της Ελένης Στεργίου
Από τη δημοπρασία θα προκύπτει η τιμή πώλησης της ενέργειας, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ρεύματος, ενώ η τιμή εκκίνησης θα ορίζεται από τη ΡΑΕ, κάτι το οποίο αποτελεί το νούμερο ένα αντικείμενο “μάχης” μεταξύ βιομηχανιών, ΔΕΗ και προμηθευτών.
Η ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έθεσε την Πέμπτη σε διαβούλευση τη νέα πρόταση για τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς, στην οποία έχουν συμπεριληφθεί οι προτάσεις των φορέων και θα θα διαρκέσει έως τις 15 Σεπτεμβρίου.
Οι δημοπρασίες θα αφορούν συνολικά το 30% – 35% της ετήσιας λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής, ποσοστό που κατά τη ΡΑΕ είναι επαρκές, ώστε οι ανεξάρτητοι προμηθευτές να αναπτύξουν ένα«μίγμα καυσίμων» αντίστοιχου μέσου κόστους ενέργειας με αυτό του κυρίαρχου παίκτη της αγοράς (ΔΕΗ), δίνοντάς τους τη δυνατότητα να τον ανταγωνιστούν ισοδύναμα στην αγορά λιανικής.
Στόχος είναι οι ανεξάρτητοι προμηθευτές να αποκτήσουν πρόσβαση στις φθηνότερες πηγές ηλεκτροπαραγωγής (λιγνίτης και υδροηλεκτρικά) που σήμερα εκμεταλλεύεται αποκλειστικά η ΔΕΗ. Επίσης, λόγω του ανταγωνισμού που θα δημιουργηθεί τόσο μεταξύ των νέων προμηθευτών και της ΔΕΗ και των ανεξάρτητων προμηθευτών μεταξύ τους, πρακτικά θα εκλείψουν οι περιπτώσεις όπου θα είναι δυνατή η αποκόμιση υπερκέρδους από τη χρήση των προϊόντων αυτών .
Όπως αναφέρεται στο κείμενο της ΡΑΕ, “οι προμηθευτές, οι οποίοι θα αποκτούν δικαιώματα χρήσης των ρυθμιζόμενων προθεσμιακών προϊόντων, αναμένεται ότι θα μετακυλύουν το οικονομικό όφελος που προκύπτει από τη χρήση τους στους εγχώριους πελάτες λιανικής, στη βάση του προφίλ κατανάλωσης της κάθε κατηγορίας καταναλωτή, λαμβάνοντας υπ’ όψη την υφιστάμενη κατάσταση, όσον αφορά το επίπεδο των τιμολογίων λιανικής κάθε πελάτη και τις συνθήκες ανταγωνισμού που θα δημιουργηθούν μεταξύ των προμηθευτών».
Διεκρινίζεται ότι ότι οι προμηθευτές, στους οποίους κατακυρώνονται προθεσμιακά προϊόντα μέσω της διαδικασία δημοπράτησης, με τη λήξη της δημοπρασίας, οφείλουν να καταβάλουν στον αντισυμβαλλόμενο πωλητή, μέσω του ΛΑΓΗΕ, προκαταβολή η οποία ανέρχεται σε ποσοστό 1% του χρηματικού ποσού που υπολογίζεται αν πολλαπλασιαστεί η τιμή αναφοράς στην οποία έκλεισε η δημοπρασία με το ποσό ενέργειας που εκχωρήθηκε στον κάθε προμηθευτή, για το χρονικό διάστημα του συγκεκριμένου προϊόντος.
20 Φεβρουαρίου η πρώτη δημοπρασία
Η πρώτη δημοπρασία αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 20 Φεβρουαρίου του 2015 και θα αφορά 800 MWh/ώρα για το 12μηνο διάστημα 01.04.2015-31.03.2016. Κατά την ίδια ημερομηνία θα λάβει χώρα και δημοπρασία τρίμηνου προϊόντος 400 MWh/ώρα για το διάστημα 01.04.2015 έως 30.06.2015. Θα ακολουθήσουν τρεις ακόμα δημοπρασίες, για το τρίμηνο προϊόν των 400 MWh/ώρα, ώστε να καλυφθεί το σύνολο των 1200 MWh/ώρα για το 12μηνο διάστημα 01.04.2015- 31.03.2016.
Δικαίωμα χρήσης προθεσμιακών προϊόντων:
Κάθε προμηθευτής έχει δικαίωμα να χρησιμοποιεί το προθεσμιακό προϊόν για το οποίο έχει πλειοδοτήσει, σύμφωνα με το προφίλ και τις κατηγορίες καταναλωτών που εξυπηρετεί. Συγκεκριμένα, δεκαπέντε (15) ημέρες πριν την αρχή κάθε μήνα, θα υπολογίζονται τα δικαιώματα προθεσμιακών προϊόντων των προμηθευτών. Τα δικαιώματα υπολογίζονται ως οι ποσότητες ενέργειας που καθορίζονται σύμφωνα με το φορτίο των πελατών του κάθε προμηθευτή στις ώρες μη αιχμής της λειτουργίας του συστήματος. Οι πελάτες κάθε προμηθευτή καταγράφονται στη βάση της διαδικασίας αλλαγής προμηθευτών, όπως διεκπεραιώνεται από τους ΔΕΔΔΗΕ/ΑΔΜΗΕ.
