Οι Βρυξέλλες μελετούν μυστικά πώς θα αποχωρήσει το ΔΝΤ από την Ελλάδα και την Ευρώπη, ενώ ο Πολ Τόμσεν ετοιμάζει βαλίτσες από την Αθήνα, έχοντας αντιληφθεί ότι ξεπέρασε κάθε όριο
Των Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου – Δημήτρη Μαρκόπουλου
Μυστικές διαβουλεύσεις με μεγάλο όμως εθνικό ενδιαφέρον πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες σε Αθήνα και Βρυξέλλες. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έχει τεθεί η μετά τρόικα και ΔΝΤ εποχή για τη χώρα επ’ αφορμή της ολοκλήρωσης του δεύτερου μνημονίου αλλά και των πιέσεων που πλέον ασκούνται προς τη μεριά τόσο της ευρωζώνης όσο και της Ελλάδας εν όψει των ευρωεκλογών.
Έγκυρες πηγές ήδη αναφέρουν ότι διερευνάται ένα διαφορετικό, πιο ευρωπαϊκό πλέον μοντέλο εποπτείας της πορείας της ελληνικής οικονομίας, με στόχο η χώρα να φανεί πως βγαίνει από τη μέγγενη του πάντα απεχθούς ως προς τις πολιτικές του ΔΝΤ, αλλά και η Ε.Ε. μετά την επιτυχημένη έξοδο της Ισπανίας και της Ιρλανδίας από τα σχετικά προγράμματα αναδιάρθρωσης να καταδείξει μια επίσης «νίκη» στην Ελλάδα.
Το ΔΝΤ θα περάσει σε δεύτερο πλάνο στα θέματα που αφορούν στην Ελλάδα και το κύριο βάρος της εποπτείας θα ανατεθεί στις Βρυξέλλες.
(Το newmoney.gr είχε αναφερθεί από τις αρχές Σεπτεμβρίου στα σχέδια αυτά, δείτε εδώ)
Η πιθανότερη εκδοχή που εξετάζεται προβλέπει ότι το ΔΝΤ θα παρακολουθεί «από απόσταση» και ότι οι επαφές του για τα ελληνικά ζητήματα θα γίνονται απευθείας και μόνο με τις Βρυξέλλες, ενώ η Αθήνα θα συνομιλεί πλέον μόνο με την Κομισιόν και δευτερευόντως με την ΕΚΤ. θα ενισχυθεί επίσης ο ρόλος της Task Force, η οποία θα αποκτήσει πιο έντονο το ελληνικό στοιχείο. Ετσι, οι ελεγκτές της τρόικας δεν θα έρχονται πλέον στην Αθήνα και… αν έχουν κάτι να πουν θα το λένε απευθείας στην Κομισιόν με σκοπό να υποχωρήσει στην ελληνική κοινή γνώμη η εικόνα του διαρκώς “εξεταζόμενου κακού μαθητή της Ευρώπης” και της χώρας υπό συνεχή επιτροπεία, πίεση και απώλεια εθνικής κυριαρχίας.
Ηδη, πάντως, στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες συζητείται φόρμουλα για να αποσυνδεθεί από το ΔΝΤ η βοήθεια που δίνεται προς χώρες της ευρωζώνης, ενώ διάφορες μελέτες προτείνουν τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου, ρόλο που θα αναλάβουν ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) μαζί με τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών της Κομισιόν.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η πλήρης αποχώρηση του ΔΝΤ θεωρείται ανέφικτη, καθώς η χρηματοδότηση από τον οργανισμό συνεχίζεται έως το 2016 και για τον λόγο αυτό εξετάζονται οι δυνατότητες να περάσει σε δεύτερο πλάνο, χωρίς να αποχωρήσει αλλά και δίχως να βρίσκεται στα πόδια των Ευρωπαίων. Για να συνεχίσει το ΔΝΤ τη χρηματοδότηση μέχρι τη λήξη και να συμμετάσχει στο νέο δάνειο που θα λάβει η Ελλάδα, θα λάβει εγγυήσεις από τον ESM ότι είναι διασφαλισμένη η χρηματοδότηση της χώρας για τους επόμενους μήνες – που είναι καταστατική προϋπόθεση προκειμένου να εξασφαλίσει το ΔΝΤ ότι θα πάρει πίσω τα χρήματά του και να συνεχίσει τις καταβολές. Με αυτόν τον τρόπο η ευθύνη θα περάσει στην Ευρώπη και το ΔΝΤ θα αποστασιοποιηθεί.
Πολιτικό δώρο πριν από τις ευρωεκλογές
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως το θέμα της διακοπής της συνεργασίας Ε.Ε.- ΔΝΤ έχει υπογείως τεθεί εδώ και καιρό, ωστόσο η εντατικοποίησή του γίνεται εσχάτως. Μάλιστα ήδη η Διεύθυνση Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της Ε.Ε. κατόπιν εντολών του κ. Ολι Ρεν επεξεργάζεται μυστική μελέτη για το «πώς θα φύγει το IMF» τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Ελλάδα.
Στην ελληνική κυβέρνηση θεωρούν πως ενδεχόμενη φυγή του ΔΝΤ μέσα στους επόμενους μήνες (ίσως ανακοινωθεί στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για τις ευρωκάλπες, αν και για να ολοκληρωθεί τεχνικά θα πρέπει να περάσει τουλάχιστον ένα δεκάμηνο) θα δώσει την αίσθηση «επιτυχίας» της δικομματικής κυβέρνησης. Μιας επιτυχίας τόσο ως προς το ακολουθούμενο πρόγραμμα όσο και ως προς την ταλαιπωρημένη ελληνική κοινή γνώμη, η οποία θα δει τον «κακό» της όλης ιστορίας τον κ. Πολ Τόμσεν, να μας κουνάει μαντίλι. Η επιδίωξη της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ είναι να βρουν μια βάση για να πουν πως κατήγαγαν μια πρώτη νίκη και πως ναι μεν η επιτροπεία θα συνεχιστεί, όμως αυτή πλέον θα είναι εντός της «ευρωπαϊκής μας οικογένειας».
Σε αντίθεση με τα παραπάνω, οι φόβοι σχετικά με μια τέτοια εξέλιξη αφορούν στο ότι, αφού θα αποχωρήσει το ΔΝΤ, δεν θα υπάρχει πλέον πίεση ως προς το κούρεμα του ελληνικού χρέους, το οποίο η Γερμανία δεν θέλει καν να συζητήσει και περιορίζεται στη λύση της επιμήκυνσης των δανείων και της μείωσης των επιτοκίων. Οι εκπρόσωποι της κυρίας Κριστίν Λαγκάρντ είναι ήδη ενήμεροι για τα σχέδια της ομάδας Ρεν και τις ασκήσεις επί χάρτου, τις οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες μας, ήδη γνωρίζει και ο πρόεδρος της Κομισιόν κ. Ζοζέ-Μανουέλ Μπαρόζο.
Κύκλοι του ΔΝΤ προς το παρόν κρατούν ήπια στάση στις κυοφορούμενες εξελίξεις, τονίζοντας δημοσίως πως τον Ιούλιο θα πρέπει να συζητηθούν καταληκτικά τα όποια μέτρα βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και πως θα πρέπει να υπάρξει ένας συνδυασμός επιμήκυνσης του χρόνου πληρωμών, μείωσης των επιτοκίων και ενδεχομένως (σε ένα θέμα που προς το παρόν δεν έχει επικοινωνιακά αναδειχθεί) η πληρωμή στην Ελλάδα μέσω κουρέματος των υποχρεώσεών της ως ανταπόδοση για το κόστος της μετανάστευσης την οποία δέχεται έναντι άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Φτιάχνουν βαλίτσες
Αξιόπιστες μάλιστα πληροφορίες, αναφέρουν πως ήδη ο κ. Τόμσεν έχει ζητήσει την αποδέσμευσή του από τη χώρα μας όχι τόσο λόγω των αδιεξόδων που συχνά προκύπτουν στις διαπραγματεύσεις ή των συχνών τριβών του με τους κυρίους Ματίας Μορς και Κλάους Μαζούχ, όσο λόγω του φόβου του για εις βάρος του τρομοκρατικό χτύπημα αλλά και της διαπίστωσής του πως πλέον «το παιχνίδι αλλάζει» λόγω των ευρωπαϊκών συχνών παρεμβάσεων. Οι σχέσεις Τόμσεν – Μορς κάθε άλλο παρά καλές είναι, αντανακλώντας τη διάσταση απόψεων μεταξύ ΔΝΤ και Ε.Ε. Εσχάτως πάντως και ο κ. Μορς έχει αναφερθεί στην «κόπωση» Τόμσεν, ενώ σημείο καμπής είναι το αίτημα του ιδίου και του συνεργάτη του από το ΔΝΤ για αύξηση της φρουράς τους, ιδιαίτερα μετά την απόδραση Ξηρού.
Παράλληλο επίσης σημείο που δείχνει πως το ΔΝΤ ετοιμάζεται να αποχωρήσει είναι ότι η αντιπροσωπία του στην Ελλάδα δεν αναβαθμίστηκε εδώ και καιρό και μία ομάδα εκ των πλέον έμπειρων στελεχών του ήδη ετοιμάζεται να μεταβεί στη Νέα Υόρκη, ενώ έχει απομείνει μια ομάδα rookies,δηλαδή στελεχών με μικρή εμπειρία και καμία διαπραγματευτική ισχύ.
Σχετικά με τη χρηματοδότηση της Ελλάδας, ένα σενάριο εσχάτως κερδίζει ολοένα περισσότερο έδαφος και πατάει σε αυτό που κυρίαρχα προσδοκά η ελληνική κυβέρνηση: η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για το 2014 με ένα «αυτόνομο» δάνειο, δίχως τυπικό μνημόνιο, με τη βοήθεια Επενδυτικών Τραπεζών της Ευρώπης, των αποθεματικών του ΤΧΣ, μέρους εσόδων από τις αποκρατικοποιήσεις και φυσικά με την έξοδο της χώρας στις διεθνείς αγορές που θα εξασφαλίσει κεφάλαια. Πρόκειται για την επονομαζόμενη στους κύκλους της Ε.Ε. «σύμβαση διευκόλυνσης» με την εγγύηση του ESM που δεν θα προϋποθέτει τρίτο μνημόνιο και περαιτέρω βύθιση της χώρας σε ατέρμονες συζητήσεις με το ΔΝΤ και τους μηχανισμούς του. Οπως αναφέρει κορυφαίος παράγοντας από την Ε.Ε., «είναι παραπάνω από ξεκάθαρο πως θα υπάρξει μετάλλαξη της τρόικας, ενώ μετά τον Μάιο οι πυρήνες άσκησης ελέγχου της ελληνικής οικονομίας θα αποκτήσουν ξεκάθαρα ευρωπαϊκό χαρακτήρα και προσανατολισμό».