Γιατί οι μεγάλοι παίκτες, όπως η ΦΑΓΕ, η Κρι Κρι, η ΜΕΒΓΑΛ και η ΔΕΛΤΑ, παρέα με πλήθος παραγωγών, επενδύουν πλέον σημαντικά ποσά στην εξωστρέφεια και όχι τόσο στη διατήρηση των μεριδίων στη χώρα μας
Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Πρόκειται για ένα 100% made in Greece προϊόν. Για ένα εθνικό καμάρι, το οποίο συχνά οι κυβερνήσεις ξεχνούν (όπως και τη φέτα εξάλλου) αν και μας βγάζει εξαγωγικά ασπροπρόσωπους. Ο λόγος για το ελληνικό γιαούρτι, που χρόνο με τον χρόνο εξελίσσεται σε μια ολοένα πιο δυναμική εξαγωγική δύναμη για τη χώρα. Μεγάλοι παίκτες, όπως η ΦΑΓΕ, η Κρι Κρι, η ΜΕΒΓΑΛ και η ΔΕΛΤΑ, παρέα με πλήθος παραγωγών, επενδύουν πλέον σημαντικά ποσά στην εξωστρέφεια και όχι τόσο στη διατήρηση των μεριδίων στη χώρα μας. Κι αυτό διότι έχουν κατανοήσει πως εκτός συνόρων υπάρχει ένα τεράστιο πεδίο δράσης και ενεργοποίησης. Ενας πλούτος βασισμένος σε μια ελληνική πατέντα, την οποία όμως αν δεν τη φροντίσουν οι κυβερνήσεις, μπορεί να δεχθεί πλήγματα από τους διεθνείς ανταγωνιστές μας. Μια ματιά λοιπόν στις επιχειρηματικές δυνάμεις που κινούν διεθνώς την αγορά γιαούρτης δείχνει ότι το μέλλον στον συγκεκριμένο κλάδο βρίσκεται στις πωλήσεις εκτός Ελλάδος.
ΦΑΓΕ
Δεν είναι άλλωστε τυχαία η πορεία της ΦΑΓΕ. Της βιομηχανίας που εδώ και χρόνια έδειξε τον δρόμο της εξωστρέφειας και η οποία όσο και να μας πληγώνει, με την ενεργοποίησή της στις ΗΠΑ και τον δυτικό, κυρίως, κόσμο αποδεικνύει ότι όταν υπάρχει στόχος και σχέδιο τα πάντα μπορούν να γίνουν. Η εταιρεία των αδελφών Φιλίππου και εσχάτως των παιδιών τους, η οποία παραμένει μια διεθνής οικογενειακή δύναμη, παρουσιάζει υψηλά μερίδια αγοράς τόσο στην Ελλάδα όσο και στις άλλες μεγάλες αγορές στις οποίες δραστηριοποιείται, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία. Τα μερίδια αυτά, όμως, δεν στάθηκαν ικανά να ανατρέψουν μια φθίνουσα πορεία, που στη χώρα μας έφτασε στο 19,3%!
Η πτώση αυτή έχει να κάνει με την έκθεση της επιχείρησης στους κινδύνους της αλυσίδας Μαρινόπουλος που «έπεσε», καθώς και στη γενικευμένη εικόνα αποεπένδυσης που από την πλευρά του γκρουπ υπάρχει στην Ελλάδα. Η αγορά γνωρίζει, εξάλλου, ότι η οικογένεια Φιλίππου δεν κινείται επιθετικά σε επίπεδα μάρκετινγκ και προώθησης στη χώρα μας, καθώς έχει επικεντρωθεί εκτός συνόρων. Για την ακρίβεια, η πατρίδα μας αποτελεί πλέον ένα μέρος μονάχα των δραστηριοτήτων του ομίλου, καθώς η εξωστρέφεια, όπως αυτή σηματοδοτήθηκε από την προ ετών μεταφορά της έδρας της στο Λουξεμβούργο, άλλαξε τη ροή των πραγμάτων.
Συγκεκριμένα, η εταιρεία διείδε τη σημαντική προοπτική ανάπτυξης του στραγγιστού γιαουρτιού ελληνικού τύπου. Αν και τα προϊόντα της βρίσκονται ήδη σε 44 χώρες, η οικογένεια Φιλίππου, κινούμενη επιθετικά, εξετάζει την είσοδό της και σε άλλες αγορές, ενώ την ίδια ώρα αναμένει να λάβει τις άδειες για την κατασκευή του εργοστασίου που έχει ανακοινώσει στο Λουξεμβούργο. Μια μονάδα που θα τη βοηθήσει να μπει δυναμικότερα σε χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης.
