Της Στεφανίας Σούκη
Μπορεί η χώρα μας, μαζί με την Πολωνία, να είναι ουραγός σε θέματα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στην Ευρώπη- κάτι στο οποίο έχει συντελέσει και η οικονομική κρίση-ωστόσο το ποσοστό των ελληνικών οργανισμών και επιχειρήσεων στην Ελλάδα που επιδεικνύουν ενδιαφέρον για θέματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης έχει αυξηθεί σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.
Σύμφωνα με έρευνα που εκπόνησε η ICAP το διάστημα από τις 12 Μαϊου έως τις 10 Ιουνίου 2014 σε δείγμα 93 εταιρειών από διαφόρους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, στη χώρα μας τα μεγαλύτερα κονδύλια δαπανώνται από τις εταιρείες για τις δράσεις που σχετίζονται με την κοινωνία, καταλαμβάνοντας μερίδιο 31,1% κατά μέσο όρο το 2014 και ακολουθούν το Ανθρώπινο Δυναμικό με μερίδιο 28,9%, το Περιβάλλον με 23,9% και τέλος η Αγορά με 16,1%.
Ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις αντίστοιχες προηγούμενες έρευνες, τη διετία 2012-2013 το υψηλότερο μερίδιο του συνολικού προϋπολογισμού των εταιρειών για δράσεις ΕΚΕ καταλάμβανε η κατηγορία του Ανθρωπίνου Δυναμικού (2012: 32,4%, 2013: 34,3%). Η προαναφερόμενη αλλαγή κατά το τρέχον έτος αποτελεί ένδειξη ότι οι εργοδότες, πέραν του ότι προσπαθούν να διατηρήσουν ικανοποιημένους τους εργαζομένους, βελτιώνοντας το εργασιακό περιβάλλον και αυξάνοντας την παραγωγικότητά τους, δίνουν παράλληλα μεγάλο βάρος στην προσφορά στο κοινωνικό σύνολο, αντιλαμβανόμενοι τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν, λόγω και της τρέχουσας οικονομικής ύφεσης. Στον τομέα του Ανθρώπινου Δυναμικού το 87,5% των επιχειρήσεων του δείγματος δήλωσε ότι παρέχει ίσες ευκαιρίες προς όλους τους εργαζομένους (ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, εθνικότητας κλπ.) σε βαθμό «πολύ» ή «πάρα πολύ».
Στον τομέα των δράσεων ΕΚΕ που αφορούν στην Κοινωνία, η πλειοψηφία των εταιρειών του δείγματος (73,6%) δήλωσε ότι πραγματοποιεί δωρεές και χορηγίες σε χρήμα ή/και είδος (π.χ. για υποστήριξη μη κυβερνητικών οργανώσεων, τοπικής κοινωνίας κλπ.) σε «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικό βαθμό.
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες εταιρείες θεωρούν ότι η ΕΚΕ δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη σε ικανοποιητικό βαθμό από το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων (ανεξαρτήτως μεγέθους).
Ειδικότερα, σε ερώτηση για το βαθμό υιοθέτησης των δράσεων ΕΚΕ κατά μέσο όρο από το σύνολο των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο ποσοστό των εταιρειών του δείγματος (53,6%) θεωρεί ότι ο βαθμός διείσδυσης/εφαρμογής πρακτικών ΕΚΕ στην παρούσα φάση κυμαίνεται σε μέτρια επίπεδα. Το αντίστοιχο ποσοστό στην περσινή έρευνα (2013) κυμαίνονταν στο 76,1%.
Η Ευρώπη
Το 2013 στην Ευρώπη δημοσιεύτηκαν περίπου 1.100 Απολογισμοί Βιωσιμότητας με βάση της διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες του GRI (έναντι 880 το 2010). Το 2012 στην Ελλάδα εκδόθηκαν περί τους 35 Απολογισμούς Βιωσιμότητας βάσει των Κατευθυντηρίων Οδηγιών του GRI. Οι Απολογισμοί που έχουν καταχωρηθεί στο GRI προέρχονται από δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς διαφόρων μεγεθών και δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2013 σε 41 χώρες παγκοσμίως από το διεθνή όμιλο εταιρειών KPMG στις 100 μεγαλύτερες εταιρείες (βάσει πωλήσεων) κάθε χώρας (συνολικό δείγμα: 4.100 επιχειρήσεις), προκύπτουν τα εξής:
– Κατά το 2013, το 71% των εταιρειών του δείγματος δημοσιεύει απολογισμούς Εταιρικής Ευθύνης (είτε μεμονωμένους είτε ενσωματωμένους στις ετήσιες οικονομικές τους εκθέσεις), έναντι ποσοστού 64% το 2011.
-Μεταξύ των 250 μεγαλύτερων εταιρειών παγκοσμίως, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα (93%).
-Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Αμερική (76%) και ακολουθεί η Ευρώπη με 73%. Στις χώρες της Ασίας-Ωκεανίας καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση την τελευταία διετία (2013: 71%, έναντι 49% το 2011).
-Στην Ευρώπη (σε σύνολο 19 χωρών) το υψηλότερο ποσοστό διείσδυσης εμφανίζουν η Γαλλία (99%), η Δανία (99%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (91%). Ωστόσο, σημειώνεται ότι τα ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά που παρατηρούνται σε ορισμένες χώρες (π.χ. Γαλλία, Δανία) οφείλονται και στη νομική υποχρέωση των μεγάλων εταιρειών (από την κυβέρνηση, τα χρηματιστήρια, κλπ.) για τη δημοσίευση εκθέσεων αναφοράς για την Εταιρική Ευθύνη. Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά δημοσίευσης απολογισμών ΕΚΕ είναι η Ελλάδα (με 43% το 2013, έναντι 33% το 2011) και η Πολωνία (με 56% το 2013).
-Τέλος, μεταξύ των 250 μεγαλύτερων εταιρειών παγκοσμίως, το 87% αυτών αναγνωρίζουν στις εκθέσεις ΕΚΕ ορισμένες περιβαλλοντικές και κοινωνικές «δυνάμεις» (megaforces) που επηρεάζουν την επιχείρησή τους. Η κλιματική αλλαγή και η ανεπάρκεια υλικών πόρων εμφάνισαν την υψηλότερη συχνότητα, καθώς αναφέρθηκαν από το 55% και το 47% των εταιρειών αντίστοιχα.
Ελληνικές εταιρείες με έκδοση Απολογισμών ΕΚΕ κατά GRI (2012)
Alpha Bank ΑΕ
Attica AE Συμμετοχών
Coca-Cola 3Ε Ελλάδος ΑΒΕΕ
Comergon SA Risk Managers-Insurance Brokers
Global Sustain EE
Ideales Όμιλος
Interamerican Όμιλος
Intralot AE
Mamidoil Jetoil ΑΕ
Novartis (Hellas) ΑΕΒΕ
S&B Βιομηχανικά Ορυκτά ΑΕ
Vodafone Όμιλος
Wind Ελλάς Τηλεπικοινωνίες ΑΕΒΕ
Αττική Οδός ΑΕ
Γέφυρα ΑΕ
ΔΕΗ ΑΕ
Δημόσια Επιχείρηση Αερίου (ΔΕΠΑ) ΑΕ
Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών ΑΕ
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ
ΕΛΒΑΛ Ελληνική Βιομηχανία Αλουμινίου ΑΕ
Ελληνικά Καλώδια ΑΕ
Ελληνικά Πετρέλαια ΑΕ
Ευρωπαϊκή Πίστη ΑΕΓΑ
Ηρακλής Ανων. Γεν. Εταιρεία Τσιμέντων
Μαρινόπουλος ΑΕ Γενικού Εμπορίου
Μότορ Όιλ (Ελλάς) Διυλιστήρια Κορίνθου ΑΕ
Μυτιληναίος Όμιλος Επιχειρήσεων ΑΕ
ΟΠΑΠ ΑΕ
OTE AE – COSMOTE AE
Πειραιώς Τράπεζα ΑΕ
Σωληνουργεία Κορίνθου ΑΕ
ΤΙΤΑΝ Όμιλος
Χαλκόρ ΑΕ
*Σημείωση ICAP: Ξεχωριστούς απολογισμούς ΕΚΕ, χωρίς ωστόσο τα πρότυπα κατά GRI, εκδίδουν κι άλλες επιχειρήσεις. Ενδεικτικά (μόνο για το έτος 2012) αναφέρονται οι εξής: Αθηναϊκή Ζυθοποιία, Άλφα-Βήτα Βασιλόπουλος, Eurobank EFG, Fourlis Όμιλος Εταιρειών, Interlife Ασφαλιστική, Mellon Όμιλος Εταιρειών, Metro AEBE, Nexans Ελλάς, Νηρεύς Ιχθυοκαλλιέργειες, κ.ά.