Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου
Επιχειρήματα υπέρ της αγοράς κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ αλλά και της προώθησης του επενδυτικού σχεδίου που ετοιμάζει ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ δίνουν τα τελευταία στοιχεία για τη βουτιά της βιομηχανικής παραγωγής στη Γερμανία, αλλά και τις προβλέψεις του ΔΝΤ για χαμηλότερη παγκόσμια ανάπτυξη.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα προβλήματα της Ευρωζώνης αγγίζουν πλέον και τη γερμανική οικονομία, η οποία επηρεάζεται αρνητικά και από την κρίση στην Ουκρανία και την κόντρα με τη Ρωσία.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι έχει ήδη προαναγγείλει ότι πιθανότατα θα δράσει, αλλά Γερμανοί αξιωματούχοι όπως ο Γιενς Βάιντμαν, επικεφαλής της Bundesbank, δηλώνει κάθετα αντίθετος στις παρεμβάσεις Ντράγκι. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, επίσης, εμφανίζεται αντίθετος στα σχέδια Γιούνκερ να εγγυηθεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επενδυτικά δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Πόσο όμως οι δηλώσεις αυτές συμβαδίζουν με την οικονομική πραγματικότητα η οποία δείχνει να πιέζει τη Γερμανία;
Η Γερμανία ετοιμάζεται για μεγάλο παζάρι εντός της Ευρωζώνης με τη Γαλλία και την Ιταλία να πιέζουν για δημοσιονομική χαλάρωση τη στιγμή που έρχεται στο προσκήνιο και το θέμα του ελληνικού χρέους. Έτσι, ορισμένοι κύκλοι πιστεύουν ότι κατά την πάγια τακτική τους οι Γερμανοί σπεύδουν να υιοθετήσουν αρνητική στάση για όλα, ακόμα και για θέματα που είναι έτοιμοι να αποδεχθούν, ώστε να αυξήσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ, υποχωρώντας μόνο εφόσον εξασφαλίζουν ανταλλάγματα.
Σύμφωνα με το σκεπτικό αυτό, τα αρνητικά μηνύματα που εκπέμπονται από το Βερολίνο δίνουν μεν το στίγμα μιας επικείμενης σκληρής διαπραγμάτευσης αλλά αντανακλούν και τα περιθώρια που υπάρχουν για αλλαγή πολιτικής σε διάφορα επίπεδα.
Η εικόνα στη Γερμανία σταδιακά αλλάζει: Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομίας της χώρας η βιομηχανική παραγωγή, εποχιακά προσαρμοσμένη υποχώρησε 4% τον Αύγουστο σε σχέση με τον Ιούλιο, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση απ’ τον Ιανουάριο του 2009 και πολύ μεγαλύτερη απ’ αυτή που περίμεναν οι αναλυτές (1,5%).
Την ίδια στιγμή, το ΔΝΤ κατέβασε τον πήχυ των προβλέψεών του για την ανάπτυξη παγκοσμίως και ειδικά για την Ευρωζώνη, για την οποία εκτιμά ότι το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 0,8% φέτος και 1,3% του χρόνου (από 1,5% που προέβλεπε τον Ιούλιο). Αντίθετα, για τις ΗΠΑ προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα φτάσει το 2,2% φέτος (1,7% περίμενε τον Ιούλιο) και 3,1% του χρόνου (3% τον Ιούλιο).
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ανάγλυφα τις θετικές συνέπειες που είχε για τις ΗΠΑ το λεγόμενο «τύπωμα χρήματος» και, αντιθέτως, τις επιπτώσεις που είχε για την Ευρωζώνη η συντηρητική νομισματική πολιτική που ακολούθησε μέχρι σήμερα η ΕΚΤ – πολιτική την οποία φαίνεται σταδιακά να εγκαταλείπει.
Τα δεδομένα αυτά συνηγορούν υπέρ του να προχωρήσει και η ΕΚΤ σε «τύπωμα χρήματος» με αγορές κρατικών ομολόγων, επιπλέον των παρεμβάσεων που ήδη κάνει για τη χρηματοδότηση των τραπεζών με αγορές τραπεζικών τίτλων (ABS) και χορήγηση φθηνών δανείων (TLTRO).