Βρίσκονται σε πρώτη ζήτηση την περίοδο των Χριστουγέννων, ενώ με την ομορφιά τους ντύνουν το τοπίο και άλλες εποχές του χρόνου, λειτουργώντας στο πλαίσιο εμπορικών κέντρων, πάρκων αναψυχής, ξενοδοχείων ή διαφόρων events. Ο λόγος για τα παγοδρόμια που αποτελούν πάντα, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, μια ευχάριστη νότα προσελκύοντας το ενδιαφέρον μικρών και μεγάλων. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, αυτό το ενδιαφέρον για τα παγοδρόμια έχει διευρυνθεί, κυρίως σε ό,τι αφορά τους χώρους τοποθέτησης, αλλά και ξεπερνώντας τα στενά εποχικά όρια. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια εξειδικευμένη αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται λίγες εταιρείες με μακρά εμπειρία.
Οι εταιρείες
Το εταιρικό σχήμα που περιλαμβάνει τις KK Productions ΙΚΕ και IFEC Rentals Ice Rink Support, συμφερόντων της οικογένειας Καραμαλάκου, είναι ένα από αυτά που ασχολούνται με το συγκεκριμένο αντικείμενο εδώ και χρόνια.
Οπως αναφέρει η επικεφαλής του, είναι και το μόνο σχήμα που κατασκευάζει όλα τα παγοδρόμια και τα συστήματά τους -πλην των μεγάλων ψυκτικών μηχανημάτων- εδώ στην Ελλάδα, έχοντας σχετική πιστοποίηση.
Στη χώρα μας βέβαια δεν υπάρχει κουλτούρα αντίστοιχη των χωρών της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, όπου τα παγοδρόμια είναι ενταγμένα στην καθημερινότητα. Εδώ η μεγάλη πλειονότητα των εγκαταστάσεων είναι εποχική, ενώ δεν υφίσταται ένα μόνιμο παγοδρόμιο Ολυμπιακών διαστάσεων, που θα επέτρεπε τη συστηματική προπόνηση και τη διεξαγωγή αγώνων.
Οι εταιρείες της οικογένειας Καραμαλάκου, πάντως, ετοιμάζονται αυτή την περίοδο πυρετωδώς για να στήσουν τα παγοδρόμιά τους, με πρώτο αυτό στο κανάλι του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, που θα ξεκινήσει τη λειτουργία του στις 12 Οκτωβρίου.
Υπάρχουν ασφαλώς και άλλες μεγάλες εταιρείες, με αντίστοιχη εμπειρία, όπως η Ice n’ Skate της οικογένειας Καπετανίδη που δημιούργησε το 1980 στο Μοσχάτο το πρώτο μόνιμο παγοδρόμιο της χώρας, το οποίο λειτούργησε για δύο δεκαετίες και αποτέλεσε τη βάση για την ίδρυση της Ομοσπονδίας Παγοδρομιών, ενώ έχει και σήμερα μεγάλο μόνιμο παγοδρόμιο φυσικού πάγου στην Αθήνα.
Επίσης, η Ice Arena (Μ. Μπράιαν, Α. Χατζηαθανασίου) που έχει λειτουργήσει δεκάδες παγοδρόμια στην Ελλάδα, όπως το μεγαλύτερο, επιφάνειας 1.000 τ.μ., στο πρώην εμπορικό κέντρο «Athens Heart», καθώς και το κλειστό παγοδρόμιο στο Πολύδροσο Αμαρουσίου (από το 1997 έως το 2003).
