Ένα νέο μοντέλο αγορών και τραπεζικών συναλλαγών αρχίζει να διαμορφώνεται, με την τεχνητή νοημοσύνη να αναλαμβάνει διαδικασίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν την άμεση συμμετοχή του καταναλωτή. Η επιλογή προϊόντων, η ολοκλήρωση παραγγελιών και η πραγματοποίηση πληρωμών μπορούν σταδιακά να περάσουν στα χέρια αυτόνομων ψηφιακών βοηθών, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τις επιχειρήσεις, τις τράπεζες και τους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την ευκολία μιας ηλεκτρονικής αγοράς. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται ολόκληρη η αγορά πληρωμών, από τις τεχνολογικές υποδομές και τη διαχείριση των δεδομένων έως την ασφάλεια, την ταυτοποίηση των χρηστών και την ευθύνη για κάθε συναλλαγή. Παράλληλα, στο εσωτερικό των τραπεζών, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ριζικό επανασχεδιασμό λειτουργιών που μέχρι σήμερα απαιτούσαν εκατοντάδες εργαζομένους.
Αυτές οι εξελίξεις βρέθηκαν στο επίκεντρο του Fintech Athens 5.0, με εκπροσώπους της Google Cloud, της Microsoft και της NBG Pay να αναλύουν τις αλλαγές που φέρνουν οι AI agents και τις προϋποθέσεις για την ευρεία αξιοποίησή τους.
Στη συζήτηση, με συντονίστρια την Έφη Μπίτρου, Senior Director και Head of Digital Business της Εθνικής Τράπεζας, συμμετείχαν ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay, ο Moritz Platt, Capital Market Technology Manager της Google Cloud EMEA, και ο Christian Sarafidis, της Microsoft EMEA Financial Services.
Google Cloud: Οι αγορές χωρίς κάρτες και το blockchain
Ένα περιβάλλον στο οποίο οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να εισάγουν στοιχεία καρτών ή να ολοκληρώνουν οι ίδιοι κάθε συναλλαγή περιέγραψε ο Moritz Platt της Google Cloud.
Στο νέο αυτό μοντέλο, οι αυτόνομοι ψηφιακοί βοηθοί (AI agents) θα μπορούν να επικοινωνούν απευθείας με τα συστήματα των εμπόρων, να διεκπεραιώνουν παραγγελίες και να πραγματοποιούν πληρωμές για λογαριασμό των χρηστών.
Η λειτουργία τους, ωστόσο, προϋποθέτει ένα κοινό τεχνολογικό πλαίσιο. Απαραίτητα στοιχεία αποτελούν τα ενιαία πρωτόκολλα επικοινωνίας, οι αποτελεσματικοί μηχανισμοί ασφάλειας και οι σαφείς κανόνες εξουσιοδότησης. Ο καταναλωτής θα πρέπει να ορίζει συγκεκριμένα όρια μέσα στα οποία ο ψηφιακός βοηθός θα έχει τη δυνατότητα να ενεργεί.
Η μετάβαση αυτή δημιουργεί νέες απαιτήσεις και για τις υποδομές που υποστηρίζουν τις πληρωμές.
Ο εκπρόσωπος της Google Cloud επισήμανε ότι τα σημερινά συστήματα έχουν σχεδιαστεί με βάση διαφορετικά δεδομένα, καθώς η εκκαθάριση μιας συναλλαγής συχνά ολοκληρώνεται έπειτα από μία ή δύο ημέρες.
Οι AI agents, αντίθετα, αναμένεται να οδηγήσουν σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό συναλλαγών, με σημαντικό μέρος τους να αφορά μικρά ποσά και μικροπληρωμές. Η αυξημένη συχνότητα και ο διαφορετικός χαρακτήρας αυτών των συναλλαγών δημιουργούν ανάγκη για νέες, περισσότερο ευέλικτες υποδομές.
Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται η επένδυση της Google στην ανάπτυξη υποδομής blockchain πρώτου επιπέδου, η οποία βασίζεται στην τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT) και έχει σχεδιαστεί για την υποστήριξη μεγάλου όγκου συναλλαγών.
Ο Platt αναφέρθηκε και στο ζήτημα της ουδετερότητας των νέων τεχνολογικών υποδομών. Αναγνώρισε ότι οι εταιρείες που τις δημιουργούν έχουν δικά τους εμπορικά συμφέροντα, αλλά υπογράμμισε τη σημασία του διαχωρισμού μεταξύ της βασικής υποδομής και των υπηρεσιών που αναπτύσσονται πάνω σε αυτήν.
Διευκρίνισε ότι η Google Cloud επιδιώκει να παρέχει την τεχνολογική βάση των νέων πληρωμών, χωρίς να αντικαταστήσει τις τράπεζες ή τους ρυθμιζόμενους παρόχους χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.
Microsoft: Οι ψηφιακοί βοηθοί ως νέα πηγή πωλήσεων
Στον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει το ηλεκτρονικό εμπόριο επικεντρώθηκε ο Christian Sarafidis της Microsoft.
Όπως ανέφερε, οι επιχειρήσεις λιανικής αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τους AI agents ως ένα νέο κανάλι πωλήσεων και προσέλκυσης πελατών, το οποίο μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την εμπορική τους απόδοση.
Επικαλούμενος έρευνα της Adobe, σημείωσε ότι οι επισκέπτες που φτάνουν σε ηλεκτρονικά καταστήματα μέσω ψηφιακών βοηθών παρουσιάζουν κατά 60% υψηλότερο ποσοστό μετατροπής των επισκέψεων σε αγορές.
Για τις επιχειρήσεις, οι βασικοί στόχοι παραμένουν η ενίσχυση των πωλήσεων, η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών καταστημάτων και η μείωση του κόστους αποδοχής πληρωμών. Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει ένα επιπλέον εργαλείο για την επίτευξή τους.
Ο Sarafidis περιέγραψε τρεις διαδοχικές φάσεις στην εξέλιξη αυτής της αγοράς.
Η πρώτη αφορά την προσαρμογή των ηλεκτρονικών καταστημάτων, ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν ψηφιακούς βοηθούς. Η δεύτερη περιλαμβάνει την απευθείας επικοινωνία μεταξύ AI agents που εκπροσωπούν τους καταναλωτές και αντίστοιχων συστημάτων των επιχειρήσεων.
Το τρίτο στάδιο είναι η πραγματοποίηση πλήρως αυτόνομων αγορών, χωρίς να απαιτείται η παρέμβαση του καταναλωτή σε κάθε βήμα.
Πρόκειται, πάντως, για μια δυνατότητα που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της ανάπτυξής της. Ο αριθμός τέτοιων συναλλαγών παραμένει εξαιρετικά περιορισμένος, παρά τις δοκιμές που πραγματοποιούνται και σε συνεργασία με διεθνή δίκτυα καρτών.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο εξακολουθεί να είναι η εμπιστοσύνη.
Κάθε ψηφιακός βοηθός, είτε πρόκειται για το Copilot, το ChatGPT ή το Claude, θα πρέπει να διαθέτει αναγνωρίσιμη ταυτότητα και καθορισμένα δικαιώματα λειτουργίας.
Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που θα περιορίζει τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένων πληρωμών και κακόβουλων ενεργειών από άλλους agents.
Ο εκπρόσωπος της Microsoft αναφέρθηκε στην περίπτωση της JPMorgan, υποστηρίζοντας ότι η τράπεζα μπλοκάρει αλληλεπιδράσεις όταν εντοπίζει ότι στην άλλη πλευρά βρίσκεται ψηφιακός βοηθός.