Θα πρέπει να πούμε ότι οι πωλήσεις της ΦΑΓΕ διαμορφώθηκαν το 2017 σε 619,6 εκατ. δολάρια, καταγράφοντας μείωση 5,2% σε σύγκριση με το 2016. Η υποχώρηση αυτή αποδίδεται στη μείωση της αξίας πωλήσεων κατά 5,7% τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά 5,2% στην Ελλάδα και κατά 1,5% στην Ιταλία. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση του όγκου πωλήσεων, κατά 8,1% συνολικά, ενώ ειδικά στην Ελλάδα υποχώρησε κατά 19,3%. Ο όγκος πωλήσεων στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 6,5% και στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 10%, ενώ αντιθέτως αυξήθηκε 1,3% στην Ιταλία.
Το ενδιαφέρον, πάντως, είναι ότι παρά την πτώση πωλήσεων, τα καθαρά κέρδη της ΦΑΓΕ ανήλθαν το 2017 σε 86,4 εκατ. δολάρια έναντι 61,5 εκατ. δολαρίων το 2016. Σε ό,τι αφορά, όμως, την Ελλάδα, διαπιστώνεται από το δεύτερο μισό του 2017 ανάκαμψη των πωλήσεων γιαουρτιού, η οποία αποδίδεται στην επαναδραστηριοποίηση του δικτύου της πρώην Μαρινόπουλος.
Η ΜΕΒΓΑΛ
Η ΜΕΒΓΑΛ για καιρό υπήρξε μια δύναμη που επιδίωκε να χτυπήσει τον ανταγωνισμό στην αγορά του γιαουρτιού, πολλές φορές με ορατά τα αποτελέσματα. Με επενδύσεις και πλάνα ανάπτυξης όχι μόνο εντός αλλά και εκτός Ελλάδος, η εταιρεία πήρε μερίδια και στάθηκε επάξια απέναντι στον ανταγωνισμό. Από το 2016 και μετά μάλιστα, όταν η οικογένεια Χατζάκου συνεννοήθηκε με τη ΔΕΛΤΑ, με στοχευμένες κινήσεις, όπως η αύξηση κεφαλαίου και η αναδιάρθρωση των δανείων, η βιομηχανία κοιτάζει με κάπως μεγαλύτερη αισιοδοξία το αύριο.
Ηδη η κυρία Μαίρη Χατζάκου, που επανέκαμψε και ασκεί τη διοίκηση, έχει δώσει το πράσινο φως για σειρά επενδύσεων, οι οποίες κατ’ αποκλειστικότητα στρέφονται στις εξαγωγές. Η ΜΕΒΓΑΛ ήδη ολοκλήρωσε επένδυση 5,3 εκατ. ευρώ, που αφορά κυρίως το τμήμα παραγωγής γιαούρτης στις εγκαταστάσεις της στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης, απ’ όπου παράγεται το νέο στραγγιστό της γιαούρτι. Επρόκειτο για μια επένδυση που η εταιρεία την πίστεψε, καθώς διαβλέπει το άνοιγμα του γιαουρτιού λόγω της πολύ μεγάλης φήμης του προϊόντος παγκοσμίως.
Κοινό μυστικό είναι ότι στόχος της ΜΕΒΓΑΛ είναι να τριπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια το μερίδιό της στο στραγγιστό γιαούρτι από 2,8% που είναι σήμερα.
Με πωλήσεις στο όριο των 100 εκατ. ευρώ και με μειωμένο προσωπικό σχεδόν στο μισό, η εταιρεία μέσω των τοποθετήσεών της στο γιαούρτι ψάχνεται να βρει νέους δρόμους. Συγκεκριμένα, το 2017 ο κύκλος εργασιών της ΜΕΒΓΑΛ διαμορφώθηκε στα 107,7 εκατ. ευρώ και τα λειτουργικά κέρδη πρo φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) σε 8,1 εκατ. ευρώ.
Τα 33,4 εκατ. ευρώ προήλθαν μάλιστα από πωλήσεις στο εξωτερικό, γεγονός που δείχνει και τον δρόμο. Η διοίκηση της ΜΕΒΓΑΛ προβλέπει ότι το 2018 οι πωλήσεις θα διαμορφωθούν στα 121,5 εκατ. ευρώ και τα EBITDA στα 9,5 εκατ. ευρώ. Οι πωλήσεις στο εξωτερικό θα ανέλθουν, σύμφωνα πάντα με τις εκτιμήσεις της διοίκησης, στα 36,7 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 30,2% των συνολικών πωλήσεων.
Ηδη το τετράμηνο του 2018 η εταιρεία καταγράφει ανάπτυξη (σε αξία) της τάξης του 11,3% κόντρα στις τάσεις της αγοράς, η οποία πιέζεται από τη μείωση της κατανάλωσης.
Η Κρι Κρι
Αν υπάρχει μια γαλακτοβιομηχανία που δείχνει πρωτόγνωρη ζωντάνια και κέφι για επενδύσεις εντός της κρίσης στον κλάδο του γιαουρτιού, αυτή είναι η σερραϊκή Κρι Κρι. Ηδη παράγει όλους τους τύπους βιομηχανικού και παραδοσιακού γιαουρτιού, εκ των οποίων περίπου το 60% διοχετεύεται σε αγορές του εξωτερικού, σε ένα ποσοστό-ρεκόρ που επιτεύχθηκε πάρα πολύ σύντομα.
