Ελαφρώς πιο αισιόδοξοι δηλώνουν για εφέτος τα Χριστούγεννα οι Έλληνες καταναλωτές, οι οποίοι θα ξοδέψουν 451 ευρώ για τις αγορές τους, ποσό μειωμένο κατά 12,8% σε σχέση με πέρυσι αλλά υψηλό σε σχέση με τα …399 ευρώ που θα ξοδέψουν για παράδειγμα οι Γερμανοί! Ποσοστό 78% των Ελλήνων δηλώνει ότι τα έσοδά του έχουν μειωθεί εφέτος (έναντι 87% πέρυσι), ενώ στο ερώτημα «τι δώρο θα θέλατε εφέτος τα Χριστούγεννα;» η Ελλάδα ψηφίζει μετρητά, σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως το Λουξεμβούργο που «ψηφίζει» βιβλία. Βιβλία ωστόσο δηλώνουν ότι τελικά θα χαρίσουν οι περισσότεροι Έλληνες, επιλέγοντας τον πιο ‘’εκπαιδευτικό’’ χαρακτήρα των δώρων, ενώ ανοδικά κινούνται και στη χώρα μας οι αγορές μέσω του διαδικτύου.
Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από την ετήσια ευρωπαϊκή έρευνα για τις καταναλωτικές τάσεις κατά τη Χριστουγεννιάτικη περίοδο της Deloitte. Πρόκειται για τη 16η κατά σειρά έρευνα που πραγματοποιεί η εταιρία και φέτος καλύπτει 18 ευρωπαϊκές χώρες – μεταξύ των οποίων για τέταρτη φορά φέτος και η Ελλάδα – καθώς και τη Νότια Αφρική. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τη δεύτερη και την τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου οπότε τέθηκαν ερωτήματα σε ένα ευρύ αντιπροσωπευτικό δείγμα καταναλωτών (17.354 άτομα) ηλικίας μεταξύ 18-65 ετών, προκειμένου να καταγραφούν οι προγραμματισμένες δαπάνες σε δώρα, φαγητό και ποτό για τα γιορτινά γεύματα αλλά και για τη διασκέδαση.
Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη μείωση στην Ευρώπη ως προς τις δαπάνες των εφετινών Χριστουγέννων (-12,8%), η οποία πάντως παραμένει υψηλή αν ληφθεί υπόψη ο ευρωπαϊκός μέσος όρος που αντιστοιχεί στα 450 ευρώ. Οι Ιρλανδοί (!) δηλώνουν ότι θα ξοδέψουν τα περισσότερα -894 ευρώ- έστω και μειωμένα σε σχέση με πέρυσι και ακολουθεί το Λουξεμβούργο με 825 ευρώ, η Φινλανδία με 692 ευρώ και η Ελβετία με 656 ευρώ. Η Deloitte επισημαίνει ότι οι περισσότερες χώρες παρουσιάζουν αύξηση εφέτος, για πρώτη φορά από το 2008. Αυτή η αύξηση έχει κυρίως παρατηρηθεί στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης, τη Γερμανία (+6,7%) και την Ελβετία (+3%).
Ενδιαφέρον είναι και το στοιχείο για το πού ξοδεύουν εφέτος τα περισσότερα χρήματά τους οι Έλληνες: Έτσι στο ερώτημα «Σκεπτόμενοι σε τι δαπανάτε χρήματα τώρα σε σύγκριση με πέρυσι, οι Έλληνες καταναλωτές απαντούν σε ποσοστό 50% ότι δαπανούν περισσότερα σε φόρους, 24% σε σούπερ μάρκετ και 18% για την υγεία τους.
Οι Έλληνες θα ξοδέψουν τα χρήματά τους εφέτος τα Χριστούγεννα κυρίως στο φαγητό και τις κοινωνικές επαφές, που προηγούνται με ποσοστά από 27% η κάθε κατηγορία, και ακολουθούν τα δώρα με 26% και τα ταξίδια με 19%.
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Κουτσόπουλο, επικεφαλής Consumer Business της Deloitte Χατζηπαύλου Σοφιανός & Καμπάνης Α.Ε., «Σύμφωνα με την έρευνα, οι καταναλωτές αξιοποιούν την εμπειρία που τους προσφέρουν τα διαφορετικά κανάλια αγορών. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι χάρη στη χρήση των διαφορετικών καναλιών αγορών οι καταναλωτές βγαίνουν διπλά κερδισμένοι, απολαμβάνοντας τα οφέλη τόσο του ηλεκτρονικού εμπορίου, όσο και των καταστημάτων. Η παρατήρηση αυτή μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμη στους εμπόρους λιανικής πώλησης, αφού με την ανάπτυξη της εμπειρίας που προσφέρει η χρήση διαφορετικών καναλιών αγοράς, θα μπορούσαν να αποκτήσουν ένα καθοριστικό πλεονέκτημα που θα τους διακρίνει από τον ανταγωνισμό».
Τα συμπεράσματα της έρευνας
Όσο η οικονομική κατάσταση παραμένει αβέβαιη, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εξακολουθούν να είναι απαισιόδοξοι στο σύνολό τους – άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο. Με την ευρωπαϊκή κρίση να συνεχίζεται, σε συνδυασμό με τα μέτρα διαφόρων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για τη μείωση των δημοσίων ελλειμμάτων, το ηθικό των καταναλωτών επηρεάζεται αρνητικά.
• Το 2013, ωστόσο, λιγότεροι καταναλωτές έχουν αρνητική εικόνα για την οικονομία της χώρας τους, με μόνο το 50% να δηλώνει ότι η κατάσταση της οικονομίας της χώρας του είναι κακή, σε σύγκριση με το 55% το 2012 και 63% το 2011.
