Απλήρωτους εδώ και τέσσερα χρόνια έχει αφήσει η ελληνική πολιτεία περίπου 750 νεοεκλεγέντες λέκτορες στα ελληνικά πανεπιστήμια, σημειώνει σε δημοσίευμά της η βρετανική εφημερίδα Guardian, η οποία κάνει λόγο για τη θλιβερή οικονομική κατάσταση της Ελλάδας και τις καταστροφικές συνέπειες στην επιστημονική κοινότητα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε έκτη χρονιά ύφεσης, με ποσοστό ανεργίας 56,5% για τους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σημειώνει η εφημερίδα και “το να μιλάει κανείς για επιστημονική έρευνα μέσα σε ένα τέτοιο οικονομικό σκηνικό, ίσως μοιάζει πολυτέλεια, όμως, συνεχίζει το δημοσίευμα, ενάντια σε όλες τις πιθανότητες, η συνεισφορά των Ελλήνων επιστημόνων στην κορυφαία επιστημονική αρθρογραφία καταλαμβάνει την 13η θέση στον κόσμο, ξεπερνώντας τον Καναδά, την Ιταλία και την Γαλλία. Επιπλέον, για κάθε ευρώ που επενδύεται, η ελληνική ερευνητική κοινότητα παράγει τρία”.
“Πώς στο καλό το καταφέρνει αυτό η Ελλάδα;”, αναρωτιούνται οι αρθρογράφοι. “Μία πιθανή εξήγηση ίσως είναι ότι οι Έλληνες επιστήμονες έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά στην απορρόφηση πόρων από τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη στην απορρόφηση κονδυλίων που διατίθενται ανά ερευνητή.
Κι ενώ θα περίμενε κανείς ότι αυτή η δυναμική θα απολάμβανε της στήριξης και της ενθάρρυνσης της πολιτείας, οι διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν περικόψει τις δημόσιες δαπάνες στην ανώτερη εκπαίδευση και έρευνα. Ακόμη και προ κρίσης, η Ελλάδα ήταν ήδη κοντά στον πάτο της λίστας των χωρών μελών της ΕΕ ως προς το ποσοστό του ΑΕΠ που επενδυόταν σε αυτόν τον σκοπό.
Μετά την κρίση, βέβαια, και την κατάρρευση της Lehman Brothers, η κατάσταση χειροτέρεψε. Από το 2009 τα ερευνητικά κέντρα και τα πανεπιστήμια είδαν τους προϋπολογισμούς τους να συρρικνώνονται κατά 30% και 50% αντίστοιχα. Οι μισθοί των επιστημόνων και των μελών ΔΕΠ έχουν περικοπεί κατά 30% με το μέσο μισθό ενός λέκτορα να μην ξεπερνά τα 1.000 ευρώ”.
Όπως επισημαίνει η εφημερίδα, Το 2013 ο εκπαιδευτικός προϋπολογισμός θα μειωθεί κατά 14% επιπλέον, καταδικάζοντας την επιστήμη στην Ελλάδα σε λήθαργο.
Όμως ο πιο δραματικός αντίκτυπος της λιτότητας είναι η “κατάσταση ομηρίας” στην οποία βρίσκονται 750 περίπου πανεπιστημιακοί λέκτορες, οι οποίοι περιμένουν ακόμη, δύο έως τέσσερα χρόνια μετά την εκλογή τους, να διοριστούν σε μια σχολή.
Η προσχώρηση της κυβέρνησης στις απαιτήσεις της ΕΕ και του ΔΝΤ ως προς την περικοπή των προσλήψεων στον δημόσιο τομέα έχει ως αποτέλεσμα αυτοί οι νέοι ερευνητές να παραμένουν «όμηροι».
Το 2012, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, το υπουργείο Παιδείας δεν διόρισε πανεπιστημιακούς καθηγητές. Η τελευταία φορά που κάλεσε κάποιο νέο μέλος ΔΕΠ ήταν το 2010. Η φυσική και αναγκαία ανανέωση του πανεπιστημιακού προσωπικού έχει ανασταλεί απότομα.
Αυτοί οι 750 όμηροι του ελληνικού κράτους θυσιάζονται τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο. Μετά από χρόνια αναμονής, πολλοί στράφηκαν προς την περιστασιακή, επισφαλή ή βραχυπρόθεσμη μη ακαδημαϊκή απασχόληση ή έχουν ήδη φύγει από την Ελλάδα αναζητώντας θέσεις ερευνητών στην υπόλοιπη Ευρώπη, τις ΗΠΑ ή την Αυστραλία. Ενώνονται έτσι με τους 130.000 Έλληνες αποφοίτους οι οποίοι, σύμφωνα με εκτίμηση του 2011, ήδη ζουν και εργάζονται εκτός της χώρας. Ο όρος “διαρροή εγκεφάλων” ακούγεται σαν ευφημισμός για την εξαφάνιση μιας ολόκληρης γενιάς επιστημόνων υψηλού επιπέδου, ακριβώς τη στιγμή που οι δεξιότητές τους είναι πιο αναγκαίες από ποτέ για την τόνωση της οικονομίας.
“Τα πανεπιστήμια που αναγκάζονται να κλείσουν τις πόρτες τους σε νέους επιστήμονες γίνονται άψυχα και αδύναμα και έχουν ελάχιστες ελπίδες για την παραγωγή νέας γνώσης μέσω της επιστημονικής έρευνας”, καταλήγει το δημοσίευμα.