Το παράδειγμα αναδεικνύει τις δυσκολίες της μετάβασης, καθώς το αναγκαίο πλαίσιο ταυτοποίησης και εμπιστοσύνης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
NBG Pay: Οι πληρωμές μετατρέπονται σε υπηρεσίες ανάπτυξης
Τη νέα θέση των παρόχων πληρωμών στο επιχειρηματικό οικοσύστημα περιέγραψε ο Χριστόφορος Χατζόπουλος, CEO της NBG Pay.
Η βασική αλλαγή αφορά τη σταδιακή ενσωμάτωση των πληρωμών στην ίδια την αγοραστική εμπειρία, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να αναζητούν πλέον περισσότερα από μια απλή υπηρεσία αποδοχής συναλλαγών.
Η ταχύτητα πληρωμής και η αξιόπιστη λειτουργία ενός τερματικού εξακολουθούν να έχουν σημασία, αλλά δεν αρκούν για να καλύψουν τις σύγχρονες ανάγκες.
Οι έμποροι ενδιαφέρονται για αύξηση πωλήσεων, καλύτερη διαχείριση ταμειακών ροών, αξιοποίηση δεδομένων και ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Έτσι, το σημείο πώλησης αποκτά σταδιακά διαφορετικό ρόλο. Από ένα μεμονωμένο μέσο διεκπεραίωσης πληρωμών εξελίσσεται σε πλατφόρμα που συγκεντρώνει περισσότερες επιχειρηματικές υπηρεσίες.
Ο επικεφαλής της NBG Pay στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη διασύνδεσης των διαφορετικών τεχνολογικών συστημάτων που χρησιμοποιεί μια επιχείρηση.
Οι πληρωμές, η τιμολόγηση, η παρακολούθηση αποθεμάτων και τα συστήματα επιχειρησιακού σχεδιασμού (ERP) αποτελούν συχνά ξεχωριστές λειτουργίες, γεγονός που αυξάνει την πολυπλοκότητα της καθημερινής διαχείρισης.
Η προτεραιότητα, σύμφωνα με τον Χατζόπουλο, δεν είναι η προσθήκη ολοένα περισσότερων εφαρμογών, αλλά η ενοποίηση και η απλοποίηση των λειτουργιών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αξία ενός παρόχου πληρωμών θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την πραγματική συμβολή του στην ανάπτυξη του πελάτη του και όχι αποκλειστικά από τις τεχνολογικές δυνατότητες των προϊόντων του.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στις συναλλαγές μέσω αυτόνομων ψηφιακών βοηθών, τονίζοντας ότι ο έλεγχος πρέπει να παραμένει στον καταναλωτή.
Στο νέο οικοσύστημα ενδέχεται να συνεργάζονται ή να αλληλεπιδρούν διαφορετικοί agents, οι οποίοι θα λειτουργούν για λογαριασμό καταναλωτών, εμπόρων αλλά και εποπτικών αρχών.
Παράλληλα, ανέδειξε μια πρόσθετη πρόκληση: οι διαφορές στη χρηματοοικονομική παιδεία και στις οικονομικές δυνατότητες των καταναλωτών ενδέχεται να επηρεάσουν τον βαθμό στον οποίο θα μπορούν να αξιοποιούν αποτελεσματικά αυτές τις τεχνολογίες.
Société Générale: Από 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες σε 50 εργαζομένους
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αλλάζει μόνο την επικοινωνία των τραπεζών με τους πελάτες. Μεταβάλλει και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι εσωτερικές τους λειτουργίες.
Επανερχόμενος σε αυτή τη διάσταση, ο Christian Sarafidis της Microsoft υπογράμμισε ότι ο πραγματικός μετασχηματισμός απαιτεί επανασχεδιασμό των τραπεζικών διαδικασιών, αντί για απλή ενσωμάτωση πρόσθετων ψηφιακών εργαλείων.
Οι τράπεζες καλούνται να προχωρήσουν σε αυτή τη μετάβαση ενώ εξακολουθούν να στηρίζονται, σε μεγάλο βαθμό, σε παλαιότερα πληροφοριακά συστήματα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, κρίσιμο βήμα αποτελεί η συγκρότηση μιας ενιαίας βάσης επιχειρησιακής γνώσης, η οποία θα συνδέει τα διαθέσιμα δεδομένα με τις διαδικασίες και τους κανόνες λειτουργίας κάθε οργανισμού.
