Έως το 2030 θα πρέπει να περιμένουμε για να δούμε το ελληνικό χρέος να πέφτει στο 90% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το Bruegel. Παρότι το έγκυρο think tank υιοθετεί ελαφρώς πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις για το ελληνικό χρέος σε σχέση με εκείνες που έχουν ανακοινώσει το Ecofin και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εντούτοις, διαπιστώνει ότι η ελληνική οικονομία θα δυσκολευτεί περισσότερο να απαλλαγεί από το χρέος, σε σχέση με τις άλλες χώρες που υπάχθηκαν σε μνημόνια. Και ακόμα και αυτές οι προβλέψεις αντιμετωπίζουν μία σειρά από κινδύνους, οι οποίοι αναλύονται στην έκθεση βιωσιμότητας του χρέους, του Bruegel.
Η ανάλυση του think tank ξεκινά με βάση το σημερινό ύψος του ελληνικού χρέους, το οποίο ανέρχεται στα 319 δισ. ευρώ ή στο 175% του ΑΕΠ. Η σύσταση του χρέους σήμερα περιγράφεται στον εξής πίνακα:
Οι υποθέσεις για το ΑΕΠ που χρησιμοποίησε το Bruegel “δείχνουν” ισχυρή ανάκαμψη μετά το φετινό αναιμικό 0,1% και συγκεκριμένα ρυθμούς ανάπτυξης που θα ξεπερνούν σταθερά το 3% έως και το 2030.
Σε ό,τι αφορά το πρωτογενές πλεόνασμα, το think tank αμφισβητεί τις εκτιμήσεις της Κομισιόν ότι η Ελλάδα μπορεί να εμφανίσει σταθερά πλεονάσματα της τάξης του 4% καθ’ όλη τη δεκαετία του 2020. Και αυτό γιατί όπως επισημαίνει, οι χώρες που κατάφεραν να διατηρήσουν υψηλά πλεονάσματα για μεγάλα χρονικά διαστήματα είναι λιγοστές (εάν εξαιρεθεί η πλούσια σε πετρέλαιο Νορβηγία). Έτσι, το Brugel υπολογίζει πως το μέσο πρωτογενές πλεόνασμα για τις ανεπτυγμένες οικονομίες που περνούν μια επιτυχημένη διαδικασία προσαρμογής είναι 3,1% του ΑΕΠ και χρησιμοποιεί αυτό το μέγεθος στις μακροπρόθεσμες υποθέσεις της για την Ελλάδα.
Σε ό,τι αφορά τις αποκρατικοποιήσεις, το think tank υιοθετεί την εκτίμηση της Κομισιόν για έσοδα 20 δισ. ευρώ στο διάστημα 2014-2020, ενώ το κεντρικό σενάριο του Bruegel δεν προβλέπει πρόσθετη στήριξη των τραπεζών από το κράτος.
Στο μέτωπο του κόστους δανεισμού, οι οικονομολόγοι χρησιμοποιούν για την έκθεση βιωσιμότητας το 6ετές ομόλογο και παρότι η Ελλάδα δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή ένα ομόλογο αυτής της λήξης, εντούτοις, το Bruegel υπολογίζει ότι η υποθετική απόδοσή του θα ήταν στο 4,4% αυτή τη στιγμή, δηλαδή 380 μονάδες βάσης πάνω από το αντίστοιχο γερμανικό ομόλογο. Ενδιαφέρον έχει η εκτίμηση του think tank ότι το κόστος δανεισμού της Ελλάδας στη δευτερογενή αγορά θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας στο 7% στην 6ετία το 2019 (493 μονάδες βάσης πάνω από το αντίστοιχο γερμανικό). Στη συνέχεια, η απόδοση θα μειωθεί σταδιακά, με το spread στις 310 μονάδες βάσης έως το 2030.
Το Bruegel συστήνει ένα νέο δάνειο διάσωσης για την Ελλάδα, καθώς τονίζει ότι η τροχιά του ελληνικού χρέους εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους, ενώ την ίδια στιγμή, τα σημερινά και εκτιμώμενα επιτόκια των ομολόγων παραμένουν πολύ υψηλά, απειλώντας τη βιωσιμότητα του χρέους.
Παρόλα αυτά, οι αναλυτές στηρίζουν τη μελέτη τους στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα επιτύχει μια “καθαρή έξοδο” από το πρόγραμμα διάσωσης, όπως η Πορτογαλία και η Ιρλανδία. Και σημειώνει πως εφόσον αυτή η “καθαρή έξοδος” κερδίσει την εμπιστοσύνη των αγορών, τότε, οι αποδόσεις των ομολόγων θα μειωθούν σημαντικά.
Συνυπολογίζοντας και την αναμενόμενη ελάφρυνση χρέους, για την οποία η ελληνική πλευρά περιμένει την έναρξη των διαπραγματεύσεων, το Bruegel περιμένει τη μείωση του ελληνικού χρέους στο 122,8% του ΑΕΠ το 2020. Σημειώνεται ότι πρόκειται για θετικότερες εκτιμήσεις από εκείνες που είχε υιοθετήσει με παλαιότερη ανάλυσή του, το Φεβρουάριο, όταν έβλεπε το χρέος στο 124,2%. Αλλά και για ένα σενάριο πιο αισιόδοξο από εκείνο που έχουν υιοθετήσει το ΔΝΤ και το Ecofin.
Το Bruegel υποβάλει το ελληνικό χρέος σε stress test, με πέντε δυσμενή σενάρια:
1) ΑΕΠ κατά μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο σε σχέση με το βασικό σενάριο για κάθε έτος στο διάστημα 2014-2030.
2) πρωτογενές πλεόνασμα κατά μία μονάδα του ΑΕΠ χαμηλότερο.
3) επιτόκια κατά 100 μονάδες βάσης υψηλότερα για τις υποχρεώσεις της χώρας με κυμαινόμενο επιτόκιο.
4) πρόσθετο πακέτο διάσωσης των τραπεζών στα τέλη του 2014, που αντιστοιχεί στο 5% του ΑΕΠ.
5) όλα τα παραπάνω μαζί.
Οι επιπτώσεις των σεναρίων αυτών στην τροχιά του ελληνικού χρέους αποτυπώνονται στο παρακάτω γράφημα.