“Στο νέο περιβάλλον, έτσι όπως διαμορφώνεται, οι τράπεζες θα πρέπει να υποστηρίξουν μόνο όσες επιχειρήσεις μπορούν να τα καταφέρουν την επόμενη μέρα. Άλλωστε μην ξεχνάτε ότι διαχειριζόμαστε λεφτά των καταθετών και όχι δικά μας”. Την επισήμανση αυτή κάνει μία ημέρα μετά τη γενική συνέλευση της τράπεζας ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Eurobank κ. Χρήστος Μεγάλου σε συνέντευξή του στο “business stories”. Ο κ. Μεγάλου, αναφερόμενος στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, θεωρεί ότι “επιτέλους βγήκαμε στο ξέφωτο”.
Στον Γιώργο Ι. Δημητρομανωλάκη
“Με δεδομένο ότι θα έχουμε στο εξής σταθερά θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η ικανότητα κάθε τράπεζας να διαχειριστεί το προβληματικό χαρτοφυλάκιό της θα κάνει και τη διαφορά μεταξύ τους”
– Πιστεύετε ότι έχουν περάσει πια οι δύσκολες εποχές για την Ελλάδα;
Η Ελλάδα έχει αφήσει πίσω της την κορύφωση της κρίσης και, κυρίως, έχει ξεπεράσει οριστικά τον κίνδυνο εξόδου από το ευρώ. Με δεδομένη την επίτευξη δίδυμων πλεονασμάτων (στον Προϋπολογισμό και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών) και με ορατή την προοπτική επιστροφής σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης ύστερα από έξι χρόνια βαθιάς ύφεσης μπορούμε βάσιμα να υποστηρίξουμε πως η χώρα μας βγαίνει επιτέλους στο ξέφωτο. Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν θα έχουμε υποτροπή στην αστάθεια, ταλαντεύσεις και υπαναχωρήσεις. Το μάθημα της κρίσης όμως είναι ξεκάθαρο: δεν υπάρχουν εύκολες εποχές. Το πληρώσαμε πολύ ακριβά για να το ξαναπάθουμε.
– Ναι, αλλά για να ξαναβγούμε στο ξέφωτο, όπως λέτε, μήπως χρειάζεται και η περικοπή του χρέους;
Η διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους δεν αποτελεί ελληνικό αίτημα. Είναι απόφαση την οποία έχουν ήδη λάβει από κοινού τα μέλη του Eurogroup στις 27 Νοεμβρίου του 2012 και έχουν δεσμευτεί πως «θα μελετήσουν περαιτέρω μέτρα και αρωγή (…) για τον σκοπό της επίτευξης μιας περαιτέρω αξιόπιστης και βιώσιμης μείωσης της αναλογίας ελληνικού χρέους προς ΑΕΠ». Η Ελλάδα εκπληρώνει όλες τις προϋποθέσεις που είχαν τεθεί γι’ αυτό. Η ονομαστική μείωση του χρέους είναι ένας, αλλά όχι ο μόνος τρόπος για την ελάφρυνση του και, πάντως, το βασικό είναι η εξασφάλιση της βιωσιμότητας. Η διαδικασία είναι δρομολογημένη και οι εταίροι θα πρέπει να τηρήσουν τη δέσμευσή τους, όπως κάναμε κι εμείς.