Η KK Productions έχει εγκαταστήσει παγοδρομικά συστήματα στα μεγαλύτερα χριστουγεννιάτικα events, όπως ο Μύλος των Ξωτικών (Τρίκαλα), το Christmas Factory (Τεχνόπολις Γκάζι), η Λίμνη των Χριστουγέννων (Καστοριά), το Πάρκο των Χρωμάτων (Κατερίνη), το Πάρκο των Ευχών (Λάρισα), το Παλιό Λιμάνι Λεμεσού Κύπρου, Μία πόλη μία γιορτή (Μαρούσι), το Εμπορικό Κέντρο Παραλίμνιο Ιωαννίνων, το Εμπορικό Κέντρο Veso Mare (Πάτρα), το Hotel Ostria Resort and Spa στην Ιεράπετρα και σε διάφορες περιοχές σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η Managing Director των εταιρειών KK Productions ΙΚΕ και IFEC Rentals Ice Rink Support μίλησε στο «business stories» για την ιστορία τους, τα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους, τα μεγάλα projects που έχουν αναλάβει, αλλά και για την αγορά παγοδρομίων στη χώρα μας
business stories: Πότε και πώς μπήκαν τα θεμέλια της εταιρείας;
ΝOTA ΚΑΡΑΜΑΛΑΚΟΥ: Η ιδέα γεννήθηκε πριν από περίπου 25 χρόνια, όταν ο ιδρυτής Βασίλης Καραμαλάκος, μέσα από τη δραστηριοποίησή του στον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεγάλων events για δήμους και ιδιώτες, εντόπισε ένα ουσιαστικό κενό στην ελληνική αγορά: την απουσία εξειδικευμένης τεχνογνωσίας στον σχεδιασμό, στην κατασκευή και τη λειτουργία παγοδρομίων. Ακολούθησαν ταξίδια στο εξωτερικό, με στόχο την απόκτηση τεχνογνωσίας, την επαφή με κατασκευαστές και την αναζήτηση διεθνών συνεργασιών. Τα πρώτα βήματα έγιναν μέσα από την αντιπροσώπευση εταιρειών του εξωτερικού, γεγονός που έδωσε τη δυνατότητα να αποκτηθεί πολύτιμη εμπειρία και βαθιά γνώση ενός ιδιαίτερα απαιτητικού και τεχνικά σύνθετου κλάδου. Σύντομα, ωστόσο, έγινε σαφές ότι το μοντέλο της απλής αντιπροσώπευσης δεν μπορούσε να υπηρετήσει το όραμά του. Η επόμενη κίνηση ήταν πολύ πιο φιλόδοξη: η δημιουργία ελληνικής τεχνογνωσίας και η δυνατότητα σχεδιασμού και κατασκευής ολοκληρωμένων συστημάτων παγοδρομίων στην Ελλάδα. Ετσι μπήκαν τα θεμέλια της εταιρείας όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, με στόχο να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις που συνδυάζουν τεχνική εξειδίκευση, καινοτομία, αξιοπιστία και υψηλές προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας.
b.s.: Πώς εξελίχθηκε στην πορεία και ποιοι ήταν οι σημαντικότεροι σταθμοί;
Ν.Κ.: Η πορεία μας ήταν απαιτητική, αλλά ακριβώς αυτή η δυσκολία διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό και την ταυτότητά μας. Σε μια χώρα χωρίς ιδιαίτερη παράδοση στα αθλήματα του πάγου και το πατινάζ, κληθήκαμε ουσιαστικά να δημιουργήσουμε από το μηδέν όχι μόνο ασφαλή και οργανωμένα παγοδρόμια, αλλά και την τεχνογνωσία που απαιτείται για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη λειτουργία τους. Eνας από τους πρώτους μεγάλους σταθμούς ήρθε το 2011, με την ανάληψη της εγκατάστασης των προπονητικών παγοδρομίων και του κεντρικού παγοδρομίου για τα live του ANT1 και την παραγωγή του «Dancing on Ice». Το 2014 ακολούθησε ένα ακόμη καθοριστικό ορόσημο: η έγκριση τύπου κατασκευής από την TÜV NORD HELLAS, η οποία επισφράγισε τη συστηματική επένδυσή μας στην ποιότητα και την ασφάλεια των κατασκευών μας. Από το 2018 έως σήμερα, το παγοδρόμιο στο Κανάλι του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά και απαιτητικά έργα μας.
Τα ατού
b.s.: Τι θα ξεχωρίζατε ως συγκριτικά πλεονεκτήματά της; Ν.Κ.: Η συνέπεια, η ποιότητα και η ασφάλεια αποτελούν διαχρονικά τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες έχουμε χτίσει τις σχέσεις μας με τους πελάτες και τους συνεργάτες μας. Εξίσου σημαντικό πλεονέκτημα είναι το ανθρώπινο δυναμικό μας, τόσο το μόνιμο όσο και το εποχικό, με ανθρώπους που διαθέτουν πολυετή εμπειρία και εξειδίκευση σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό και τεχνικό κλάδο. Αυτό, όμως, που θεωρούμε ότι μας διαφοροποιεί ουσιαστικά είναι το γεγονός ότι είμαστε οι ίδιοι κατασκευαστές. Δεν αντιμετωπίζουμε ένα παγοδρόμιο ως ένα τυποποιημένο προϊόν που απλώς μεταφέρεται και εγκαθίσταται. Κάθε έργο είναι διαφορετικό και σχεδιάζεται με βάση τον διαθέσιμο χώρο, τις ιδιαίτερες τεχνικές συνθήκες, τη χρήση, την επισκεψιμότητα και τις απαιτήσεις του εκάστοτε πελάτη. Η δυνατότητα αυτή μας επιτρέπει να προσαρμόζουμε την κατασκευή ακόμη και σε σύνθετα ή ιδιαίτερα απαιτητικά έργα.