Μια τέτοια υποδομή θα επιτρέπει στους AI agents να εκτελούν πιο σύνθετες εργασίες, υπό συγκεκριμένους ελέγχους και δικλίδες ασφαλείας.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε το παράδειγμα της Société Générale.
Όπως ανέφερε ο Sarafidis, η γαλλική τράπεζα χρησιμοποιούσε 1.300 εξωτερικούς συνεργάτες για διαδικασίες ταυτοποίησης και ελέγχου πελατών (Know Your Customer – KYC).
Με την αξιοποίηση AI agents, η ίδια εργασία πραγματοποιείται πλέον από 50 άτομα, σύμφωνα με την παρουσίασή του, και μάλιστα με υψηλότερη ποιότητα αποτελέσματος.
Οι υπόλοιποι πόροι κατευθύνονται σε άλλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αναδεικνύοντας το εύρος των αλλαγών που μπορεί να προκαλέσει η συγκεκριμένη τεχνολογία στο τραπεζικό λειτουργικό μοντέλο.
Ο εκπρόσωπος της Microsoft παρουσίασε επίσης την περίπτωση της Commerzbank και της Ava, ενός ψηφιακού βοηθού με ανθρώπινη μορφή.
Η Ava δίνει στους πελάτες τη δυνατότητα να ενημερώνονται για τους λογαριασμούς τους και να ξεκινούν διαδικασίες πληρωμών.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τον Sarafidis, θα είναι η ανάπτυξη τραπεζικών προϊόντων που θα λειτουργούν διαρκώς για λογαριασμό των πελατών, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.
Η προοπτική αυτή μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από την εξυπηρέτηση πελατών, προς ένα μοντέλο στο οποίο οι ψηφιακοί βοηθοί θα αποτελούν ενεργό μέρος των καθημερινών χρηματοοικονομικών διαδικασιών.
Ασφάλεια και εμπιστοσύνη οι προϋποθέσεις της επόμενης ημέρας
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων ήταν η διαπίστωση ότι οι πληρωμές και οι τραπεζικές υπηρεσίες βρίσκονται μπροστά σε ουσιαστικό μετασχηματισμό.
Οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν δυνατότητες αυτοματοποίησης, ταχύτερης εκτέλεσης διαδικασιών και ανάπτυξης νέων υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνουν την ανάγκη για σαφείς κανόνες σχετικά με το ποιος μπορεί να πραγματοποιεί μια συναλλαγή, με ποια εξουσιοδότηση και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και η διατήρηση του ελέγχου από τον χρήστη αναδεικνύονται έτσι σε βασικούς παράγοντες για την ευρύτερη υιοθέτηση των AI agents από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το διεθνές συνέδριο Fintech Athens 5.0 συγκέντρωσε στην Αθήνα εκπροσώπους της χρηματοοικονομικής αγοράς, της τεχνολογίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των επενδύσεων.
Στη φετινή διοργάνωση συμμετείχαν εκπρόσωποι διεθνών ομίλων, όπως οι Amazon, Microsoft, Google και Mastercard, καθώς και πανεπιστημίων και σημαντικών φορέων του χρηματοπιστωτικού κλάδου.
Το συνέδριο διοργανώνεται από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Χρηματοοικονομική Τεχνολογία – Fintech» του ΕΚΠΑ, τη Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης», το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων & Οργανισμών του ΕΚΠΑ, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και το Greek Fintech Hub.
Βασικός στόχος της διοργάνωσης παραμένει η ενίσχυση της δικτύωσης και της ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ επιχειρήσεων, τεχνολογικών εταιρειών, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και επενδυτών, με επίκεντρο τη συμβολή της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας στην ανάπτυξη και την καινοτομία.