Για τις πρώτες δημοπρασίες ορίζεται περίοδος ελαχίστου κατανάλωσης (off-peak) το διάστημα μεταξύ των ωρών 00:00- 10:00 για κάθε ημέρα, από Δευτέρα έως και Παρασκευή (καθημερινές), και 00:00- 24:00 των Σαββάτων και Κυριακών των αντίστοιχων μηνών του προηγούμενου έτους τους οποίους αφορά η δημοπρασία. Για τους πελάτες με ωριαίους μετρητές, καταγράφονται οι 20 μεγαλύτερες καταναλώσεις κατά τη διάρκεια των ωρών ελαχίστου κατανάλωσης του έτους και εξαιρούνται της διαδικασίας υπολογισμού των αντίστοιχων δικαιωμάτων. Στη συνέχεια προσδιορίζεται ανά μήνα η μέγιστη κατανάλωση κατά τη διάρκεια της περιόδου ελαχίστου, η οποία και αποτελεί την κατανάλωση βάσης για την οποία ο προμηθευτής που εκπροσωπεί τον εν λόγω μετρητή δικαιούται χρήση προθεσμιακού προϊόντος, για το σύνολο των ωρών του επόμενου μήνα. Για τους προμηθευτές που εκπροσωπούν μη ωριαίους μετρητές χρησιμοποιείται η μέση ωριαία κατανάλωση του Διασυνδεδεμένου Δικτύου (λαμβάνοντας υπ’ όψη τη διεσπαρμένη παραγωγή και αφού αφαιρεθεί το σύνολο της κατανάλωσης από ωριαίους μετρητές) κατά την ίδια περίοδο ελαχίστου. Στην κατανάλωση αυτή εφαρμόζονται οι εκ των προτέρων υπολογιζόμενοι μηνιαίοι συντελεστές εκπροσώπησης των προμηθευτών. Η κατανάλωση που προσδιορίζεται με τον τρόπο αυτό, ορίζει την ποσότητα σε MWh/ώρα για την οποία ο προμηθευτής δικαιούται χρήση προθεσμιακών προϊόντων για το σύνολο των ωρών του επόμενου μήνα. Οι ποσότητες ενέργειας που έχουν «εκχωρηθεί» μέσω της δημοπρασίας αποτελούν το ανώτερο όριο χρήσης σχετικών δικαιωμάτων από τους προμηθευτές.
Στο πλαίσιο αυτό, ο προτεινόμενος από τη ΡΑΕ σχεδιασμός διακρίνεται σε τρεις (3) φάσεις εφαρμογής:
Φάση Α’: Αφορά τη διάθεση προθεσμιακών προϊόντων μέσω διαδικασίας δημοπράτησης με ρυθμιστικά καθοριζόμενη τιμή εκκίνησης. Μέσω των ρυθμιζόμενων δημοπρασιών θα διατίθενται στους ανεξάρτητους προμηθευτές πακέτα ενέργειας (που αντιστοιχούν σε λιγνιτική και υδροηλεκτρική παραγωγή) για την κάλυψη των αναγκών των πελατών τους. Τα δικαιώματα χρήσης των σχετικών προϊόντων από τους ανεξάρτητους προμηθευτές είναι ρυθμιζόμενα και υπολογίζονται βάσει του φορτίου των πελατών τους σε ώρες μη αιχμής (προϊόντα βάσης).
Φάση Β’: Σε αυτή τη φάση, προϊόντα αντίστοιχα με αυτά της προτεινόμενης προθεσμιακής αγοράς, ή άλλων αντίστοιχων μηχανισμών, είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν για τον περαιτέρω περιορισμό της θέσης ισχύος στην αγορά (market power) των παραγωγών με λιγνιτικούς και υδροηλεκτρικούς σταθμούς, με βασικό σκοπό την αύξηση της ρευστότητας και της συμμετοχής κατά το δυνατόν περισσοτέρων συμμετεχόντων. Στη Φάση Β’ εκτιμάται ότι δεν θα είναι επιβεβλημένη η ρυθμιστική παρέμβαση, με όποια μορφή αυτή τελικά επιλεγεί να εφαρμοστεί, ειδικά όσον αφορά το επίπεδο των τιμών αγοράς των σχετικών προϊόντων, καθώς η αγορά θα έχει αποκτήσει σχετική εμπειρία. Συνεπώς, η ρυθμιστική παρέμβαση θα είναι περιορισμένη, χωρίς βέβαια να αποκλείεται η εκ των υστέρων παρέμβαση για λόγους περιορισμού ενδεχόμενων τακτικών κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης ή εναρμονισμένων πρακτικών. Για την εκκίνηση της φάσης αυτής, απαιτείται να έχει παρατηρηθεί μια σχετική ισορροπία στην αγορά λιανικής και να υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι προσφερόμενες τιμές στους καταναλωτές διαμορφώνονται σε ανταγωνιστικό περιβάλλον, όπου κάθε κατηγορία καταναλωτή μπορεί να ικανοποιεί επαρκώς τις προτιμήσεις της. Συμπερασματικά, ανάλογα με το βαθμό συγκέντρωσης της αγοράς, θα μπορούσε και σε αυτή τη φάση να εξακολουθήσει η ρυθμιζόμενη πρόσβαση προμηθευτών σε προθεσμιακά προϊόντα που σχετίζονται με λιγνιτική και υδροηλεκτρική ηλεκτροπαραγωγή, αλλά μόνο με στόχο τη μείωση της δεσπόζουσας θέσης των κυρίαρχων συμμετεχόντων.
Τελική Φάση: Καταργούνται οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις που ισχύουν στη Φάση Β’. Ανάλογα με το επίπεδο του ανταγωνισμού που έχει επιτευχθεί στην αγορά, εναλλακτικά συμπληρωματικά μέτρα πιθανώς να είναι αναγκαία.