– Εξαιτίας της κρίσης, τα εξυπηρετούμενα δάνεια των τραπεζών εκτιμάται ότι έχουν υπερβεί το 35% των συνολικών δανείων που έχει χορηγήσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Πώς θα καταφέρουν οι τράπεζες να τα μειώσουν;
Εσείς θα προχωρήσετε σε haircut των επιχειρηματικών δανείων; Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η διαχείριση των NPLs είναι η μεγάλη πρόκληση που έχουν μπροστά τους όλες οι ελληνικές τράπεζες. Στη Eurobank το έχουμε θέσει ως υπ’ αριθμόν 1 προτεραιότητα και κινούμαστε ήδη με ταχύτητα. Ήμασταν η πρώτη τράπεζα που δημιούργησε μια ανεξάρτητη μονάδα με αποκλειστική αρμοδιότητα και αντικείμενο τη διαχείριση προβληματικών δανείων και, ταυτόχρονα, μια άλλη ειδική μονάδα για να βοηθήσουμε πελάτες που έχουν μεν σοβαρά προβλήματα, αλλά και δυνατότητες να ανακάμψουν. Έτσι, ενοποιούμε και αξιοποιούμε την τεχνογνωσία μας στη διαχείριση του προβληματικού δανεισμού και απελευθερώνουμε επιχειρηματικές μονάδες για να αναπτύξουν τις βασικές τους δραστηριότητες. Σε ό,τι αφορά δάνεια μεγάλης κλίμακας στα οποία εμπλέκεται το σύνολο πρακτικά του τραπεζικού συστήματος, σε συνεργασία με τις άλλες τράπεζες αναλαμβάνουμε κοινές πρωτοβουλίες για τη διαχείρισή τους και την ανασυγκρότηση κλάδων και επιχειρήσεων. Με δεδομένο ότι θα έχουμε στο εξής σταθερά θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η ικανότητα κάθε τράπεζας να διαχειριστεί το προβληματικό χαρτοφυλάκιό της θα κάνει και τη διαφορά μεταξύ τους.
– Υπάρχει όμως ένα κεντρικό ζήτημα. Πιστεύετε ότι οι τράπεζες πρέπει να οδηγήσουν σε κλείσιμο όσες επιχειρήσεις δεν μπορούν να καταφέρουν να αντεπεξέλθουν λόγω των μεγάλων δανείων που έχουν;
Καμία τράπεζα δεν θέλει να οδηγεί σε αδιέξοδο πελάτες της. Άλλωστε κάθε τέτοια απόφαση έχει κόστος και για τις ίδιες τις τράπεζες. Ωστόσο, είναι σαφές πως η αλλαγή εποχής μετά την κρίση σημαίνει ότι στο νέο περιβάλλον θα μπορέσουν να ανταποκριθούν μόνον όσοι καταφέρουν να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις του. Και βέβαια οι τράπεζες δεν μπορούν να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν επιχειρήσεις όταν βλέπουν ότι δεν έχουν εύλογες προοπτικές να τα καταφέρουν. Αυτή είναι η ευθύνη της τράπεζας απέναντι στην κοινωνία ευρύτερα αλλά και συγκεκριμένα απέναντι στο άλλο μεγάλο τμήμα της πελατείας μας, την καταθετική μας βάση. Γιατί θυμίζω κάτι που ορισμένες φορές φαίνεται να ξεχνάμε στη συζήτηση γύρω από τις τραπεζικές πρακτικές, ότι δηλαδή τα χρήματα που δανείζουμε είναι κατά βάση αυτά που μας έχουν εμπιστευτεί οι καταθέτες μας και έχουμε ευθύνη για τη χρηστή, λελογισμένη και σώφρονα διαχείρισή τους.
– Σε λίγους μήνες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα γνωστοποιήσει τα αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών stress tests. Η Eurobank θα χρειαστεί νέα κεφάλαια; Θα πάτε δηλαδή σε νέα αύξηση μετοχικού κεφαλαίου; Η αγορά πιστεύει ότι οι ελληνικές τράπεζες είναι επαρκώς κεφαλαιοποιημένες σήμερα, όπως προκύπτει από την εξέλιξη της τιμής των μετοχών τους. Στα νέα stress tests της ΕΒΑ η Eurobank προσέρχεται από πλεονεκτική θέση. Εχουμε τον υψηλότερο δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, 17,7% (CT1), δύο ολόκληρες μονάδες υψηλότερο από την αμέσως επόμενη τράπεζα, κι αυτό είναι ένα σημαντικό περιθώριο ασφαλείας. Επίσης, στην άσκηση της EBA λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του αναβαλλόμενου φόρου που μας δίνει ένα πρόσθετο «μαξιλάρι» ύψους 2,5 δισ. ευρώ έναντι των stress tests της Τραπέζης της Ελλάδος, στα οποία υπολογιζόταν μόνο το 20% της αναβαλλόμενης φορολογίας. Ωστόσο, κάθε stress test έχει τις ιδιαιτερότητές του και οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα τα ενδεχόμενα. Οι επενδυτές μας, που έχουν μεγάλη διεθνή εμπειρία, έκαναν due diligence. Σχημάτισαν πλήρη εικόνα και έχουν εμπιστοσύνη. Επίσης διαθέτουν εξαιρετικά υψηλή οικονομική επιφάνεια. Μετά την ολοκλήρωση των stress tests της ΕΚΤ και ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς θα εξεταστεί και θα κριθεί κατά πόσον η Eurobank θα μπορούσε να αναλάβει πρωτοβουλία για περαιτέρω κινήσεις εφόσον συντρέχουν προϋποθέσεις περαιτέρω συγκέντρωσης του τραπεζικού συστήματος.
