(upd)
της Ελένης Στεργίου
Η ΔΕΠΑ θα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης που καταστρώνει η ελληνική πλευρά, σε περίπτωση που δημιουργηθεί πρόβλημα στην τροφοδοσία φυσικού αερίου όταν η Ρωσία αποφασίσει να κλείσει τη στρόφιγγα.
Το βασικό θέμα θα είναι η τροφοδοσία Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου με χώρα κλειδί την Αλγερία. η εξάρτηση της Ελλάδας από το ρωσικό φυσικό αέριο είναι της τάξης του 66%. Εμείς παίρνουμε φυσικό αέριο περίπου 66% από Ρωσία, 17% από Τουρκία, με αγωγό κι αυτό, και περίπου 17% Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο από Αλγερία. Αυτές είναι οι τρεις πηγές της Ελλάδας.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η ΔΕΠΑ σε μία τέτοια περίπτωση θα προβεί στην αγορά φορτίων αερίου για να υπερκαλύψει τις ανάγκες. Σύμφωνα με στελέχη, η εταιρεία αν προβεί στην αγορά 3 μεγάλων φορτίων σε ένα μήνα-ποσότητα που ικανοποιεί επαρκώς τη ζήτηση-τότε το ποσό διαμορφώνεται στα 150 εκατ. Ευρώ, περίπου. Αυτό, ωστόσο, αλλάζει σε περίπτωση που οι τιμές αυξηθούν αρκετά, ενώ αν η διακοπή συνεχιστεί, ο χειμώνας είναι βαρύς και οι τιμές αυξάνονται τότε τα ποσά αλλάζουν και το πρόβλημα θα γίνει πιο έντονο. Επίσης, η ΔΕΠΑ έχει γεμίσει τις δεξαμενές της Ρεβυθούσας με 130.000 κ.μ. υγροποιημένου αερίου LNG, ποσότητα η οποία μπορεί να καλύψει πλήρως τη ζήτηση της εγχώριας αγοράς για δέκα ημέρες. Στο κακό σενάριο το σχέδιο -όπως εκείνο του 2009- προβλέπει μεταξύ άλλων τον περιορισμό των καταναλώσεων των μονάδων φυσικού αερίου και των υψηλά ενεργοβόρων βιομηχανιών. Για την αποφυγή προβλημάτων στην ηλεκτροδότηση, η οποία εξαρτάται κατά 25% προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αύξηση εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και αν χρειαστεί θα εφαρμοστούν προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος. Επίσης, ύστερα από απόφαση της ΡΑΕ βρίσκονται σε καθεστώς ψυχρής εφεδρείας, τρεις παλαιές πετρελαϊκές μονάδες της ΔΕΗ που είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας (όπως ΑΗΣ Αλιβερίου, ΑΗΣ Λαυρίου).
10% αύξηση τιμών (;)
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, οι παρούσες οικονομικές συγκυρίες και οι υφιστάμενες τιμές του LNG στην spot αγορά, στην οποία θα στραφούν τα περισσότερα κράτη-μέλη για να αναζητήσουν φορτία LNG, σε αντιδιαστολή με το ότι συνέβαινε το 2009, είναι ήδη υψηλές. Υπάρχει λοιπόν ενδεχόμενο να παρατηρηθούν και περιπτώσεις όπου, κράτη-μέλη θα βρεθούν σε πλήρες αδιέξοδο ενεργειακά από την έλλειψη ρώσικου φυσικού αερίου, σε ένα ενδεχόμενο μακράς διακοπής των παραδόσεων μέσω Ουκρανίας και ταυτόχρονα ευρωπαικά φορτία LNG από άλλες χώρες, κράτη-μέλη, ευρισκόμενα σε περρίσεια στο ενεργειακό τους ισοζύγιο να πωλούνται στην Ασία σε καλές τιμές.
Τα σενάρια αναφέρουν ότι πολύ πιθανή η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία με βάση τα σημερινά δεδομένα εκτιμάται σε διψήφια ποσοστά, άνω του 10%.
Συσκέψεις σε Ευρώπη και Ελλάδα
Οι υπεύθυνοι ενεργειακών θεμάτων σε όλη την Ευρώπη βρίσκονται σε εγρήγορση για το θέμα του φυσικού αερίου, όπου ήδη έχουν πραγματοποιηθεί μεγάλες συσκέψεις, όπως και στο υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, υπό τον κ. Γιάννη Μανιάτη.
Αυτές τις ημέρες θα πραγματοποιηθεί το νέο ραντεβού των στελεχών του υπουργείου Ενέργειας με τους εμπλεκόμενους φορείς (ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, αλλά και με τη ΔΕΠΑ, ΔΕΗ και τη ΡΑΕ), προκειμένου για να επανεκτιμηθεί η κατάσταση και να γίνει μία καταγραφή των νέων δεδομένων για το θέμα του εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο, λόγω της έντασης των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε., ενώ θα εκτιμηθούν και κίνδυνοι αν συμβεί το κακό σενάριο. Ειδικοί αναφέρουν ότι ένα τέτοιο σενάριο θα προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στον, ενώ θα έχει αντίκτυπο και στην οικονομία. Επίσης, στις 26 Αυγούστου θα γίνει η νέα συνάντηση εμπειρογνωμόνων για το φυσικό αέριο, όπως ανέφερε ο κ. Μανιάτης, στο πλαίσιο του διεθνούς συντονισμού. Το ΥΠΕΚΑ είχε πραγματοποιήσει την πρώτη σύσκεψη αρχές Αυγούστου και ήδη -μαζί με τους εμπλεκόμενους φορείς-είχε δώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για την αντιμετώπιση τυχόν κρίσης.
Η Ελλάδα, ο μηχανισμός και η εξάρτηση
Μάλιστα, ο υπουργός ΠΕΚΑ ζήτησε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου με κοινοτική συγχρηματοδότηση στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που θα πληγούν σε περίπτωση που υπάρξουν προβλήματα στην παροχή αερίου από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προτείνει και τη χρηματοδότηση από τα κοινοτικά ταμεία, που θα εξασφαλίζουν ότι πλεονάζουσες ποσότητες LNG, που έχουν στη διάθεσή τους ευρωπαϊκές εταιρείες, θα πωλούνται σε κράτη – μέλη που τα χρειάζονται, σε λογικές τιμές.
Σήμερα, η Ευρώπη εισάγει το 35%-40% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από την Ρωσία, μέσω διαφόρων αγωγών, ενώ σε μερικές περιπτώσεις Κράτη-Μέλη, όπως η Βουλγαρία για παράδειγμα, εξαρτώνται κατά 100% από το ρώσικο φυσικό αέριο. Στην Ελλάδα, το 60% του φυσικού αερίου που διακινεί η ΔΕΠΑ έρχεται μέσω της Ουκρανίας, ενώ εκτός από την Ελλάδα μέσω Ουκρανίας τροφοδοτείται με φυσικό αέριο σχεδόν η μισή Ευρώπη: Αυστρία, Ουγγαρία, η Τσεχία, Βουλγαρία, Σλοβενία, καθώς και Μαυροβούνιο, Βοσνία, Σερβία, Μολδαβία.
Οι αντίστοιχες εγκαταστάσεις εισαγωγής LNG στην υπόλοιπη Ευρώπη, ακόμη και αν επαρκούσαν για την εισαγωγή LNG με προορισμό τα Βαλκάνια, δεν θα ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό, καθώς δεν υπάρχουν επαρκείς διασυνδετήριοι αγωγοί μεταφοράς, οι οποίοι θα μπορούσαν να μεταφέρουν αυτές τις ποσότητες στα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΚΑ, όπως γίνεται αντιληπτό το ενδεχόμενο μιας μακράς διακοπής του ρώσικου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη -διακοπής ακόμη μεγαλύτερης από αυτήν του 2009 που διήρκεσε δύο εβδομάδες- είναι πιθανό, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα στον ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας αλλά και όλης της Ευρώπης. Σε μια τέτοια περίπτωση η Ελλάδα, μέσω της ΔΕΠΑ και των λοιπών προμηθευτών που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, αλλά και οι άλλοι Ευρωπαίοι εταίροι, μέσω των αντίστοιχων εταιριών, θα πρέπει να αναζητήσουν, κατά μόνας, πιθανόν για μεγάλο χρονικό διάστημα, φορτία LNG και άλλες πηγές τροφοδοσίας. Αυτό θα δημιουργήσει ταυτόχρονη ζήτηση από όλη την Ευρώπη και μεγάλη άνοδο των τιμών, δηλαδή ραγδαία αύξηση του ενεργειακού κόστους, που αποτελεί διαχρονικά το μεγαλύτερο κίνδυνο για την οικονομία και με αμφίβολο αποτέλεσμα εύρεσης φορτίων LNG, ικανών να αντισταθμίσουν την έλλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, αφού η κάθε χώρα έχει διαφορετικές επιπτώσεις στο ενεργειακό της ισοζύγιο από την έλλειψη του Ρώσικου φυσικού αερίου, διαφορετικές διασφαλισμένες ποσότητες LNG μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας, ενώ πολλές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Σλοβακία, και άλλες, δεν έχουν εγκαταστάσεις LNG.