b.s.: Πώς θα περιγράφατε την κατάσταση σε σχέση με το μέγεθος της αγοράς;
Ν.Κ.: Η αγορά των παγοδρομίων στην Ελλάδα είναι μια εξειδικευμένη αγορά, συγκεκριμένου μεγέθους, με ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις. Πρόκειται για έναν κλάδο στον οποίο δεν αρκεί απλώς η διάθεση του κατάλληλου εξοπλισμού· απαιτούνται τεχνική γνώση, εμπειρία, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και, κυρίως, η δυνατότητα να διασφαλίζεται η ασφαλής και απρόσκοπτη λειτουργία μιας εγκατάστασης καθ’ όλη τη διάρκειά της. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι το ενδιαφέρον για τα παγοδρόμια έχει διευρυνθεί. Από μια κατεξοχήν εποχική δραστηριότητα, βλέπουμε πλέον να εντάσσονται σε οργανωμένα projects ψυχαγωγίας, τουρισμού και μεγάλων διοργανώσεων, καθώς προσφέρουν μια ιδιαίτερη εμπειρία στο κοινό και μπορούν να προσαρμοστούν σε πολύ διαφορετικούς χώρους και concept.
Τα μεγάλα projects
b.s.: Πόσα παγοδρόμια έχετε στήσει όλα αυτά τα χρόνια; Επίσης, ποιο ήταν το πιο δύσκολο και ποιο το μεγαλύτερο;
Ν.Κ.: Στα 25 χρόνια δραστηριοποίησής μας έχουμε κατασκευάσει και εγκαταστήσει εκατοντάδες παγοδρόμια σε ολόκληρη την Ελλάδα, σε πολύ διαφορετικούς χώρους και κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Ηδη από την πρώτη δεκαετία της πορείας μας ο αριθμός των εγκαταστάσεων είχε γίνει τόσο μεγάλος, ώστε πάψαμε να διατηρούμε την αριθμητική καταγραφή τους. Κάθε έργο, ωστόσο, έχει τη δική του ιστορία. Το «Dancing on Ice» το 2011 κατέχει ιδιαίτερη θέση στην πορεία μας, καθώς αποτέλεσε ένα από τα πρώτα μεγάλα projects που δοκίμασαν την τεχνογνωσία και τις δυνατότητές μας σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες τηλεοπτικής παραγωγής. Ξεχωριστή θέση έχει ασφαλώς και το παγοδρόμιο στο Κανάλι του ΚΠΙΣΝ, λόγω τόσο της ιδιαίτερης μορφολογίας του όσο και των υψηλών τεχνικών απαιτήσεων. Το μεγαλύτερο παγοδρόμιο που έχουμε κατασκευάσει μέχρι σήμερα ήταν στο ΟΑΚΑ, στο πλαίσιο συνεργασίας με το τηλεοπτικό δίκτυο Nickelodeon, με συνολική επιφάνεια περίπου 700 τ.μ. Ως προς τον βαθμό δυσκολίας, ιδιαίτερα απαιτητικά είναι τα παγοδρόμια που λειτουργούν σε υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες.
Πώς λειτουργούν
b.s.: Μπορείτε να μας περιγράψετε πώς λειτουργεί ένα παγοδρόμιο;
Ν.Κ.: Ενα παγοδρόμιο είναι στην πραγματικότητα μια ολοκληρωμένη ψυκτική εγκατάσταση, σχεδιασμένη ώστε να δημιουργεί και να διατηρεί μία σταθερή επιφάνεια πραγματικού πάγου, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες. Η «καρδιά» της εγκατάστασης είναι το ψυκτικό μηχάνημα. Από εκεί ξεκινά ένα κλειστό κύκλωμα, μέσα στο οποίο κυκλοφορεί ψυκτικό υγρό, συνήθως διάλυμα γλυκόλης. Το υγρό ψύχεται στην επιθυμητή θερμοκρασία και, μέσω ενός ειδικά σχεδιασμένου υδραυλικού συστήματος, διοχετεύεται στις ζώνες ψύξης που καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια κάτω από την παγοπίστα. Πάνω από το σύστημα αυτό εφαρμόζεται σταδιακά νερό, το οποίο παγώνει και, μέσα από διαδοχικές στρώσεις, δημιουργεί την τελική επιφάνεια του πάγου. Η γλυκόλη επιστρέφει συνεχώς στο ψυκτικό μηχάνημα, ψύχεται εκ νέου και επανακυκλοφορεί, διατηρώντας τον πάγο στις απαιτούμενες συνθήκες καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του παγοδρομίου. Πέρα από το ψυκτικό και υδραυλικό σύστημα, μια ολοκληρωμένη εγκατάσταση περιλαμβάνει τα προστατευτικά περιμετρικά κιγκλιδώματα, καθώς και όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό λειτουργίας και ασφάλειας, όπως παγοπέδιλα και κράνη, αλλά και τον εξειδικευμένο εξοπλισμό και τα εργαλεία για τη συνεχή συντήρηση και την ποιότητα της επιφάνειας του πάγου.
