Σε μια περίοδο όπου η προσοχή διασπάται διαρκώς και οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης πολλαπλασιάζονται με καταιγιστικό ρυθμό, το Netflix φαίνεται να αναδιαμορφώνει το περιεχόμενό του για θεατές που παρακολουθούν με το βλέμμα μοιρασμένο ανάμεσα στην τηλεόραση και το κινητό. Ο διάλογος γίνεται πιο αναλυτικός, η εικόνα πιο «ασφαλής», η πλοκή πιο απλή και εύκολη στην κατανόηση.
Γεννάται, όμως, ένα ερώτημα: μήπως τελικά το Netflix μάς οδηγεί σε πνευματική νωθρότητα; Μήπως ο χρόνος που αφιερώνει κανείς σε σειρές όπως το «Bridgerton» ή το «Squid Games» θα μπορούσε να επενδυθεί σε πιο απαιτητικά αναγνώσματα, όπως η κλασική λογοτεχνία; Με ποιους τρόπους η πλατφόρμα φαίνεται να απλοποιεί τον διάλογο και την αφήγηση, ώστε να προσαρμόζεται σε ένα κοινό που παρακολουθεί αποσπασματικά;
Το «Stranger Things» και η μετατόπιση του δράματος
Όπως σημειώνει η Deutsche Welle, η συζήτηση αναζωπυρώθηκε με αφορμή την τελευταία σεζόν του «Stranger Things». Η σειρά των Duffer Brothers, που ξεκίνησε το 2016 ως νοσταλγική αναφορά στη δεκαετία του ’80 –με επιρροές από τον Stephen King και τον Steven Spielberg– συνδύαζε στοιχεία από το «Firestarter», το «E.T.» και τον κόσμο του Dungeons & Dragons. Ωστόσο, ύστερα από εννέα χρόνια και πέντε κύκλους, η ίδια της η επιτυχία φαίνεται να την έχει βαρύνει, καθιστώντας την πιο φλύαρη και λιγότερο αιχμηρή.
Η αρχική της γοητεία βασιζόταν έντονα στην εικόνα: κοστούμια, σκηνικά, κιτς αλλά ταυτόχρονα γοητευτικά αισθητικά στοιχεία, ειδικά εφέ και έντονες σκηνές δράσης. Στον πρόσφατο κύκλο, όμως, κυριαρχούν σκηνές όπου οι χαρακτήρες εξηγούν διαρκώς τις προθέσεις τους και επαναλαμβάνουν εξελίξεις που το κοινό έχει ήδη δει. Παρά τον επικείμενο κίνδυνο, οι ήρωες μοιάζουν να έχουν πάντα χρόνο για νέες επεξηγήσεις.
Πες το ξανά για να γίνει κατανοητό
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο «Stranger Things». Παρατηρώντας τις πρωτότυπες παραγωγές της πλατφόρμας, διακρίνει κανείς ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: οι χαρακτήρες περιγράφουν όσα κάνουν, αναλύουν όσα αισθάνονται και υπενθυμίζουν γεγονότα που προηγήθηκαν, ώστε να μη χαθεί κανείς στη ροή.
Στο «Irish Wish», για παράδειγμα, η Μάντι Κέλι (Λίντσεϊ Λόχαν) συνοψίζει σχεδόν θεατρικά τα γεγονότα: «Περάσαμε μια μέρα μαζί… Αύριο παντρεύομαι τον Πολ Κένεντι». Ο Τζέιμς (Εντ Σπίλιερς) απαντά με μια φράση που ακούγεται περισσότερο ως περίληψη παρά ως φυσικός διάλογος. Η αρχή «δείξε, μην πεις» φαίνεται να αντικαθίσταται από το «πες και ξαναπές».
Περιεχόμενο για τη «δεύτερη οθόνη»
Η τάση αυτή δεν θεωρείται τυχαία. Ο Ματ Ντέιμον έχει αναφέρει ότι, κατά τη διάρκεια γυρισμάτων για παραγωγή του Netflix, στελέχη της πλατφόρμας πρότειναν την επανάληψη βασικών σημείων της πλοκής, με το επιχείρημα ότι «οι άνθρωποι παρακολουθούν ενώ είναι στα τηλέφωνά τους».
Το φαινόμενο της «δεύτερης οθόνης» αποτυπώνεται και στα δεδομένα που συλλέγουν οι αλγόριθμοι της εταιρείας, οι οποίοι καταγράφουν πότε ο θεατής αποσυνδέεται. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι το περιεχόμενο πρέπει να αντέχει ακόμη και όταν λειτουργεί ως υπόκρουση σε άλλες δραστηριότητες.
Η Τζαστίν Μπέιτμαν έχει χαρακτηρίσει αυτή τη μορφή τηλεόρασης «οπτική μουσική». Αν και στο παρελθόν υπήρχε η λεγόμενη «τηλεόραση για σιδέρωμα», σήμερα η ίδια λογική εφαρμόζεται και σε παραγωγές υψηλού προφίλ. Το σύνθημα «Netflix and chill» αποτυπώνει αυτή τη φιλοσοφία: η εύκολη, άμεσα κατανοητή αφήγηση αποτελεί συνειδητή επιλογή.
Τι χάνεται στη διαδικασία
Ωστόσο, η συνεχής απλοποίηση ενδέχεται να απομακρύνει το κοινό από την εμπειρία του κινηματογράφου ως καθηλωτικής τέχνης. Η δύναμη του κάδρου, του φωτισμού και της σιωπής υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη διαρκούς επεξήγησης.
Παραγωγές όπως το «Εφηβεία» ή το «KPop Demon Hunters» απέδειξαν ότι οι θεατές ανταποκρίνονται και σε έργα που απαιτούν συγκέντρωση. Και οι δύο ξεχώρισαν επειδή ζητούσαν περισσότερη προσοχή από το κοινό τους. Το ερώτημα παραμένει αν, στο μέλλον, το κοινό θα συνεχίσει να αναζητά πρόκληση ή θα αρκεστεί σε περιεχόμενο που λειτουργεί απλώς ως θόρυβος στο παρασκήνιο.
Διαβάστε ακόμη
Καύσιμα: Πώς η κρίση με το Ιράν θα αυξήσει τις τιμές στις αντλίες
Ρεύμα: Σήμα για καθοδικές τιμές στα πράσινα τιμολόγια τον Μάρτιο 2026
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα