Η Σαουδική Αραβία έχει συνδέσει την οικονομική της ισχύ με τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου. Ωστόσο, ορισμένες από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές περιουσίες της χώρας δεν δημιουργήθηκαν από τον «μαύρο χρυσό», αλλά από έναν εξίσου πολύτιμο φυσικό πόρο: το νερό. Όπως αναφέρει το Bloomberg, μια ομάδα ισχυρών επιχειρηματικών οικογενειών της Σαουδικής Αραβίας έχει συγκεντρώσει περιουσία που ξεπερνά τα 9 δισ. δολάρια, επενδύοντας στην αφαλάτωση και την παραγωγή ενέργειας μέσω της ACWA Power.
Η εταιρεία ξεκίνησε με την κατασκευή εγκατάστασης παραγωγής νερού και ηλεκτρικής ενέργειας για την εξυπηρέτηση της Μέκκας. Σήμερα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ιδιωτικούς ομίλους αφαλάτωσης διεθνώς, ενώ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στο βασίλειο.
Παράλληλα, έχει αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της Σαουδικής Αραβίας, αναπτύσσοντας έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πράσινου υδρογόνου. Μάλιστα, εξασφάλισε πρόσφατα κρατική έγκριση για το αποκλειστικό δικαίωμα εξαγωγής σαουδαραβικού πράσινου υδρογόνου στις διεθνείς αγορές. Από το 2024 έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές της στην Κίνα, ενώ εξετάζει επενδυτικές ευκαιρίες και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πώς το νερό έγινε μια επιχείρηση δισεκατομμυρίων
Η αυξανόμενη ανάγκη για καθαρό νερό στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες, ιδιαίτερα σε χώρες με περιορισμένους φυσικούς υδάτινους πόρους. Ο πόλεμος στο Ιράν ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη στρατηγική σημασία των μονάδων αφαλάτωσης, καθώς οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις αποτελούν βασικές υποδομές για την υδροδότηση εκατομμυρίων ανθρώπων. Παρά τους κινδύνους που δημιουργεί η περιφερειακή σύγκρουση, η γεωγραφική διασπορά των εγκαταστάσεων της ACWA εκτιμάται ότι προσφέρει στην εταιρεία μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.
Σύμφωνα με τον αναλυτή της Jefferies, Prateek Bhatnagar, οι μακροχρόνιες συμβάσεις αφαλάτωσης περιορίζουν εν μέρει την έκθεση της εταιρείας σε βραχυπρόθεσμες οικονομικές αναταράξεις. Η ACWA συνεχίζει να επενδύει σε νέες μονάδες παραγωγής νερού και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και σε έργα καθαρής ενέργειας, αξιοποιώντας τις μακροπρόθεσμες ανάγκες της περιοχής.
Οι τρεις οικογένειες πίσω από την ACWA Power
Η ιστορία της εταιρείας ξεκινά το 2004, όταν τρεις επιχειρηματικές οικογένειες αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Ο Mohammad Abunayyan, ο μεγαλύτερος μεμονωμένος ιδιώτης μέτοχος της ACWA, είχε αποκτήσει εμπειρία στον τομέα του νερού εργαζόμενος με τον πατέρα του, ο οποίος είχε πρωτοπορήσει στη χρήση πετρελαιοκίνητων αντλιών για άρδευση.
Οι δυσκολίες που προκάλεσε ο Πόλεμος του Κόλπου στην οικογενειακή επιχείρηση τον οδήγησαν στην αναζήτηση νέων δραστηριοτήτων πέρα από τη γεωργική άρδευση. Στην ίδρυση συμμετείχαν επίσης ο Sulaiman Al Muhaidib, εκπρόσωπος οικογένειας με ισχυρή παρουσία στα τρόφιμα και τα ακίνητα, και ο Ahmad Al Rajhi, μέλος σημαντικής σαουδαραβικής επενδυτικής και βιομηχανικής δυναστείας.
Η οικογένεια Al Rajhi κατείχε το 11,2% της ACWA κατά την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο το 2021. Το 2023 προχώρησε σε εσωτερική αναδιάρθρωση των συμμετοχών της. Σήμερα, η χρηματιστηριακή αξία της ACWA Power ανέρχεται σε 34,9 δισ. δολάρια. Οι οικογένειες Abunayyan και Al Muhaidib ελέγχουν από κοινού τουλάχιστον το 26,3% των μετοχών, άμεσα και μέσω της Vision Invest, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg Billionaires Index.
Μεγαλύτερος μέτοχος παραμένει το κρατικό Public Investment Fund (PIF) της Σαουδικής Αραβίας, με συμμετοχή 44,2%.
Η παγκόσμια μάχη για το νερό
Η επιτυχία της ACWA αναδεικνύει τη σημασία των υποδομών ύδρευσης ως επενδυτικού τομέα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενης λειψυδρίας και κλιματικών πιέσεων. Μεγάλοι επενδυτικοί όμιλοι, όπως η BlackRock και η EQT, έχουν ήδη κατευθύνει κεφάλαια σε έργα που σχετίζονται με τη διαχείριση και την επάρκεια νερού. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αγοράς, καθώς περίπου το 50% της παγκόσμιας εγκατεστημένης δυναμικότητας αφαλάτωσης συγκεντρώνεται στις έξι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.
Ωστόσο, η γεωπολιτική αστάθεια δημιουργεί νέους κινδύνους. Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν έχουν αναφέρει πλήγματα σε εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, ενώ η ίδια η ACWA γνωστοποίησε τον Ιούνιο ότι ορισμένες υποδομές της στην περιοχή είχαν δεχθεί επιθέσεις. Η εταιρεία υποστήριξε ότι διαθέτει ισχυρούς μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνων, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα περιστατικά.
Για τη Σαουδική Αραβία, η ACWA αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα δημιουργίας ιδιωτικού πλούτου μέσα από επενδύσεις που συνδέονται με τις εθνικές στρατηγικές προτεραιότητες. Και καθώς η ζήτηση για καθαρό νερό αυξάνεται διεθνώς, η αφαλάτωση αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους τομείς υποδομών για τις επόμενες δεκαετίες, προσφέροντας νέες δυνατότητες ανάπτυξης αλλά και σημαντικές προκλήσεις.