Εκ πρώτης όψεως, η σημερινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας -έστω και εάν είναι η πρώτη στην οποία συμμετέχει ο Γιάννης Στουρνάρας από τη θέση του νέου διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος- είναι μόνο διαδικαστική. Ο Mario Draghi εξαπέλυσε το δικό του “μπαζούκα” τον περασμένο μήνα, με τα επιθετικά μέτρα που ανακοίνωσε για την τόνωση της ανάπτυξης και του πληθωρισμού και πλέον δεν αναμένεται να δώσει άλλες ειδήσεις.
Όμως, όπως συνήθως συμβαίνει σε αυτές τις συνεδριάσεις, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, και αυτές τις περισσότερες φορές κρύβονται στην καθιερωμένη συνέντευξη τύπου.
Οι δημοσιογράφοι περιμένουν με το δάχτυλο στη σκανδάλη για να θέσουν στον πρόεδρο της ΕΚΤ τις εξής ερωτήσεις:
* Θα υπάρξουν άλλες λεπτομέρειες για τα φθηνά δάνεια της ΕΚΤ προς τις τράπεζες (LTRO);
Δημοσιογράφοι και αναλυτές περιμένουν τις όποιες πρόσθετες πληροφορίες για το πρόγραμμα του φθηνού, 4ετούς δανεισμού που ανακοινώθηκε τον Ιούνιο, με στόχο την τόνωση των χορηγήσεων προς τις επιχειρήσεις. Κυρίως, θέλουν να δουν το πώς σκοπεύει η ΕΚΤ να διασφαλίσει ότι η ρευστότητα την οποία θα δώσει στις τράπεζες θα κατευθυνθεί πράγματι στις επιχειρήσεις. Υπό τους όρους του προγράμματος, οι τράπεζες που δεν θα επιτύχουν να αυξήσουν τα δάνειά τους, θα είναι αναγκασμένες να αποπληρώσουν τα χρήματα που πήραν από την ΕΚΤ πρόωρα. Αλλά όπως σημειώνει ο οικονομολόγος της UniCredit Marco Valli, ακόμα και αυτές θα έχουν ένα “διετές παράθυρο για να επιδοθούν σε carry trades” (όπου ουσιαστικά θα δανείζονται φθηνό χρήμα από την ΕΚΤ για να το ρίξουν σε επενδύσεις με υψηλότερες αποδόσεις, όπως π.χ. τα κρατικά ομόλογα).
* Και τι γίνεται με το σχέδιο για την αγορά τιτλοποιήσεων;
Τον Ιούνιο, ο Mario Draghi ανακοίνωσε ότι η ΕΚΤ θα εντείνει την προετοιμασία της για να αγοράσει τιτλοποιήσεις δανείων. Όπως εκτιμά η αγορά, δεν πρόκειται να είναι σε θέση να εφαρμόσει ένα τέτοιο σχέδιο πριν να περάσουν αρκετοί μήνες, αλλά παρόλα αυτά, οι δημοσιογράφοι θα ζητήσουν από τον κεντρικό τραπεζίτη να δώσει περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα αυτό. Σύμφωνα με την Astrid Schilo, της Exane BNP Paribas, η αγορά τιτλοποιήσεων θα γίνει όταν η εποπτεία έχει αλλάξει, ώστε να υπάρχει κάποια διαφάνεια ως προς τα δάνεια. Και κατά την εκτίμηση της Schilo, αυτό είναι απίθανο να συμβεί πριν από τις αρχές του 2015.
* Ποιες είναι οι δεσμεύσεις της ΕΚΤ για τα επιτόκια (Forward Guidance);
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ έχει υπονοήσει ότι τα επιτόκια του ευρώ θα παραμείνουν στα σημερινά, πολύ χαμηλά επίπεδα για διάστημα έως και 4 ετών. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει το χαμηλό κόστος χρήματος ακόμα και μετά τις αυξήσεις επιτοκίων της Fed και της Τράπεζας της Αγγλίας. Η σημερινή συνεδρίαση δεν αποκλείεται να φανερώσει πόσα ακόμα από τα 24 μέλη του δ.σ. της ΕΚΤ συμμερίζονται τη στάση του Draghi.
* Τι θα πει ο Draghi για την ποσοτική χαλάρωση;
Το ΔΝΤ πιέζει την ΕΚΤ να εξετάσει ένα πρόγραμμα αγοράς ομολόγων και η ίδια η κεντρική τράπεζα δηλώνει ότι αυτό είναι μία από τις επιλογές της. Όμως, όλες οι εκτιμήσεις λένε ότι ο Draghi δεν βιάζεται να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, η οποία είναι “κόκκινο πανί” για τους Γερμανούς. Πάντως, στη σημερινή συνεδρίαση δεν αποκλείεται να δώσει κάποιες περισσότερες πληροφορίες για τις συνθήκες που θα τον οδηγούσαν να εφαρμόσει την ποσοτική χαλάρωση.
* Τι θα γίνει με το ευρώ;
Το κοινό νόμισμα υποχώρησε όταν η ΕΚΤ ανακοίνωσε τα μέτρα της, στις 5 Ιουνίου, αλλά αυτή η πτώση δεν κράτησε. Αυτό σημαίνει ότι ο Draghi πιέζεται ακόμα περισσότερο να αποδυναμώσει το νόμισμα, ώστε να τονώσει τις εξαγωγές και τον πληθωρισμό. “Το ευρώ είναι υπερτιμημένο, και αυτό είναι κακό για τη βιομηχανία και την ανάπτυξή μας”, έχει πει ο Γάλλος πρωθυπουργός Manuel Valls. Σήμερα, ο Draghi θα πιεστεί να ξεκαθαρίσει εάν συμφωνεί με την άποψη των Γάλλων.
Η πιο σημαντική ερώτηση για την Ελλάδα και τις τράπεζές της
Το μπαράζ των θετικών εκθέσεων που δημοσιεύτηκαν το τελευταίο διάστημα για τις ελληνικές τράπεζες αποδεικνύει ότι τα όσα θα πει αύριο στη Φρανκφούρτη ο Mario Draghi έχουν άμεση σχέση με την ελληνική οικονομία και τον τραπεζικό της κλάδο.
Από τις αρχές του Ιουνίου, οι περισσότεροι μεγάλοι οίκοι συμφωνούσαν στην εκτίμηση ότι οι ελληνικές τράπεζες δικαιούνται, με βάση τα μεγέθη τους, φθηνά δάνεια έως και 10 δισ. ευρώ από την ΕΚΤ, στο πλαίσιο του προγράμματος LTRO.
Και στις αναλύσεις τους τόνιζαν ότι η ελληνική τραπεζική αγορά είναι μία από εκείνες που θα ωφεληθεί περισσότερο (σε σχέση με το μέγεθός της) από τα μέτρα του Draghi. Συνεπώς, οι όποιες πρόσθετες πληροφορίες δώσει ο κεντρικός τραπεζίτης για το πρόγραμμα αυτό, αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τις προοπτικές του κλάδου και ενδεχομένως τις μετοχές των τραπεζών στο χρηματιστηριακό ταμπλό.
Συγκεκριμένα, η Morgan Stanley έχει υπολογίσει ότι η ρευστότητα που θα πέσει στο τραπεζικό σύστημα της περιφέρειας, ως αποτέλεσμα των κινήσεων Draghi, ανέρχεται έως και σε 155 δισ. ευρώ. Ο οίκος εκτιμά ότι οι ισπανικές τράπεζες μπορούν να πάρουν έως 54 δισ. ευρώ, οι ιταλικές έως 75 δισ. ευρώ και οι ελληνικές έως 10 δισ. ευρώ. Εάν συνυπολογιστούν και τα δάνεια προς τις τράπεζες της Κύπρου και της Σλοβενίας, τότε το συνολικό ποσό που θα πέσει στην περιφέρεια ανεβαίνει στα 159 δισ. ευρώ.
Η Goldman Sachs, από την πλευρά της, συνυπολογίζει και το δεύτερο στάδιο του LTRO (κατά την περίοδο Μαρτίου 2015 έως Ιουνίου 2016) και έτσι υπολογίζει ότι τα φθηνά δάνεια που μπορούν να λάβουν οι ελληνικές τράπεζες φτάνουν έως και στα 21 δισ. ευρώ.
Μάλιστα, τελευταία έκθεση της Morgan Stanley, την οποία δημοσίευσε τη Δευτέρα το Newmoney.gr, δείχνει πως οι κινήσεις του Draghi επηρεάζουν σημαντικά τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο και με έναν έμμεσο, αλλά ουσιαστικό τρόπο. Ο οίκος εκτιμούσε ότι η αγορά έχει υποτιμήσει το όφελος που θα έχει ο κλάδος από τα μέτρα του Mario Draghi, κυρίως μέσω της σημαντικής μείωσης του κόστους καταθέσεων και κατ’ επέκταση της ενίσχυσης των περιθωρίων.
Η Morgan Stanley κάνει λόγο για μείωση του spread των καταθέσεων κατά 190 μονάδες βάσης έως το 2016. Αυτή τη στιγμή, το κόστος χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών είναι το υψηλότερο στην ευρωπαϊκή περιφέρεια και με διαφορά, επομένως, ο κλάδος αναμένεται να είναι ένας από τους βασικούς ωφελημένους των μέτρων του Draghi.
Ειδικότερα, οι αναλυτές περιμένουν τη μείωση των επιτοκίων στις προθεσμιακές καταθέσεις κατά 100 μονάδες βάσης φέτος, με αποτέλεσμα οι εκτιμήσεις τους για τα έσοδα από τόκους των ελληνικών τραπεζών να κυμαίνονται σε επίπεδα κατά 12-16% υψηλότερα των προβλέψεων της αγοράς για το 2014. Η ομαλοποίηση του κόστους καταθέσεων εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί, με αποτέλεσμα το spread των προθεσμιακών να υποχωρήσει από τα υψηλά των 400 μονάδων βάσης που ήταν το δεύτερο εξάμηνο του 2012 σε μέσο όρο 60 μονάδων βάσης έως το 2018.