– Το νέο πλάνο αναδιάρθρωσης της τράπεζας περιλαμβάνει κλείσιμο καταστημάτων, νέα εθελούσια έξοδο και πώληση θυγατρικών;
Ο μετασχηματισμός του επιχειρηματικού μοντέλου της Eurobank έχει πολλές πτυχές. Η βελτιστοποίηση του δικτύου μας συνδέεται κατεξοχήν με την εξασφάλιση των συνεργιών μετά την απορρόφηση του Τ.Τ. και, στο πλαίσιο αυτό, προχωρούμε σε συγχωνεύσεις καταστημάτων κατά περίπτωση και με λειτουργικά κριτήρια αποδοτικότητας. Η σχετικά πρόσφατη εθελούσια αποχώρηση υπαλλήλων της Eurobank μείωσε το προσωπικό κατά 1.072 άτομα και έχουμε ετήσιο όφελος 61 εκατ. ευρώ με ένα one-off κόστος της τάξης των 86 εκατ. ευρώ. Επομένως, η μείωση του κόστους παραμένει προτεραιότητα αλλά δεν είναι ένας μονοσήμαντος στόχος.
– Πληροφορίες αναφέρουν ότι κάποια από τα funds που επένδυσαν στη Eurobank μέσω της πρόσφατης αύξησης μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας έχουν αυξήσει τη θέση τους με την αγορά και άλλων μετοχών. Ποια funds είναι αυτά και ποιες οι προθέσεις τους;
Μετά την πρόσφατη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου, η Eurobank, εκτός από ιδιωτική, είναι η πιο διεθνής ελληνική τράπεζα. Εκτός από τους βασικούς μας επενδυτές, τους λεγόμενους cornerstone investors, αυτό που έκανε μεγάλη εντύπωση στους διεθνείς επενδυτικούς κύκλους -μου το ανέφεραν επανειλημμένα στο Λονδίνο- ήταν η ποιότητα του βιβλίου προσφορών για τη Eurobank. Πρακτικά, δεν υπάρχει μεγάλος διεθνής επενδυτής που να μην είναι τοποθετημένος στην τράπεζα. Ξέρουμε ότι στενοχωρήσαμε αρκετούς γιατί ήθελαν περισσότερες μετοχές – είχαμε και σχετικά παράπονα που ήταν ένας ευχάριστος πονοκέφαλος. Πράγματι αρκετοί αγόρασαν αμέσως μετά, όπως τους προτείναμε, στην ελεύθερη αγορά και συνεχίζουν να δίνουν εντολές για αγορές. Είναι θεσμικοί επενδυτές που τοποθετούνται με μακροχρόνιο ορίζοντα και αναζητούν αποδόσεις με βάση την αξία μιας επιχείρησης και όχι τις συγκυριακές διακυμάνσεις της τιμής της. Δεν μπορώ βέβαια να τους κατονομάσω. Τους ευχαριστούμε, όμως, για την εμπιστοσύνη και θα κάνουμε το καλύτερο για να φανούμε αντάξιοί της.