Του Αλέξανδρου Κασιμάτη
Στην αγορά ακούγονται συχνά κατηγορίες για τον όμιλο Λάτση – κυρίως για τον ευνοϊκό τρόπο με τον οποίο τον αντιμετωπίζουν οι εκάστοτε κυβερνήσεις. Οι πολιτικές ηγεσίες μπορεί να διαδέχονται η μία την άλλη, αλλά, όπως λέγεται, όλες είναι πρόθυμες να βοηθήσουν τον όμιλο. Πιθανόν, δε, ισχυροί Ελληνες επιχειρηματίες ενοχλούνται από το γεγονός ότι, αν και ζει μόνιμα στη Γενεύη, όταν χρειαστεί ο κ. Λάτσης να έρθει στην Ελλάδα για δουλειές, οι πόρτες στο Μαξίμου και στα υπουργικά γραφεία είναι πάντοτε ανοιχτές. Αλλωστε κατά καιρούς ο όμιλος συνήψε συμφωνίες με το Δημόσιο που αποτέλεσαν από μηχανής Θεό για τα επιχειρηματικά του σχέδια. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση ήταν όταν η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή έδωσε το πράσινο φως και η ΠΕΤΡΟΛΑ απορροφήθηκε από τα κρατικά Ελληνικά Πετρέλαια.
Οι συνεργάτες του
Ο 68χρονος Σπύρος Λάτσης διευθύνει τον όμιλό του με έναν κλειστό κύκλο πιστών συνεργατών – και συγκεκριμένα τον Εμανουέλ Μπουσετίλ, τον εξάδελφο της γυναίκας του Περικλή Πεταλά και τον δικηγόρο Φώτη Αντωνάτο. Τα τέσσερα παιδιά του ζουν στο Λονδίνο και είναι αξιοσημείωτο ότι κανένα δεν ασχολείται με τις δουλειές του ομίλου, αλλά δραστηριοποιούνται σε τελείως διαφορετικά αντικείμενα (design, catering κ.λπ.). Ο κ. Λάτσης πιστεύει ότι υπάρχουν ικανοί μάνατζερ που μπορούν να σηκώνουν τα βάρη της καθημερινής ενασχόλησης με τις επιχειρήσεις. Αυτόν τον κανόνα βέβαια δεν τον εφαρμόζει για τον εαυτό του. Ερχεται συχνά στην Αθήνα -πάντοτε με ιδιωτικό αεροπλάνο- για να δει τη μητέρα του Εριέττα και την αδελφή του Μαριάννα. Μόλις προσγειωθεί κατευθύνεται στο «άβατο», δηλαδή στο κτήμα των 40 στρεμμάτων της οικογένειας στην Εκάλη, όπου είναι προστατευμένος από τα αδιάκριτα βλέμματα. Γενικότερα είναι ένας απόμακρος άνθρωπος, που επιδιώκει να περνά απαρατήρητος από τον πολύ κόσμο. Ωστόσο το τελευταίο διάστημα είναι όλο και πιο εμφανής η εμπλοκή στα θέματα του ομίλου για την Ελλάδα της αδελφής του Μαριάννας. Ολα δείχνουν ότι είναι το πρόσωπο που πλέον θα εκπροσωπεί τον όμιλο στη χώρα.
Αλλωστε σε ανύποπτη στιγμή, τον Δεκέμβριο του 2012, στην παρουσίαση ενός βιβλίου, όταν η αγορά βοούσε από τις φήμες ότι η οικογένεια εγκαταλείπει επιχειρηματικά την Ελλάδα, η κυρία Λάτση ήταν αυτή που έδωσε το στίγμα της νέας στρατηγικής του ομίλου. Είχε δηλώσει τότε πως «o όμιλός μας έχει κάνει μια συνειδητή επιλογή: να είναι δεμένος με την πατρίδα μας. Γι’ αυτό ο όμιλος ήταν, είναι και θα είναι εδώ δυναμικά παρών. Ενας μεγάλος ελληνικός όμιλος, που αναπτύσσεται διευρύνοντας τις συνεργασίες και τις αμοιβαία επωφελείς επιχειρηματικές συμμαχίες του με Ελληνες αλλά και με διεθνείς εταίρους με ισχύ, γνώση και εμπειρία. Διατηρώντας την πρωτοβουλία, διερευνώντας όλες τις δυνατότητες ανάπτυξης δράσης και σε νέα επιχειρηματικά πεδία, έτοιμος να κάνει τολμηρές και μεγάλες επενδύσεις στο αύριο μιας Ελλάδας ευρωπαϊκής, όρθιας, δίκαιης και ισχυρής». Οταν ο κ. Λάτσης δεν συμμετείχε στην αύξηση της Εurobank, πληθώρα δημοσιευμάτων, αλλά και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης άσκησαν δριμεία κριτική, υποστηρίζοντας εν ολίγοις ότι «φόρτωσε την τράπεζα στο Δημόσιο». Αναμφίβολα η αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Εurobank είναι η μεγαλύτερη ανακατάταξη στην επιχειρηματική σκακιέρα που προκάλεσε η οικονομική κατάρρευση της χώρας. Ο όμιλος απάντησε στην κριτική με μια ανακοίνωση, στην οποία ανέφερε μεταξύ άλλων πως «η οικογένεια Λάτση απώλεσε ουσιαστικά το σύνολο της επένδυσής της των 2,5 δισ. ευρώ στη Eurobank» και κατέληγε με την επισήμανση πως «κανένας άλλος ιδιώτης, σε παγκόσμιο επίπεδο, δεν είχε τέτοιου ύψους οικονομική συμμετοχή στη διαγραφή του ελληνικού δημόσιου χρέους».
Στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων η Lamda μέχρι τώρα έχει δώσει το «παρών» δύο φορές («Golden Hall» και Ελληνικό), ενώ στο παρελθόν είχε ενδιαφερθεί και για τον «Αστέρα», χωρίς τελικά να καταθέσει προσφορά. Ωστόσο, το επόμενο κρίσιμο ζήτημα είναι πώς θα διαχειριστεί ο όμιλος τη συμμετοχή του στα Ελληνικά Πετρέλαια. Η εταιρεία περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, αλλά έχει κάποια ανοιχτά θέματα μπροστά της. Στις ακτές της ΝΑ Τουρκίας δημιουργείται ένα υπερσύγχρονο διυλιστήριο που μόλις τεθεί σε λειτουργία θα συμπιέσει σημαντικά τα περιθώρια διύλισης. Αυτό σημαίνει ότι τα ΕΛ.ΠΕ. θα χρειαστούν μεγάλες επενδύσεις εκσυγχρονισμού προκειμένου να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους και να συντηρήσουν τα μερίδια αγοράς.