της Ελένης Στεργίου
Οι προοπτικές της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης, η συμβολή του εγχειρήματος στην ανάκαμψη της οικονομίας και η ετοιμότητα της Ευρωπαϊκή Κεντρικής Τράπεζας να επιβάλλει μέτρα -αν χρειαστεί- “α λα Fed” συζητήθηκαν στο χθεσινό συνέδριο που διοργάνωσε ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας. Στο συνέδριο έκανε την πρώτη του εμφάνιση από το νέο του ρόλο ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ο Γιάννης Στουρνάρας, στέλνοντας αρκετά μηνύματα. Όπως φαίνεται η Τράπεζα της Ελλάδος προσανατολίζεται σε αποφάσεις που θα επιτρέψουν στις τράπεζες να συμμετάσχουν σε μεγαλύτερο βαθμό στις πράξεις φθηνής χρηματοδότησης της ΕΚΤ, στο πλαίσιο της πολιτικής ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας και επιχειρήσεων.
Ο κ. Παπαδήμος τόνισε ότι «οι κεντρικές τράπεζες δεν δανείζουν απλά πόρους στην οικονομία, αλλά και χρόνο στις κυβερνήσεις για να εφαρμόσουν τις άλλες πολιτικές που είναι ζωτικές για ανθεκτική μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και κοινωνική ευημερία». Επίσης, υποστήριξε ότι η ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης, η μείωση της ανεργίας, η εγκαθίδρυση μιας γνήσιας τραπεζικής ένωσης και η προώθηση της χρηματοοικονομικής ολοκλήρωσης αποτελούν μεγάλες προκλήσεις για την Ευρωζώνη και η επιδίωξη βιώσιμης ανάπτυξης στη ζώνη του ευρώ, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Προειδοποίησε ότι τα μέτρα στήριξης από τις κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο δεν θα κρατήσουν για πάντα και κάλεσε τις κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν πριν είναι αργά το χρόνο που κερδίζουν. Σε ό,τι αφορά την πολιτική της ΕΚΤ ο κ. Παπαδήμος εκτίμησε ότι ο οικονομικός κατακερματισμός στην Ευρωζώνη θα περιοριστεί σημαντικά τα επόμενα 2 χρόνια, αλλά ακόμα τώρα υπάρχουν προκλήσεις.
Ο κ. Στουρνάρας, από την πλευρά του, υπογράμμισε με έμφαση την εξάρτηση που έχουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για χρηματοδότηση από τον τραπεζικό τομέα, ενώ θεώρησε και θετική την κίνηση της ΕΚΤ για τις στοχευμένες μακροπρόθεσμες πράξεις χρηματοδότησης. Επίσης, σημείωσε ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ζήτημα που προκύπτει από την πιθανή έλλειψη ενέχυρων από πλευράς τραπεζών της περιφέρειας της Ευρωζώνης για να εκμεταλλευτούν τα φθηνά δάνεια και προειδοποίησε ότι η θετική της επίδραση σε χώρες του Νότου όπως η Ελλάδα ενδεχομένως να περιοριστεί από την έλλειψη περιουσιακών στοιχείων και ανέφερε ότι ο ζήτημα αυτό πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω. Ο νέος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος χαρακτήρισε ως το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ευρωζώνης την κατάρρευση των ιδιωτικών επενδύσεων, αναφέροντας ότι στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας τα σχετικά ποσοστά έχουν μειωθεί κατά την περίοδο της κρίσης από 6-9 μονάδες του ΑΕΠ.
Από την πλευρά του, ο Βίτορ Κονστάνσιο, αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, χαρακτήρισε τα μη συμβατικά μέτρα που έχει λάβει τα τελευταία χρόνια η κεντρική τράπεζα το “κλειδί” για να έρθει η ανάκαμψη και υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα για την ΕΚΤ είναι να αποτρέψει την απειλή μίας περιόδου χαμηλού πληθωρισμού και αδύναμης ανάπτυξης. Ο ίδιος τόνισε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να αντιδράσει και έχει πρόγραμμα σε περίπτωση που χρειαστεί, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να λάβει μέτρα όπως η FED.
O Μπεν Φρίντμαν, καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας στο Harvard εστίασε στο χρέος και αναφέρθηκε στον Σόλων. Σύμφωνα με το καθηγητή, η ΕΚΤ μπορεί πλέον να κάνει λίγα για να ενισχύσει σημαντικά την οικονομία της Ευρωζώνης και έτσι η λύση να επικεντρώνεται στην συστηματική αναδιάρθρωση και ανακούφιση χρέους και ανέφερε το θυμό που προκαλεί στις δημοσιονομικές χώρες, πέρα από την απώλεια εισοδημάτων, ενώ έκανε λόγο για πρακτική υποδούλωσης των υπερχρεωμένων. “Την κατάργησε ο Σόλων πριν από 26 αιώνες και ίσως ισχύει ξανά”, είπε χαρακτηριστικά.
Ο Χιρόσι Νακάσο, υποδιοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα ης ιαπωνικής εκδοχής της ποσοτικής χαλάρωσης που ξεκίνησε πριν από 14 μήνες και αναφέρθηκε στα θετικά αποτελέσματα, όπως στους θετικούς ετήσιους ρυθμούς πληθωρισμού για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια.