Της Μαριάννας Τζάννε
Πρόσθετες εγγυήσεις προς την ΕΤΕΠ για να ξεπαγώσουν τα τελευταία υπό κατασκευή τμήματα του αυτοκινητόδρομου Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα.
Με πρόσθετη επιδότηση του έργου Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα από το Ελληνικό Δημόσιο προβλέπεται να οριστικοποιηθεί η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, της κοινοπραξίας Μορέας και του Δημοσίου προκειμένου να αποπερατωθεί το 8% του αυτοκινητόδρομου που έχει σταματήσει μετά το πάγωμα της χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕΠ).
Παρά τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις, η συμφωνία δεν έχει κλείσει, ωστόσο η βάση των συζητήσεων στις οποίες φαίνεται να καταλήγουν οι τρεις πλευρές είναι η καταβολή πρόσθετων εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου που θα δοθούν κατά την περίοδο λειτουργίας του έργου στην περίπτωση που ο παραχωρησιούχος εμφανίσει αδυναμία εξυπηρέτησης των δανείων λόγω χαμηλού κυκλοφοριακού φόρτου.
Από την πλευρά των εργολάβων διαρρέεται τις τελευταίες ημέρες ότι η πρόσθετη επιδότηση που θα καταβληθεί στο έργο θα φτάσει τα 300 εκατ. ευρώ. Από το υπουργείο Υποδομών, όμως, σημειώνουν ότι τα νούμερα δεν έχουν οριστικοποιηθεί και ότι η συμφωνία προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε περίπου ενάμιση μήνα. Ο λόγος είναι ότι το ακριβές ποσό που θα είναι η χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου θα καθοριστεί από μια σειρά παραμέτρων όπως η συνολική κίνηση του δρόμου, η κίνηση ανά σταθμό, ο ρυθμός ανάκαμψης της κίνησης, το επίπεδο των λειτουργικών δαπανών, η πορεία της ελληνικής οικονομίας κ.ά. – ένα παζλ δηλαδή η σύνθεση του οποίου θα διαμορφώσει το τελικό ποσό.
Στη Βουλή το φθινόπωρο
Με τα δεδομένα αυτά το έργο θα οδηγηθεί προς κύρωση στη Βουλή το προσεχές φθινόπωρο, καθώς για να περάσει από το Ελληνικό Κοινοβούλιο θα πρέπει να προηγηθεί η έγκριση από την Ε.Ε. και το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Εφόσον τελικά το χρηματοδοτικό κενό που θα καλύψει το Δημόσιο προσδιοριστεί σε αυτά τα επίπεδα (300 εκατ. ευρώ) και υπολογιστεί και η επιδότηση που προβλέπεται να καταβάλει ούτως ή άλλως το Δημόσιο λόγω της χαμηλής κυκλοφορίας του δρόμου, που σε τρέχουσες τιμές προσδιορίζεται στα 199 εκατ. ευρώ ως μέγιστη επιδότηση, τότε συνολικά η πρόσθετη χρηματοδοτική συμβολή στο έργο θα φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ μέχρι το 2038, οπότε υπολογίζεται η διάρκεια της παραχώρησης. Αρμόδιες πηγές σημειώνουν πάντως ότι δύσκολα θα καταβληθεί το σύνολο της πρόσθετης συμβολής του Δημοσίου, καθώς εκτιμάται βελτίωση της κυκλοφορίας περιορίζοντας τα ελλείμματα και το χρηματοδοτικό κενό του έργου.
Τα έργα Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα και Λεύκτρο – Σπάρτης, συνολικού μήκους 205 χλμ., ήταν από τα πρώτα που ξεκίνησαν να κατασκευάζονται μεταξύ των οδικών αξόνων το 2008, με στόχο να παραδοθούν τέσσερα χρόνια αργότερα. Στην πορεία όμως οι καθυστερήσεις λόγω απαλλοτριώσεων και αρχαιολογικών ευρημάτων ανέτρεψαν το χρονοδιάγραμμα, το οποίο με βάση το τελευταίο σενάριο προέβλεπε την παράδοση του έργου στα τέλη του έτους. Ο Μορέας έμεινε έξω από το πακέτο διαπραγμάτευσης των τεσσάρων άλλων οδικών αξόνων που κυρώθηκαν από τη Βουλή τον περασμένο Δεκέμβριο (Ολυμπία Οδός, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, Ιόνια Οδός, Ε65), καθώς τα προβλήματα χρηματοδότησης προέκυψαν εκ των υστέρων.
Η παραχώρηση της Πελοποννήσου, για την οποία έχει ολοκληρωθεί το 92% του έργου, έχει περιπέσει στη δίνη των τραπεζών από το περασμένο καλοκαίρι όταν η ΕΤΕΠ σταμάτησε τη ροή χρηματοδότησης θεωρώντας επαχθές το κυκλοφοριακό μοντέλο του αυτοκινητόδρομου που κατασκευάζεται από τον όμιλο Ελλάκτωρ με τη συμμετοχή της Ιντρακόμ Συμμετοχών και της J&P Αβαξ. Αιτία ήταν η πτώση περίπου κατά 50% των εσόδων, η οποία ανέτρεψε το χρηματοδοτικό μοντέλο του έργου παρά τις διαβεβαιώσεις τότε τόσο του υπουργού υποδομών Μιχάλη Χρυσοχοΐδη όσο και του τέως υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα προς την ΕΤΕΠ ότι το έργο θα στηριχθεί με εγγυήσεις του Δημοσίου. Τα προβλεπόμενα έσοδα από τα διόδια της παραχώρησης το 2007 ήταν 45 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Σήμερα τα αντίστοιχα νούμερα έχουν υποχωρήσει στα 22 εκατ. ευρώ, με πρόβλεψη για δραματική συρρίκνωση στο μέλλον που, κατά αρμόδιες πηγές του υπουργείου Υποδομών, είναι πέρα για πέρα ακραία απαισιόδοξες.
Νέα δεδομένα
Οι χαμηλές προβλέψεις της ΕΤΕΠ για την κυκλοφορία του δρόμου, οι οποίες επηρέασαν και τη στάση των εμπορικών τραπεζών, προκαλούν τον κίνδυνο ο παραχωρησιούχος να μην μπορεί στο στάδιο της λειτουργίας του έργου να αποπληρώσει τα δάνεια προς τους πιστωτές του. Οπως είναι φυσικό, αυτό προκαλεί νέα δεδομένα στο χρηματοδοτικό μοντέλο της παραχώρησης, ενώ έχει παγώσει επί μήνες την κατασκευή. Σημειώνεται ότι για την ολοκλήρωση του έργου απομένει η περιμετρική της Καλαμάτας και το τμήμα Λεύκτρο – Σπάρτη, από το οποίο είναι ήδη έτοιμα τα 44 από τα 50 χλμ. Με τις καθυστερήσεις πάντως που υπάρχουν εκτιμάται ότι για την ολοκλήρωση του έργου θα δοθεί και νέα παράταση, με τις αποζημιώσεις να τρέχουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μορέας βρίσκεται σε μακρά δικαστική διαμάχη με το Ελληνικό Δημόσιο, μεταφέροντας σε διαιτησία σειρά αιτημάτων για αποζημιώσεις από διαφυγόντα κέρδη. Πρόσφατα το δικαστήριο της επιδίκασε αποζημίωση ύψους 9,5 εκατ. ευρώ λόγω απώλειας εσόδων από τα διόδια Καλαμάτας, Μάναρη, Σπαθοβουνίου, Βελιγοστής και Παραδεισίων, αλλά και καθυστερήσεις στην παράδοση τμημάτων του αυτοκινητόδρομου (π.χ. Αθήναιο – Λεύκτρο).