b.s.: Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι πελάτες σας;
Ν.Κ.: Το πελατολόγιό μας είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει συνεργασίες τόσο με τον ιδιωτικό όσο και με τον δημόσιο τομέα. Ανάλογα με το έργο, συνεργαζόμαστε με μεγάλες επιχειρήσεις και οργανισμούς, δήμους και φορείς, εμπορικά κέντρα, ξενοδοχειακές και τουριστικές μονάδες, καθώς και πολιτιστικούς και αθλητικούς οργανισμούς για τη δημιουργία εγκαταστάσεων αναψυχής και ψυχαγωγίας. Στην πορεία των 25 ετών έχουμε αναλάβει έργα για ορισμένους από τους πλέον αναγνωρίσιμους οργανισμούς και χώρους. Ενδεικτικά, αναφέρω το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το Tatoi Club, καθώς και τηλεοπτικές παραγωγές και projects για τον ANT1 και το Nickelodeon. Παράλληλα, έχουμε υλοποιήσει πλήθος έργων για δήμους, εμπορικά κέντρα, επιχειρήσεις και τουριστικούς προορισμούς σε όλη την Ελλάδα.
b.s.: Σε αρκετές ξένες χώρες τα παγοδρόμια είναι ενταγμένα στην καθημερινότητα των πολιτών. Στην Ελλάδα πού βρισκόμαστε σε αυτό το επίπεδο;
Ν.Κ.: Στην Ελλάδα το παγοδρόμιο δεν έχει ακόμη ενταχθεί στην καθημερινότητα στον βαθμό που συμβαίνει σε πολλές χώρες του εξωτερικού, όπου το πατινάζ αποτελεί μέρος τόσο της αθλητικής όσο και της ψυχαγωγικής κουλτούρας. Στη χώρα μας η δραστηριότητα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εποχική, με τη μεγαλύτερη ζήτηση να συγκεντρώνεται παραδοσιακά κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Ωστόσο, βλέπουμε ότι το ελληνικό κοινό αγκαλιάζει το πατινάζ όταν του δίνεται η δυνατότητα να το γνωρίσει μέσα από μια σωστά οργανωμένη και ασφαλή εγκατάσταση. Το επόμενο βήμα, κατά τη γνώμη μας, είναι να ξεπεράσουμε σταδιακά τον αμιγώς εποχικό χαρακτήρα του παγοδρομίου. Η δημιουργία περισσότερων μόνιμων εγκαταστάσεων θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα συστηματικής ενασχόλησης με το πατινάζ και τα αθλήματα πάγου και, παράλληλα, να δημιουργήσει νέες προοπτικές στον χώρο της ψυχαγωγίας και του τουρισμού.
b.s.: Η εταιρεία σας έχει κάποια projects που ετοιμάζει για το επόμενο διάστημα;
Ν.Κ.: Βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερα δημιουργική περίοδο για την εταιρεία. Παράλληλα με τη βασική μας δραστηριότητα στα παγοδρόμια, επενδύουμε στην ανάπτυξη και κατασκευή νέων προϊόντων ψυχαγωγίας στις εγκαταστάσεις μας στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων καρουζέλ και τραμπολίνα, τα οποία παράγονται εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα και πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές και πιστοποιήσεις. Για εμάς, πρόκειται για τη φυσική εξέλιξη της τεχνογνωσίας που έχουμε αποκτήσει όλα αυτά τα χρόνια: από τον σχεδιασμό και την κατασκευή σύνθετων παγοδρομικών εγκαταστάσεων περνάμε σταδιακά στην ανάπτυξη ενός ευρύτερου portfolio εξοπλισμού ψυχαγωγίας. Παράλληλα, εξετάζουμε νέες συνεργασίες και projects τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.