Της Μαριάννας Τζαννέ
Εντάξεις στο Σχέδιο Πόλης με στόχο την κάλυψη πραγματικών οικιστικών αναγκών, επέκταση της Αττικής οδού προς το Ελληνικό, τη Ραφήνα και το Λαύριο, αλλά και μεγάλες παρεμβάσεις στον κυκλοφοριακό και συγκοινωνιακό χάρτη του Λεκανοπεδίου με έμφαση σε μετρό, τραμ και Ηλεκτρικό δίνει το νέο Ρυθμιστικό της Αθήνας, που ξεπαγώνει ο νέος υπουργός Περιβάλλοντος κ. Γιάννης Μανιάτης με σκοπό να θεσμοθετηθεί μέχρι τα τέλη του έτους.
Πρόκειται για την τρίτη απόπειρα οργάνωσης του χώρου σε ορίζοντα δεκαετίας που επιχειρούν οι κυβερνήσεις των τελευταίων πέντε ετών, μετά το εμπνευσμένο αλλά ανεφάρμοστο σχέδιο Τρίτση. Η αρχή έγινε την περίοδο Σουφλιά με το «ξεχείλωμα» της Αττικής και τις σχεδιαζόμενες μαζικές εντάξεις στο Σχέδιο Πόλης. Περάσαμε στο Ρυθμιστικό της κυρίας Τίνας Μπιρμπίλη που κληρονόμησε ο κ. Γιώργος Παπακωσταντίνου, χωρίς όμως να θεσμοθετηθεί ποτέ, και τη νέα απόπειρα του ΟΡΣΑ που προετοιμαζόταν εντατικά τους τελευταίους μήνες με την ελπίδα να μη μείνει στα συρτάρια. Το Ρυθμιστικό προσπαθεί να σταθμίσει την ανάγκη για νέες εντάξεις στο Σχέδιο Πόλης, με τον περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης, που θεωρείται η μεγάλη γάγγραινα για την αυθαίρετη δόμηση, προβλέποντας ότι επεκτάσεις είναι αποδεκτές μόνο εφόσον η αναγκαιότητά τους τεκμηριώνεται επαρκώς με βάση τα εκτιμώμενα όρια κορεσμού και εκεί όπου ο υφιστάμενος πολεοδομικός σχεδιασμός χαρακτηρίζεται από αδυναμίες και ακαμψίες. «Αν βάλεις σε ένα πολεοδομικό σχέδιο 7.000 και 8.000 στρέμματα, είναι σίγουρο ότι δεν θα πολεοδομηθούν ποτέ», αναφέρει στο «ΘΕΜΑ» η πρόεδρος το Οργανισμού Αθήνας κυρία Παρασκευή Μπάτσου.
Στόχος είναι να καλυφθούν οι ανάγκες όπου υπάρχει ζήτηση για κατοικία ή για δημιουργία επιχειρηματικών πάρκων και να αποφευχθεί μια νέα γενιά αυθαιρέτων. Οι εντάξεις στο Σχέδιο, όπως εκτιμά η κυρία Μπάτσου, δεν μπορούν να είναι πάνω από 15%-20% των αιτημάτων που υπάρχουν από τους δήμους της Αττικής, που προσεγγίζουν τα 200.000 στρέμματα συνολικά. Θα συνδυαστούν μάλιστα με τον προγραμματισμένο πολεοδομικό σχεδιασμό που έχει εξαγγείλει ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος κ. Σταύρος Καλαφάτης, με στόχο να μπορέσουν να νομιμοποιηθούν οι μεγάλες πολεοδομικές παραβάσεις με βάση τους κανόνες και τη νομολογία του ΣτΕ. Η κατεύθυνση είναι να υπάρξουν νέες εντάξεις σε περιοχές με μεγάλη πυκνότητα αυθαιρέτων όπως, για παράδειγμα, η περιοχή της Κερατέας, αλλά και άλλες περιοχές στα Μεσόγεια όπου έχει επεκταθεί δραματικά η οικιστική ανάπτυξη, να επιταχυνθούν οι ρυθμοί όπου βρίσκονται σε εκκρεμότητα πολεοδομικά σχέδια (μέχρι τα τέλη του χρόνου τουλάχιστον 15 Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) θα έχουν πάρει τον δρόμο τους) και να γίνει επανακαθορισμός των χρήσεων γης. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κέντρο της Βάρης απ’ όπου, σύμφωνα με την κυρία Μπάτσου, απομακρύνθηκε πρόσφατα μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα. «Η περιοχή αυτή δεν μπορεί να μην πολεοδομηθεί», αναφέρει η επικεφαλής του ΟΡΣΑ, αποκαλύπτοντας ότι ο οργανισμός έχει ξεκινήσει την καταγραφή της εκτός σχεδίου δόμησης προκειμένου να έχει τη βάση για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να πολεοδομηθεί.