Παράλληλα, χώρες που παραδοσιακά κατέχουν μεγάλα μερίδια και συμβολαιοποιημένες ποσότητες στην αγορά LNG, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο θα έχουν από μέτριες έως μηδενικές επιπτώσεις στο ενεργειακό τους ισοζύγιο από την έλλειψη του Ρώσικου φυσικού αερίου.
Forbes: Η Ελλάδα αναζητά «εναλλακτικές» για προμήθεια φυσικού αερίου
Σε «εναλλακτικές επιλογές» της Ελλάδας, όσον αφορά την προμήθεια φυσικού αερίου, ενόψει των χειμερινών μηνών και σε περίπτωση που η Ρωσία αποφασίσει διακοπή στην προμήθεια, λόγω των εξελίξεων γύρω από την Ουκρανία, αναφέρεται δημοσίευμα στην ηλεκτρονική σελίδα του Forbes.
Κάνοντας αναφορά «στη βαθιά εξάρτηση της Ελλάδας από τη Ρωσία για την προμήθεια φυσικού αερίου, σε ποσοστό 60% της συνολικής εσωτερικής ζήτησης», τονίζεται ότι «η Ελλάδα βρίσκεται σε αναζήτηση λύσεων τόσο εκτός όσο και εντός της χώρας, συμπεριλαμβανομένων νέων συμφωνιών προμήθειας, αλλά και πιθανής εγχώριας παραγωγής».
Στη συνέχεια, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «για την Αθήνα, αυτό θα σήμαινε μεγαλύτερη έμφαση στην προμήθεια φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν και ενίσχυση των αποθεμάτων υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που οδήγησε σε επιστολή από τον υπουργό Ενέργειας, Γιάννη Μανιάτη, προς τον αρμόδιο Επίτροπο για τα Ενεργειακά, Γκίντερ Έτινγκερ, την περασμένη εβδομάδα, με την οποία η Ελλάδα ζήτησε κάποιες διαβεβαιώσεις ότι θα διατεθεί στη χώρα πλεόνασμα υγροποιημένου φυσικού αερίου, σε περίπτωση καθυστέρησης ή διακοπής των εισαγωγών από τη Ρωσία».
Επίσης, διατυπώνεται η άποψη ότι «η αύξηση των αποθεμάτων υγροποιημένου φυσικού αερίου δεν είναι πιθανό να κάνει μεγάλη διαφορά άμεσα, διότι χρειάζονται και οι κατάλληλες υποδομές. Ωστόσο», όπως υπογραμμίζεται, «μακροπρόθεσμα, η Ελλάδα είναι πιθανό να κερδίσει τη στήριξη της ΕΕ για τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών για την αποθήκευση υγροποιημένου φυσικού αερίου, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ενεργειακή ασφάλεια των κρατών-μελών της ΕΕ».
Τέλος, στο δημοσίευμα γίνεται αναφορά στις προσπάθειες της Ελλάδας να αυξήσει την εγχώρια παραγωγή της «ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από δαπανηρές εισαγωγές, αφενός διερευνώντας την ύπαρξη αποθεμάτων φυσικού αερίου και αφετέρου κάνοντας μια συντονισμένη προσπάθεια να καταστεί κόμβος για τη μεταφορά των προσφάτως ανακαλυφθέντων αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, προς την Ευρώπη».