Η μάχη για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη δεν δίνεται μόνο στα εργαστήρια, στους αλγορίθμους και στα πακέτα αποδοχών των κορυφαίων ερευνητών. Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, εξελίσσεται μια εξίσου κρίσιμη σύγκρουση: η έλλειψη των ανθρώπων που χτίζουν, συντηρούν και κρατούν «ζωντανά» τα data centers πάνω στα οποία στηρίζεται ολόκληρο το οικοσύστημα της AI.
Ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, τεχνικοί θέρμανσης και ψύξης έχουν μετατραπεί σε δυσεύρετο κεφάλαιο. Χωρίς αυτούς, τα υπερσύγχρονα κέντρα δεδομένων δεν μπορούν ούτε να ανεγερθούν ούτε να λειτουργήσουν, όσο προηγμένο κι αν είναι το λογισμικό που φιλοξενούν.
Σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών της Εργασίας των ΗΠΑ, την περίοδο 2024–2034 θα υπάρχουν κατά μέσο όρο περίπου 81.000 κενές θέσεις ηλεκτρολόγων κάθε χρόνο. Η ίδια υπηρεσία προβλέπει αύξηση 9% στον αριθμό των απασχολούμενων ηλεκτρολόγων μέσα στη δεκαετία — ρυθμός πολύ υψηλότερος από τον μέσο όρο της αγοράς εργασίας.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που σκιαγραφεί έρευνα της McKinsey: έως το 2030 θα απαιτηθούν επιπλέον 130.000 εξειδικευμένοι ηλεκτρολόγοι, 240.000 εργάτες κατασκευών και 150.000 στελέχη επίβλεψης έργων, μόνο για να καλυφθούν οι ανάγκες που δημιουργεί η επέκταση των υποδομών.
Τα data centers «ρουφούν» εργατικά χέρια
Η αλματώδης αύξηση των data centers αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς μοχλούς ζήτησης χειρωνακτικής εργασίας. Συνδικαλιστικές οργανώσεις ηλεκτρολόγων στις ΗΠΑ έχουν επισημάνει ότι ορισμένα έργα data center απαιτούν εργατικό δυναμικό δύο, τρεις ή και τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το σύνολο των μελών ενός τοπικού σωματείου.
Εκπρόσωποι του κλάδου των υδραυλικών και τεχνικών εγκαταστάσεων τονίζουν ότι σήμερα τα data centers απορροφούν περισσότερους εργαζόμενους από κάθε άλλο κατασκευαστικό τομέα. Και με την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, αυτή η ανάγκη δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης.
Οι πρώτες κινήσεις των Big Tech
Ορισμένες τεχνολογικές εταιρείες αναγνωρίζουν πλέον ανοιχτά το πρόβλημα και επιχειρούν να παρέμβουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρωτοβουλία της Google, η οποία ανακοίνωσε δωρεά για την εκπαίδευση δεκάδων χιλιάδων ηλεκτρολόγων και τη δημιουργία νέων θέσεων μαθητείας έως το 2030, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η δεξαμενή εξειδικευμένου προσωπικού.
Οι εταιρείες που κατασκευάζουν data centers δεν ανταγωνίζονται μόνο μεταξύ τους. Διεκδικούν τους ίδιους ανθρώπους με έργα κατοικιών, νοσοκομείων, εργοστασίων και ενεργειακών μονάδων — κλάδους που ήδη υποφέρουν από έλλειψη εργατικών χεριών.
Παράλληλα, μια βαθύτερη δημογραφική μετατόπιση επιτείνει το πρόβλημα. Εκεί όπου παλαιότερα οι τεχνίτες μετέφεραν τις δεξιότητές τους στα παιδιά τους, σήμερα πολλοί ενθαρρύνουν τη νέα γενιά να στραφεί στις πανεπιστημιακές σπουδές. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πιο έμπειροι εργάτες πλησιάζουν τη συνταξιοδότηση, αφήνοντας πίσω τους ένα δυσαναπλήρωτο κενό.
Χρόνος, πίεση και μετακίνηση
Η ζήτηση δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις περιοχές των ΗΠΑ, όμως ένα πρόβλημα παραμένει κοινό: η ταχύτητα εκπαίδευσης. Τα έργα data center έχουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα, με ελάχιστο περιθώριο λαθών ή καθυστερήσεων.
Η έντονη ζήτηση ωθεί πολλούς τεχνίτες να αλλάζουν εργοδότη, δελεασμένοι από μεγαλύτερα ωράρια και υψηλότερες απολαβές που προσφέρουν οι τεχνολογικοί κολοσσοί. Σε αρκετές περιπτώσεις, η πίεση αποσυμπιέζεται προσωρινά χάρη στη διάθεση των εργατών να ταξιδεύουν, ακολουθώντας τα μεγάλα έργα ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές.
Η AI χρειάζεται και… κατσαβίδι
Όσο εντυπωσιακά κι αν είναι τα άλματα της τεχνητής νοημοσύνης, η φυσική της υποδομή παραμένει απολύτως εξαρτημένη από ανθρώπινα χέρια. Και όσο τα data centers πολλαπλασιάζονται, τόσο πιο καθαρό γίνεται ότι ο μεγαλύτερος περιορισμός δεν είναι μόνο τα chips ή η ενέργεια, αλλά οι άνθρωποι που ξέρουν να τα συνδέουν όλα μεταξύ τους.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Ο χρυσός αντέχει το σοκ – Το ασήμι πληρώνει τη μεταβλητότητα
S&P: Ανθεκτική ανάπτυξη στην Ελλάδα – Τα όρια που θέτουν οι εξωτερικές ανισορροπίες (πίνακας)
Πόλεμος κεφαλαίων στον ορίζοντα: Το «καμπανάκι» του Ρέι Ντάλιο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα