Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Ο ΦΠΑ στις παραλίες αναστενάζει. Η χώρα εμφανίζεται διχασμένη ως προς την εφαρμογή του ανακουφιστικού για εκατομμύρια Ελληνων μειωμένου ΦΠΑ στην εστίαση, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που αφορούν στις δέκα αρχικές ημέρες εφαρμογής του και τα οποία το «business stories» παρουσιάζει. Αν και είναι πολύ νωρίς για να βγουν καταληκτικά συμπεράσματα, το βέβαιο είναι πως η θερινή ραστώνη αλλά και η διάθεση κερδοσκοπίας χιλιάδων μικρών ή μεγαλύτερων επιχειρήσεων εστίασης στην Περιφέρεια δεν επέτρεψαν το πλήρες «ξεδίπλωμα» ενός ανακουφιστικού για τις τσέπες των πολιτών μέτρου, παρά το γεγονός πως στην Αθήνα η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη και ενδεικτική του τι πρόκειται να ακολουθήσει από τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα λοιπόν με τις πρώτες μετρήσεις του υπουργείου Ανάπτυξης, περί τις 15.000 επιχειρήσεις εστίασης έχουν ακολουθήσει πλήρως τη μείωση του φόρου συμμετέχοντας στην προσπάθεια της κυβέρνησης, αλλά και φορέων όπως ο ΣΕΠΟΑ (Σύνδεσμος Επώνυμων Οργανωμένων Αλυσίδων Εστίασης) και ο ΣΕΛΠΕ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Λιανικών Πωλήσεων Ελλάδος). Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 20% του συνόλου των 110.000 επιχειρήσεων εστίασης της χώρας, ποσοστό που αγγίζει το αντίστοιχο των όσων ακολούθησαν το ίδιο μέτρο μείωσης του φόρου προστιθέμενης αξίας στη Γαλλία πριν από λίγο καιρό, αλλά και αρκετά πιο πίσω από το 50% της Φινλανδίας όταν άσκησε την ίδια πολιτική. Βέβαια οι δύο χώρες αξιοποίησαν τη μείωση όχι σε τουριστικές περιόδους και ούτε φυσικά υπό περιόδους μεγάλης οικονομικής κρίσης, γεγονός που αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας στην ελληνική πλευρά.
«Να μας κρίνετε στις 31 Δεκεμβρίου»
Προς το παρόν, η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης δεν απογοητεύεται, γνωρίζοντας πως υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες υιοθέτησης ενός μέτρου το οποίο είχε ζητηθεί να εφαρμοστεί από τις αρχές του καλοκαιριού. «Είχαμε μιλήσει πιεστικά στην τρόικα τόσο εμείς όσο και ο ίδιος ο πρωθυπουργός για την αναγκαιότητα να υιοθετηθεί η μείωση κατά 10% του ΦΠΑ από τις αρχές του καλοκαιριού ώστε να έχουμε χρόνο εφαρμογής των ελέγχων, όμως δεν μας άκουσαν. Ηδη πάντως αυτό που λέμε στο κοινό είναι ότι το μέτρο δεν πρέπει να κριθεί τώρα που βρίσκεται σε φάση υιοθέτησης, έστω και με αργό βηματισμό, αλλά στις 31/12/2013 και με βάση τη συνεισφορά του στα δημόσια έσοδα», αναφέρουν στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης.
Πάντως, στόχος του υπουργείου είναι μέχρι το τέλος του μήνα ο αριθμός των επιχειρήσεων που συμμετέχουν ενεργά στη μείωση να φτάνει στις 30.000, δηλαδή στο 40% του συνόλου των εστιατορίων και καφέ της χώρας, ποσοστό ιδιαίτερα ικανοποιητικό αν και ενδεικτικό μιας αγοράς που δρα κατά το δοκούν και που δεν θέλει να βοηθήσει επί της ουσίας τον ταλαιπωρημένο Ελληνα καταναλωτή. Ηδη προς αυτή την κατεύθυνση η κυβέρνηση ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα άσκηση πιέσεων προς τους αρμόδιους για την εφαρμογή φορείς, όπως τη ΓΣΕΒΕΕ κάτω από την ομπρέλα της οποίας βρίσκονται περί τις 90.000 επιχειρήσεις. Η τελευταία μάλιστα προχώρησε σε ανακοινώσεις για το πώς και από πού μπορούν να υπάρξουν προμήθειες σημάτων μείωσης των τιμών και τήρησης του νέου μειωμένου φόρου.
Παράλληλα, τις επόμενες ημέρες θα ζητηθεί η συνδρομή και των τοπικών εμπορικών συλλόγων, οι οποίοι λόγω της διαμάχης με την κυβέρνηση για την κυριακάτικη λειτουργία της αγοράς απέχουν προς το παρόν από το να μπουν στη «φωτιά» για την παροχή βοήθειας προς τους καταναλωτές, καθώς και των τοπικών δημοτικών αρχών, οι οποίες οφείλουν να ενημερώσουν τόσο πολίτες, δημότες και πελάτες όσο και τις επιχειρήσεις που αρνούνται να ευθυγραμμιστούν με το ανακουφιστικό αυτό μέτρο. Βέβαια, το πρόβλημα στα νησιά δεν έχει να κάνει μόνο με την άρνηση περάσματος του μειωμένου ΦΠΑ στις τελικές τιμές, αλλά και με την πάγια τακτική να μην κόβονται αποδείξεις, κάτι το οποίο έχει μεγάλο αντίκτυπο στα δημόσια έσοδα.
Η προσπάθεια του ΣΕΠΟΑ με τα 2.000 καταστήματα
Στα θετικά πάντως της εφαρμογής του νέου μέτρου είναι η ισχυρή στήριξη που έδωσε ο Σύνδεσμος Επώνυμων Οργανωμένων Αλυσίδων Εστίασης ο οποίος με τα 2.000 καταστήματά του βοήθησε σημαντικά. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε πως τα τελευταία δύο χρόνια ο φορέας των μεγάλων και οργανωμένων επιχειρήσεων μαζικής εστίασης προσπαθούσε με όλα τα διαθέσιμα μέσα να επιφέρει μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, καθώς τόσο ο κλάδος της εστίασης όσο και ο καταναλωτής είχαν πληγεί ιδιαίτερα.
Ο ΣΕΠΟΑ είχε δεσμευτεί ότι θα παροτρύνει τα μέλη του να προχωρήσουν σε μειώσεις τιμών από τη στιγμή που θα μειωθεί ο ΦΠΑ, καθώς τα καταστήματα των αλυσίδων που εκπροσωπεί θα φέρουν ειδικό σήμα ότι έχουν ελεγχθεί και έχουν πιστοποιηθεί σε ό,τι αφορά στη μείωση των τιμών που συνεπάγεται η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.
Μια δεύτερη σκέψη του υπουργείου Ανάπτυξης είναι η αξιοποίηση της ειδικής γραμμής παραπόνων καταναλωτή μέσα στο προσεχές διάστημα για να γίνονται επώνυμες καταγγελίες πολιτών που δεν εισέπραξαν τη μείωση στον ΦΠΑ κατά τη διάρκεια των γευμάτων τους καθώς και η αποστολή κλιμακίων σε προορισμούς που δεν έχουν πειθαρχήσει. Πάντως ήδη αναγνωρίζεται πως η εφαρμογή του μέτρου από 1/8/2013 δεν διευκόλυνε, καθώς είναι δύσκολη η άσκηση πιέσεων στη διάρκεια της καλοκαιρινής, τουριστικής σεζόν.