Η βορειοελλαδίτικη εταιρεία παράγει 200 εκατομμύρια μερίδες γιαουρτιού σε ετήσια βάση, ενώ το 30% της παραγωγής εξάγεται σε περισσότερες από 20 χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2017, ο κύκλος εργασιών της Κρι Κρι ανήλθε στα 79 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 24 εκατ. ευρώ ήταν εξαγωγές. Ο στόχος, όμως, είναι ένας: οι εξαγωγές να ξεπεράσουν το 50% των πωλήσεων στα επόμενα χρόνια.
Αυτή είναι η πολιτική του κ. Παναγιώτη Τσινάβου, του ανθρώπου που πήρε μια μικρή οικοτεχνία και τη μετέτρεψε σε βιομηχανία-πρότυπο στα τρόφιμα. Η Κρι Κρι παρασκευάζει τα γιαούρτια της με 100% ελληνικό φρέσκο γάλα ημέρας, που το συλλέγει και το μετατρέπει σε γιαούρτι μέσα σε ένα 24ωρο. Στόχος του πάντοτε ανήσυχου κ. Τσινάβου είναι η τόνωση της εξωστρέφειας, ενώ αυτή τη στιγμή η βιομηχανία του κατέχει τη 2η θέση σε όγκο στην ελληνική αγορά γιαουρτιού και παγωτού.
Η Κρι Κρι εξάγει περίπου το 30% της παραγωγής της σε περισσότερες από 20 χώρες, με μεγαλύτερες αγορές την Αγγλία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, αλλά και με σημαντική παρουσία στις γειτονικές αγορές των Βαλκανίων. Τα προϊόντα της βρίσκονται σε μεγάλες ευρωπαϊκές αλυσίδες όπως Waitrose, Tesco, ASDA, Marks & Spencer, Sainsbury’s Aldi στην Αγγλία, Carrefour, MD, Esselunga στην Ιταλία, Colruyt στο Βέλγιο κ.ά.
Σημειώνεται ότι κατά το πρώτο τρίμηνο της φετινής χρήσης, η εταιρεία πέτυχε αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 27,1%. Τα EBITDA ανήλθαν στα 2,89 εκατ. έναντι 2,22 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2017, ενώ τα καθαρά κέρδη μετά από φόρους διαμορφώθηκαν στα 1,57 εκατ. ευρώ (έναντι 1,14 ευρώ). Στην ελληνική αγορά οι πωλήσεις της εταιρείας έτρεξαν με ρυθμό +17,1%, ενώ οι αγορές του εξωτερικού σημείωσαν αύξηση που αγγίζει το 40%.
Η ΔΕΛΤΑ
Η ΔΕΛΤΑ έχει περάσει από πολλές φάσεις και ανακατατάξεις τα τελευταία χρόνια, όμως μία είναι η σταθερά της: η ανοδική πορεία που συνεχίζουν να καταγράφουν οι εξαγωγές της. Δεν είναι τυχαίο ότι υπήρξε αύξηση πωλήσεων κατά 40% το 2017 σε σχέση με το 2016, μια αύξηση που σαφέστατα βασίστηκε στις εξαγωγές και στο γιαούρτι που τείνει να εξελιχθεί σε… λευκό χρυσό για τη χώρα μας. Ειδικότερα, η αύξηση ήρθε από τη συνεχιζόμενη εμπορική επιτυχία των προϊόντων της ΔΕΛΤΑ στην αγορά της Ιταλίας, όπου ή αύξηση σε τζίρο ήταν 33%, αλλά και από την παρουσία της σε νέες μεγάλες αγορές όπως η Αυστρία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΔΕΛΤΑ έχει εστιάσει, πλην του ελληνικού γιαουρτιού, και σε προϊόντα όπως το εβαπορέ γάλα, με σημαντικά αποτελέσματα στις αγορές της Βορείου Αφρικής.
Η διοίκηση της εταιρείας μάλιστα προ ολίγων ημερών άλλαξε, με τον έμπειρο Βασίλη Γληνό να αναλαμβάνει καθήκοντα διευθύνοντος συμβούλου. Ο κ. Γληνός, στέλεχος με ιδιαίτερα μεγάλη πείρα σε υψηλές διοικητικές θέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, διετέλεσε για εννιά χρόνια Country Director της Tasty Foods στην Ελλάδα και στην Κύπρο και στη συνέχεια για μία πενταετία CEO της Pepsico στις χώρες των Βαλκανίων. Θα πρέπει να σημειώσουμε πως η ΔΕΛΤΑ έχει δώσει μεγάλη έμφαση στην κατηγορία των παιδικών γιαουρτιών και στα βρεφικά είδη.