότερες όλων των εποχών, των ισπανικών βρίσκονται κοντά στο ιστορικό χαμηλό τους. Την ίδια ώρα, το spread των 10ετών ομολόγων της περιφέρειας έναντι του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου είναι το χαμηλότερο που έχει σημειωθεί από πριν τη διάσωση της Ελλάδας, το 2010.
3) Οι τραπεζικές μετοχές, αποτελούν τον μεγάλο κερδισμένο της Ευρώπης φέτος. Είναι χαρακτηριστικό ότι, οι πέντε πρώτες σε αποδόσεις ιταλικές μετοχές είναι τραπεζικές, ενώ στην Ισπανία, πέντε μετοχές εκ των κορυφαίων 10, είναι τραπεζικές.
Ο ρόλος της ΕΚΤ
Η σταδιακή πτώση των ομολόγων, αποκαλύπτει και μια ισχυρή πεποίθηση των επενδυτών ότι η ΕΚΤ κάποια στιγμή θα ξεκινήσει το δικό της QE, με στόχο την παγιοποίηση της πτωτικής τάσης των αποδόσεων των περιφερειακών ομολόγων. Οι αναλυτές τονίζουν πως η ΕΚΤ θα πρέπει να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα ύψους τουλάχιστον 75 δισ. ευρώ το μήνα (εκ των οποίων τα 40 δισ. ευρώ θα πρέπει να αφορούν την αγορά κρατικών ομολόγων). Σε μία τέτοια περίπτωση ο οίκος προβλέπει σημαντική περαιτέρω συρρίκνωση των spreads, με την ανακοίνωση του προγράμματος της ΕΚΤ. Αυτό θα ωφελήσει τις χώρες της περιφέρειας και κυρίως την Ελλάδα, η οποία χρειάζεται ένα νέο καταλύτη για να επαναλάβει με επιτυχία τις εκδόσεις που σχεδιάζει.