“Παρά το γεγονός πως υπάρχουν ακόμα φόβοι για την Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ τα επόμενα λίγα χρόνια, έχουμε αφαιρέσει το Grexit από το βασικό μας σενάριο το 2014”. Έστω και καθυστερημένα λοιπόν, η Citigroup, ο πιο απαισιόδοξος από τους μεγάλους επενδυτικούς οίκους του εξωτερικού, που επέμενε να προβλέπει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2014, άλλαξε γνώμη.
Η Citigroup, ο οίκος που εμπνεύστηκε και καθιέρωσε τον όρο Grexit, επέμενε έως σήμερα να προβλέπει ότι η Ελλάδα θα βγει από το ευρώ σύντομα. Χρησιμοποιούσε, μάλιστα, για τα οικονομικά μοντέλα της, την πολύ συγκεκριμένη ημερομηνία… εξόδου της 1ης Ιανουαρίου 2014.
Πρόσφατα ο οίκος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη θέση του αυτή. Πρόκειται για μία στροφή έστω και καθυστερημένα, καθώς όλοι οι άλλοι αναλυτές του εξωτερικού προσεγγίζουν με θετικότερα λόγια την Ελλάδα και συμφωνούν ότι ο κίνδυνος του Grexit έχει σχεδόν εκλείψει.
Οι κίνδυνοι για έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη στα επόμενα χρόνια είναι αρκετά υψηλοί, αλλά το Grexit δεν είναι πια το βασικό σενάριο, παραδέχονται οι αναλυτές της Citi.
Και επιχειρούν να δικαιολογήσουν τη μέχρι σήμερα στάση τους, λέγοντας ότι έτσι και αλλιώς, η ημερομηνία της 1ης Ιανουαρίου 2014 ήταν μια αυθαίρετη υπόθεσή τους.
“Οι παράγοντες που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν το Grexit έχουν μειωθεί σημαντικά”, λένε τώρα.
“Ο κυβερνητικός συνασπισμός φαίνεται λιγότερο εύθραυστος από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα και με τις νομοθετικές δράσεις για το 2013 πίσω μας δεν βλέπουμε σημαντικές πιέσεις στον συνασπισμό στο εγγύς μέλλον”, εξηγεί η κ. Giada Giani, οικονομολόγος της Citigroup, υπεύθυνη για τη χώρα μας.
Επιπρόσθετα, τα δημοσιονομικά μεγέθη έχουν βελτιωθεί και έχουν επιτευχθεί (ή και έχουν ξεπεραστεί) οι στόχοι του προγράμματος. Παρά το γεγονός ότι μερικοί από τους άλλους στόχους δεν έχουν ακόμα επιτευχθεί (π.χ. οι ιδιωτικοποιήσεις), το ελληνικό πρόγραμμα μπορεί να θεωρηθεί ότι βρίσκεται σε καλό δρόμο τώρα σε σύγκριση με τα τελευταία τρία χρόνια.
Οι τρεις λόγοι της αλλαγής στάσης
Τρία επιχειρήματα επικαλείται η Citigroup για την αλλαγή στάσης για το Grexit: Πρώτον, η τριμερής κυβέρνηση συνασπισμού αποδεικνύεται πιο ανθεκτική από ό,τι πίστευε αρχικά η Citi. Το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας έχει καταφέρει να διατηρήσει τα επίπεδά του στις δημοσκοπήσεις γύρω στο 28%, χέρι-χέρι με τον ΣΥΡΙΖΑ, που πρεσβεύει το αντιμνημονιακό δόγμα.
Ο δεύτερος λόγος για την αλλαγή στάσης, είναι ότι η κοινωνική αναταραχή έχει συγκρατηθεί μέχρι στιγμής. Με το ποσοστό ανεργίας να έχει ξεπεράσει πλέον και την Ισπανία στο 27% τον Φεβρουάριο, η κοινωνική δυσαρέσκεια θα μπορούσε ακόμα να γίνει πιο έκδηλη στο μέλλον, και μάλιστα απρόβλεπτα, εκτιμά η Citigroup. “Παρά τη σημαντική πτώση του βιοτικού επιπέδου, η κοινωνική αναταραχή που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την κυβέρνηση παραμένει συγκρατημένη μέχρι σήμερα, παρόλο που οι κίνδυνοι μιας απότομης έκρηξης παραμένουν”.
O τρίτος λόγος για την αλλαγή άποψής μας για Grexit, συνεχίζει η κ. Giani, πηγάζει από τις πρόσφατες εξελίξεις στο δημοσιονομικό μέτωπο. Τα στοιχεία του 2012 επιβεβαίωσαν ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα του περασμένου έτους ήταν μικρότερο από τον αρχικό στόχο του προγράμματος, στο 6,3% του ΑΕΠ (μετά την αφαίρεση του 4% του αποτελέσματος στο ΑΕΠ από τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών), σε σύγκριση με το προβλεπόμενο 7,3% τον Μάρτιο του 2012. Βεβαίως, το καλύτερο από την αναμενόμενη απόδοση προήλθε κυρίως από τη μείωση των δαπανών σε τόκους, κάτω από 15 δισ. ευρώ ή 7,2% του ΑΕΠ το 2011, σε 9,7 δισ. ευρώ ή 5% του ΑΕΠ το 2012, μετά το PSI του Μαρτίου και την επαναγορά του χρέους τον Δεκέμβριο. Το πρωτογενές έλλειμμα στο 1,3% του ΑΕΠ ανήλθε σε γενικές γραμμές στην επίσημη πρόβλεψη (1,5% του ΑΕΠ).
Τα στοιχεία για τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2013, πάντως, δείχνουν ότι η τάση αυτή συνεχίζεται, ενώ τα έσοδα φαίνεται να σταθεροποιούνται, σε πολύ χαμηλά επίπεδα ωστόσο, τους δύο τελευταίους μήνες σε σχέση με μια σαφή πτωτική τάση το δεύτερο εξάμηνο του 2012.
Από την άλλη, μεγάλες αδυναμίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τον προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένου του προβληματικού μηχανισμού είσπραξης των φόρων, της εκτεταμένης φοροδιαφυγής και του ακόμη υψηλού επιπέδου των καθυστερούμενων οφειλών της κυβέρνησης.