Της Μαριάννας Τζάννε
Έμφαση στον ποιοτικό τουρισμό με την ανέγερση σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων που παντρεύουν πολυτελή ξενοδοχεία και βίλες και έρχονται να παρατείνουν την τουριστική περίοδο, προβλέπει το νέο χωροταξικό του τουρισμού που υπογράφεται εντός των ημερών.
Mε αρνητικές γνωμοδοτήσεις από διάφορους επαγγελματικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς, την περασμένη Πέμπτη τα 19 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας του υπουργείου Περιβάλλοντος υπέγραψαν μετά από τέσσερις συνεδριάσεις, όπως ορίζει η διαδικασία, τις γνωμοδοτήσεις τους προκειμένου το σχέδιο να πάρει την τελική του μορφή, με την υπογραφή της υπουργικής απόφασης από τον αναπληρωτή υπουργό ΠΕΚΑ κ. Σταύρο Καλαφάτη.
Χρειάστηκε σχεδόν ένας χρόνος για να ολοκληρωθεί η αναθεώρηση του νέου σχεδιασμού, ο οποίος αντικαθιστά τον προηγούμενο που υπογράφτηκε πριν από 4,5 χρόνια, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στο τουριστικό προϊόν της χώρας. Οι οργανωμένοι υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων και τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα αποτελούν την κορωνίδα του νέου σχεδιασμού, η οποία κλιμακώνει την επιτρεπόμενη δόμηση με βάση τα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής. Καταργούνται οι κατηγορίες «Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης μαζικού τουρισμού» και «Περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος με μειονεκτικά χαρακτηριστικά» ενώ ο ορισμός του ορεινού του χώρου προσδιορίζεται με υψόμετρο μεγαλύτερο των 800 μέτρων αντί των 600 που μέχρι σήμερα ίσχυαν.
Στις νέες κατευθύνσεις που δίνονται ξεχωρίζουν τα κίνητρα για αναβάθμιση υφισταμένων όχι μόνο σε 4 και 5 αστέρων αλλά και σε σύνθετα τουριστικά καταλύματα. Επίσης η ενθάρρυνση θεματικού τουρισμού και η δημιουργία χάρτη τουριστικών λιμένων και κρουαζιέρας όπως είναι αυτό της Πύλου αλλά και η δόμηση υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων ήπιας ανάπτυξης και σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σε περιοχές, που εντάσσονται στο σύστημα προστατευομένων περιοχών. Αυτό επιτυγχάνεται μετά από αξιολόγηση και τεκμηρίωση της συμβατότητας του υπό ίδρυση υποδοχέα με τα ειδικά χαρακτηριστικά και τους στόχους διατήρησης, προστασίας και ανάδειξης των εν λόγω περιοχών με βάση τις σχετικές προβλέψεις των ειδικότερων προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων προστασίας. Στους περιορισμούς που αίρει το νέο χωροταξικό είναι το ποσοστό δόμησης στα νησιά, η δόμηση οργανωμένων υποδοχέων ήπιας ανάπτυξης σε νησιά με επιφάνεια μικρότερη των 90 τετρ. χιλιομέτρων. Επιπλέον, η δόμηση σε ζώνη πλάτους 500 μέτρων από τα όρια των οικισμών, η μείωση της έκτασης των ακατοίκητων νησιών όπου επιτρέπεται η δόμηση ,από 500 στρέμματα σε 300 στρέμματα και οι αποστάσεις από αιγιαλό καθώς έχουν ρυθμιστεί από άλλο νομοθετικό πλαίσιο.
Τι περιλαμβάνει η κατηγοριοποίηση του χώρου – οι όροι δόμησης
Με βάση το σχέδιο του ΥΠΕΚΑ και τις αλλαγές που έχουν ενσωματωθεί μετά την δημόσια διαβούλευση ο νησιωτικός χώρος εξακολουθεί να χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία το μίγμα των νησιών έχει αλλάξει και περιλαμβάνει 38 από 47 αναπτυγμένα νησιά (Αίγινα, Ανάφη, ‘Άνδρος, Αντίπαρος, Ζάκυνθος, Θάσος, Θήρα, Ιθάκη, Ικαρία, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Κάσος, Κέρκυρα, Κεφαλονιά, Κίμωλος, Κύθηρα, Κως, Λέρος, Λευκάδα, Λέσβος, Λήμνος, Μύκονος, Νάξος, Πάρος, Πάτμος, Πόρος, Ρόδος, Σάμος, Σέριφος, Σίφνος, Σκιάθος, Σκόπελος, Σκύρος, Σπέτσες, Σύμη, Σύρος, Ύδρα, Χίος). Πρόκειται για νησιά που εμφανίζουν σημαντική εξάρτηση από τον τουρισμό με σημαντικές πιέσεις και στο φυσικό περιβάλλον.
Η σύνθεση της δεύτερης κατηγορίας μεταβλήθηκε λόγω των αλλαγών που έγιναν στην παραπάνω κατηγορία, περιλαμβάνοντας παγίως νησιά με σχετικά μικρή γεωγραφική έκταση, σοβαρά προβλήματα ανάπτυξης και μείωση πληθυσμού. Στην ομάδα αυτή μεταφέρθηκαν οι Αλόννησος, Αστυπάλαια, Αμοργός, Ίος, Κέα, Μήλος, Σαμοθράκη, Τήνος, Φολέγανδρος, Κύθνος, Τήλος, μαζί με νησιά όπως Νίσυρος, Λειψοί κ.α. Για τις περιοχές αυτές του νησιωτικού χώρου παρέχονται κίνητρα για τον εκσυχγρονισμό υφιστάμενων τουριστικών μονάδων 3,4,5 αστέρων ή επέκταση αυτών με ειδικές τουριστικές υποδομές. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα για μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτιρίων σε ξενοδοχεία τουλάχιστον 3 αστέρων. Η μέγιστη δυναμικότητα κλινών προσδιορίζεται στις 100 κλίνες με πυκνότητα 8,9,10 κλίνες ανά στρέμμα για ξενοδοχεία από 3 έως 5 αστέρων. Η αρτιότητα στις εκτός σχεδίου περιοχές προτείνεται να είναι 15 στρέμματα.
Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται για πρώτη φορά οι βραχονησίδες και νησιά με έκταση μικρότερη των 300 στρεμμάτων καθώς και ακατοίκητα νησιά με μηδενικό πληθυσμό. Ως προϋπόθεση για την χωροθέτηση οργανωμένων υποδοχέων και σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων στα νησιά αυτά ορίζεται απόσταση μεγαλύτερη των 10 ναυτικών μιλίων από την θάλασσα και η συμβατότητα με υφιστάμενα ειδικά καθεστώτα (αρχαιολογία, μνημεία, δάση κ.α). Τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα και οι οργανωμένοι υποδοχείς επεκτείνονται στις ορεινές περιοχές με υψόμετρο πάνω από 800 μέτρα (από 600 μέτρα που ήταν), πεδινές και ημιορεινές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας μαζί με την Κρήτη και την Εύβοια καθώς και στις προστατευόμενες περιοχές ενώ προβλέπεται η δυνατότητα αξιοποίησης εγκαταλελειμμένων ορεινών οικισμών για την μετατροπή κτιρίων σε καταλύματα ή και μεγαλύτερου μεγέθους τουριστικές επενδύσεις με αύξηση της δόμησης κατά 20%. Στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού προτείνεται –μεταξύ άλλων- ο τουρισμός κρουαζιέρας, με καινούρια προσθήκη την περιοχή της Πύλου. Παραμένει στο σχεδιασμό ο Φαληρικός όρμος, ο Πειραιάς αλλά και το λιμάνι του Λαυρίου για την Αττική.
Διαφοροποίηση υπάρχει στις αρτιότητες και τους όρους δόμησης μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων περιοχών της χώρας αλλά και των περιοχών εναλλακτικού τουρισμού. Για τις αναπτυγμένες περιοχές, ο περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων είναι στις κατηγορίες 4 και 5 αστέρων ενώ για τις αναπτυσσόμενες 3,4,5. Η απαιτούμενη επιφάνεια γηπέδου ορίζεται στα 20 στρέμματα για τις αναπτυγμένες με πυκνότητα 8 και 9 κλινών ανά στρέμμα ενώ στις αναπτυσσόμενες τα 10 στρέμματα με μέγιστη πυκνότητας 8, 9 και 10 κλίνες. Σε περιοχές ειδικού εναλλακτικού τουρισμού η αρτιότητα καθορίζεται σε 15 στρέμματα για μονάδες 3,4,5 αστέρων και με πυκνότητα 8, 9 και 10 κλίνες.