• Για το 2014, η υποχώρηση της απαισιοδοξίας για την οικονομία αναμένεται να συνεχιστεί με μια μείωση του μεριδίου του πληθυσμού που ανησυχεί για μια δυσχερέστερη οικονομική κατάσταση. Η απαισιοδοξία κερδίζει έδαφος στην Ολλανδία, την Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Φινλανδία. Αντίθετα στη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ελβετία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Πορτογαλία η απαισιοδοξία για το μέλλον τείνει να μειωθεί.
• Όπως το 2012, περισσότεροι καταναλωτές θεωρούν ότι η αγοραστική τους δύναμη περισσότερο μειώνεται παρά αυξάνεται (αρνητικός δείκτης της τάξης του 24% παρομοίως με το 2012). Αυτό το συναίσθημα συναντάται περισσότερο στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ολλανδία. Η Ρωσία είναι η μόνη χώρα ανάμεσα στις ευρωπαϊκές που ξεχώρισε στην έρευνα με θετικούς δείκτες.
• Οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να ανησυχούν για την αγοραστική τους δύναμη για το 2013, αλλά σε μικρότερη έκταση με αρνητικό δείκτη της τάξης του -9% συγκριτικά με το -14% του 2012. Το 30% των Ευρωπαίων περιμένει ότι θα έχει λιγότερα να δαπανήσει το 2014 (συγκριτικά με το 34% τον περασμένο χρόνο) ενώ το 21% αναμένει μια αύξηση στην αγοραστική του δύναμη. Η ανησυχία για το μέλλον είναι έντονη σε μικρότερο αριθμό χωρών: στη Γαλλία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Ρωσία. Σε χώρες της Νότιας Ευρώπης, στις οποίες τον προηγούμενο χρόνο επανήλθε η ανησυχία για αλλαγές στην αγοραστική τους δύναμη, αυτή η ανησυχία έχει λίγο μειωθεί. Τέλος, άλλες χώρες όπως η Νότια Αφρική, η Ουκρανία, η Ρωσία, η Φινλανδία και η Δανία παραμένουν σχετικά αισιόδοξες. Αυτή η ανησυχία, κάνει τους καταναλωτές να σκέφτονται ακόμη περισσότερο πριν την αγορά, έχοντας την τιμή ως βασικό κριτήριο.
-Το σύνολο των Ευρωπαίων καταναλωτών παραμένει απρόθυμο να δανειστεί για να χρηματοδοτήσει τις εορταστικές αγορές του, ενώ προτιμά να χρησιμοποιήσει τις αποταμιεύσεις του, καθώς και τους πόντους ανταμοιβής που έχει αποκτήσει (το 24% σχεδιάζει να ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο φέτος).
-Όπως το 2012, οι καταναλωτές θα προτιμούσαν να λάβουν ως δώρο μετρητά και βιβλία και θα λάβουν βιβλία, καλλυντικά και σοκολάτες. Τα βιβλία είναι η προτιμώμενη επιλογή σε 11 από τις 18 χώρες της έρευνας.
-Παρόλο που τα ταξίδια, η διασκέδαση, τα smartphones και οι ταμπλέτες είναι ανάμεσα στα κορυφαία δέκα δώρα που οι Ευρωπαίοι επιθυμούν περισσότερο, τα δώρα αυτά δε συγκαταλέγονται στην κορυφαία δεκάδα των δώρων που πραγματικά προσφέρονται. Το κενό αυτό διευρύνεται εμφανώς στις περιπτώσεις των smartphones και των ταμπλετών, δώρα τα οποία οι καταναλωτές επιθυμούν να λάβουν 5-6 φορές περισσότερο από όσες πραγματικά θα τα λάβουν, εξαιτίας μιας αύξησης της επιθυμίας για smartphones η οποία τα φέρνει από τη 10η στην 6η θέση των επιθυμητών δώρων, φέτος.
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται από το 58% των Ευρωπαίων οι οποίοι δηλώνουν ότι το εκπαιδευτικό περιεχόμενο είναι το βασικό κριτήριό τους για αγορά παιχνιδιών ως δώρων: επιτραπέζια, βιβλία, παιχνίδια εκμάθησης και πειραματισμού για παιδιά. Ένας σημαντικός αριθμός γονέων πιστεύουν ότι με την ενθάρρυνση των παιδιών για μάθηση θα τα προστατεύσουν από τις αντιξοότητες της ζωής.
Για τους έφηβους, όπως και πέρυσι, τα δώρα που θα τους προσφερθούν περισσότερο θα είναι τα βιντεοπαιχνίδια, τα μετρητά και τα βιβλία.
Τα δωροκουπόνια είναι ακόμα πολύ δημοφιλή, μετά από αρκετά χρόνια σταθερής ανόδου, στην 5η θέση των προτιμώμενων δώρων για προσφορά για τους ενήλικες ανεβαίνοντας 3 θέσεις από το 2012.
Η αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών έχει αλλάξει σημαντικά τα περασμένα χρόνια και προτεραιότητα τώρα έχει σαφώς η ανεύρεση ενός χρήσιμου δώρου στην καλύτερη δυνατή τιμή. Με αυτά τα δεδομένα, το 83% των Ευρωπαίων θα αναζητήσει προϊόντα σε έκπτωση, συγκριτικά με το 65% το 2011. Οι διαδικτυακές αναζητήσεις για προϊόντα παραμένουν ισχυρή τάση, η οποία δηλώνεται από 3 στους 4 καταναλωτές. Περισσότερο από ποτέ οι διαδικτυακές αγορές είναι ο τρόπος αγοράς που επιλέγεται περισσότερο έτσι ώστε να γίνεται και αποταμίευση.