Στο σχέδιο του νέου Ρυθμιστικού η οικιστική ανάπτυξη κύριας και παραθεριστικής κατοικίας διοχετεύεται σε θεσμοθετημένες οικιστικές περιοχές, ενώ δίνεται η δυνατότητα μετατροπής μιας περιοχής από παραθεριστικής σε κύριας κατοικίας, κάτι που αποτελεί κανόνα στην Αττική τα τελευταία χρόνια τόσο προς τα Μεσόγεια όσο και προς τα νότια του Λεκανοπεδίου. Ο ΟΡΣΑ προβλέπει ότι τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια της Αττικής, που αποτελούν τα πολεοδομικά εργαλεία εξειδίκευσης του ρυθμιστικού σχεδίου, θα μπορούν να εκπονούνται με την παροχή κινήτρων από κοινού μεταξύ όμορων δήμων.
Αστικοί αυτοκινητόδρομοι αντάμα με μεγάλα πρότζεκτ
Το Ρυθμιστικό ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό και τον κατασκευαστικό κλάδο, επαναφέροντας τη διεύρυνση της Αττικής οδού. Τα φαραωνικά σχέδια των προηγούμενων κυβερνήσεων εγκαταλείπονται και οι επεκτάσεις συνδέονται με την αναπτυξιακή προοπτική και τα μεγάλα πρότζεκτ της Αττικής. Η επέκταση του δικτύου προς το Ελληνικό και το Λαύριο εξυπηρετεί τον σχεδιασμό για την αξιοποίηση του μεγάλου φιλέτου της Αθηναϊκής Ριβιέρας στο Ελληνικό, καθώς και τα πλάνα για την ανάδειξη του λιμένα του λαυρίου σε δεύτερο λιμάνι στην Αττική, στο οποίο προτείνεται να φτάσει και ο Προαστιακός. Το σχέδιο προβλέπει την επέκταση της Δυτικής Περιφερειακής Υμηττού από την Καισαριανή έως τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης μέσω αστικής σήραγγας. Η Αττική οδός από Ελευσίνα ως το «Ελευθέριος Βενιζέλος» σχεδιάζεται να επεκταθεί ως το Λαύριο, ενώ στον σχεδιασμό είναι και η ολοκλήρωση του κλάδου της Αττικής οδού «Σταυρός – Ραφήνα» με παράλληλη σύνδεση με το «Ελ. Βενιζέλος». Συγχρόνως προβλέπονται η επέκταση της λεωφόρου Κύμης στο τμήμα σύνδεσης της Αττικής οδού με την εθνική οδό, καθώς και ο νέος αυτοκινητόδρομος Ελευσίνα – Θήβα – Υλίκη και η Υποθαλάσσια Ζεύξη Περάματος – Σαλαμίνας.
Το Ρυθμιστικό προβλέπει επίσης πρόγραμμα ανάπλασης των προσφυγικών πολυκατοικιών της λεωφόρου Αλεξάνδρας σε συνδυασμό με τη Διπλή Ανάπλαση, οργανωμένη πολεοδομική ανάπτυξη στη Λιμενοβιομηχανική ζώνη ∆ραπετσώνας – Κερατσινίου, όπως επίσης την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου, αλλά και τη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου 2.000 στρεμμάτων στο Ελληνικό.
ΤΡΙΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΕ ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ
Το πρώτο Ρυθμιστικό της Αθήνας έγινε την περίοδο Σουφλιά. Ακολούθησε αυτό της Τίνας Μπιρμπίλη που το κληρονόμησε ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου και
δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Η νέα απόπειρα γίνεται τώρα με την ελπίδα ότι δεν θα μείνει στα συρτάρια…
Επέκταση για μετρό και τραμ
To νέο Ρυθμιστικό δίνει μεγάλο χώρο στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς επεκτείνοντας τον Ηλεκτρικό έως τη Νέα Ερυθραία, ενώ προβλέπει ότι το μετρό θα φτάσει ως το Ιλιον και τη Γλυφάδα. Στο σχέδιο υπάρχει επίσης η πολυδιαφημισμένη Γραμμή 4 που θα ξεκινά από τον Περισσό, θα διατρέχει το κέντρο της Αθήνας και θα καταλήγει στη Λυκόβρυση. Προς το παρόν το έργο περιορίζεται στις μελέτες, καθώς είχε συζητηθεί στο παρελθόν να προκηρυχθεί ένα κομμάτι του ως το κέντρο της Αθήνας. Η τύχη του, όμως, ελλείψει πόρων αγνοείται. Αντίστοιχα, για το δίκτυο του τραμ, το οποίο σύντομα θα ξεκινήσει να κατασκευάζεται ως τον Πειραιά, προβλέπονται οκτώ επεκτάσεις (π.χ., Παλαιό Φάληρο – ΣΕΦ – Πειραιάς, Σύνταγμα – Πλατεία Αιγύπτου – Ανω Πατήσια κ.ά).